I SA/Ol 32/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 22 lutego 2007r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uznania zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne Oddala skargę. I SA/OI 32/07 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]"r. nr Rep. "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" r. Nr "[...]", w sprawie odmowy uznania zarzutów, wniesionych pismem z dnia 19 stycznia 2006r., na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]", utrzymał w mocy to postanowienie. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" wystawionego przez Urząd Gminy i Miasta, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. Pismem z dnia 19 stycznia 2006r. zostały wniesione zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w których wskazano na wykonanie obowiązku podatkowego oraz "z ostrożności procesowej" podniesiono brak wymagalności z uwagi na uregulowanie kwoty w wysokości 109.124,37zł i dokonanie w stosunku do reszty należności potrącenia z nadpłat czynszu dzierżawy w 2003r., z nadpłaty podatku w latach 2001-2002 i z niezapłaconych przez gminę należności za wodę i ścieki na podstawie art. 65 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego zwrócił się do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w zakresie zgłaszanych zarzutów. Burmistrz Gminy i Miasta, działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie "[...]" , stanowiące o istnieniu i wymagalności obowiązku podatkowego określonego tytule wykonawczym nr "[...]". W wyniku złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia "[...]" r. Rep. "[...]" utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta. Po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego, postanowieniem wydanym w dniu "[...]" r. nr "[...]" odmówił uwzględnienia zarzutów wniesionych przez stronę, na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 30 października 2006r. wniesione zostało zażalenie na powyższe postanowienie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Skarbowej wydał dnia "[...]" r. postanowienie utrzymujące je w mocy. Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji w mocy, stwierdził, że podziela stanowisko zajęte przez organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy wskazał, że "wierzyciel dochodzonych należności w wydanym rozstrzygnięciu wypowiedział się odnośnie wszystkich zarzutów, a w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być rozstrzygane kwestie dotyczące ustalenia zobowiązania podatkowego, bowiem postępowanie egzekucyjne nie jest kolejną instytucją odwoławczą". Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, zauważył, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wydanym rozstrzygnięciu poinformowało Skarżącego o możliwości domagania się wydania decyzji w sprawie potrącenia. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. zarzuciło naruszenie art.33 pkt 1 i 2 w zw. z art. 34 § 1 ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji poprzez mylną interpretację i uznanie złożonych przez skarżącego zarzutów za nieuzasadnione. W uzasadnieniu skargi Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. przedstawiło stan faktyczny sprawy. Według skarżącego wykazał on w toku postępowania, iż obowiązek podatkowy został wykonany przed wszczęciem egzekucji wskutek uregulowania kwoty w wysokości 109.124,37zł i dokonania w stosunku do reszty należności potrącenia z nadpłat czynszu dzierżawy w 2003r., z nadpłaty podatku w latach 2001-2002 i z niezapłaconych przez gminę należności za wodę i ścieki. Potrącenia dokonano na podstawie art.65 w zw. z art.64 §2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, wskutek czego zobowiązanie podatkowe zgodnie z art.59 § 1 pkt 1 i 3 powołanej ustawy wygasło. Nadto zdaniem skarżącego, ujawnia się sprzeczność w stanowisku gminy, jako wierzyciela, bowiem z jednej strony w postanowieniu uznaje zarzuty zobowiązanego o nieistnieniu obowiązku podatkowego w skutek potrącenia za bezzasadne, a z drugiej zaś poprzez faktyczne niewydanie decyzji o odmowie potrącenia wyraża wolę uznania potrącenia za skuteczne. Według skarżącego w przypadku, gdy stanowisko wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów nie jest jednolite i budzi wątpliwości – nie może zostać bezkrytycznie przyjęte przez organ egzekucyjny i stanowić podstawy odmowy uznania zarzutów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i domagał się oddalenia skargi. Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty ( art.3 §1 i §2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, D.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do zgodności z prawem materialnym, jaki co do zachowania przy jej wydaniu przepisów postępowania procesowego Stosownie do art. 34 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny ma obowiązek rozpatrzenia zarzutów dopiero po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko to musi być zgodnie z art. 34 § 2 w/w ustawy ostateczne (skoro przysługuje na nie zażalenie). Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów o których mowa w art.33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (zgodnie z art. 34§1). W niniejszej sprawie organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy prawa procesowego. Organy egzekucyjne nie są uprawnione do badania sprawy pod względem merytorycznym, są związane stanowiskiem wierzyciela. W związku z powyższym należy uznać, iż organy egzekucyjne prawidłowo uznały, iż nie mogły rozpatrywać sprawy pod względem merytorycznym, a wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca. Przepis art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zabrania organowi egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sądu nie jest bowiem stanowisko wierzyciela. Ta kwestia wykracza poza zakres rozpoznawanej sprawy. Stanowisko wierzyciela było przedmiotem oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na orzeczenie SKO przysługiwała odrębna skarga do sądu administracyjnego. W tym odrębnym postępowaniu SKO podzieliło stanowisko wierzyciela, że nie doszło do wygaśnięci zobowiązania objętego tytułem wykonawczym. W świetle ustalonego stanu faktycznego, ustalonego w odrębnym postępowaniu, nie można podzielić stanowiska skarżącego, że doszło do wygaśnięcia zobowiązania objętego tytułem wykonawczym. Ten zarzut był przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu. Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem skarżącego odnośnie tego, iż brak decyzji odmownej odnośnie potrącenia, na co wskazało SKO w swoim orzeczeniu, może skutkować zrealizowaniem samego zarzutu potrącenia w znaczeniu materialnoprawnym. W doktrynie prawa cywilnego odróżnia się dwa rodzaje potrąceń: potrącenie ustawowe i umowne. Potrącenie ustawowe następuje na skutek jednostronnego oświadczenia któregokolwiek ze wzajemnych wierzycieli. Dochodzi ono do skutku nawet wbrew woli drugiego wierzyciela. Przepis art. 64 § 6 Ordynacji podatkowej stanowiący, iż odmowa potrącenia następuje w drodze decyzji, ma zastosowanie w sytuacjach, gdy podatnik zwraca się z wnioskiem o potrącenie, a organ odmawia. Potrącenie nie następuje bowiem na skutek jednostronnego oświadczenia woli, jak to przewiduje kodeks cywilny. W postępowaniu administracyjnym uwzględnienie zarzutu potrącenia następuje w formie postanowienia ( art. 64 § 6a O. p. ), wydanego przez organ podatkowy w odrębnym postępowaniu. Do chwili wydania postanowienia o potrąceniu wierzytelności podatkowej ( art. 64 § 6a O. p. ), nie następuje skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązania podatkowego ( art. 59 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej ). W świetle tych ustaleń i rozważań zarzuty zawarte w skardze w przedmiocie naruszenie art.33 pkt 1 i 2 w zw. z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez mylną interpretację nie mogą być uwzględnione. Organ egzekucyjny nie mógł uznać zasadności zarzutów. Organ egzekucyjny uznając bowiem zasadność zarzutów zobowiązany byłby do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst, Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 110, ze zm.) następuje wtedy , gdy zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie. Na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.