I SA/Wa 1450/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-22
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Gabriela Nowak, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, która nie posiada tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, a jedynie korzysta z jej części na podstawie umowy dzierżawy i nabyła własność znajdujących się na niej urządzeń, posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Spółka cywilna, która nie wykazała żadnego tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości ani jej części, a jedynie posiadała stosunek obligacyjny (umowa dzierżawy, własność urządzeń), nie posiada legitymacji procesowej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa wymaga powiązania z konkretną sferą praw lub obowiązków strony, a nie opiera się na samym faktycznym korzystaniu z nieruchomości czy sporach cywilnoprawnych.Stan faktyczny
Spółka cywilna wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1992 r., która przyznała prawo użytkowania wieczystego i własność budynków Przedsiębiorstwu "PZZ". Kolejne organy administracji odmawiały wszczęcia postępowania w sprawie nieważności, wskazując na brak interesu prawnego spółki. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2003 r. potwierdził brak interesu prawnego spółki, wskazując na jej stosunek obligacyjny (dzierżawa, własność urządzeń) zamiast tytułu prawnorzeczowego. Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 kpa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. D. i M. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. D. i M. W., wspólników spółki cywilnej [...] Elektrownia [...] w M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa [...] "PZZ" w O. działkami nr [...] i [...] położonymi w M. - utrzymał w mocy własną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Minister Budownictwa podał, że Wojewoda [...]., na podstawie art. 2 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, decyzją z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] "PZZ" w O. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w M. i oznaczonego jako działki nr [...] i [...] oraz nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie.
Prawa rzeczowe do ww. nieruchomości aktem notarialnym z dnia 12 grudnia 1995 r. nabyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe [...] Sp. z o.o. w M. Prawa te były przedmiotem dalszego obrotu, a obecnie nabywcą tych praw jest S. S.
Pismem z dnia 15 maja 2001 r. [...] Elektrownia [...] wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., utrzymaną w mocy przez decyzję z dnia [...] września 2001 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, wskazując na brak interesu prawnego oraz na to, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i istniało prawo zarządu na rzecz państwowej osoby prawnej. Wskazano również, że urządzenia, o których mowa w art. 49 k.c., nie wchodziły w skład nieruchomości, będącej w dniu 5 grudnia 1990 r. własnością Skarbu Państwa, i do nieruchomości tej została wydana decyzja uwłaszczeniowa.
Minister Budownictwa podał również, że skarga na decyzje organu centralnego została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA 2804/01 z dnia 23 września 2003 r., w którym Sąd podzielił pogląd o braku interesu prawnego spółki cywilnej [...] Elektrownia [...] w M., wobec braku tytułu prawnorzeczowego do gruntu i do budynków oraz brak przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.
Z ustaleń Ministra Budownictwa wynika, że po wiążącym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienił się stan prawny w odniesieniu do wnioskodawcy. [...] Elektrownia [...] w M. s. c. nadal nie posiada praw rzeczowych do nieruchomości lub jej części, a nadesłany wyrok Sądu Apelacyjnego w G. sygn. akt [...] z dnia [...] września 2005 r. zmieniający wyrok Sądu Okręgowego w E. z dnia [...] czerwca 2004 r. i oddalający powództwo nie dotyczy ustanowienia prawa własności nieruchomości, lecz dotyczy sprawy przywrócenia spółce posiadania pomieszczeń oraz urządzeń turbin, nastawni i jazu.
Organ stwierdził również, że wyremontowanie urządzeń elektrowni wodnej oraz sprawa związana z brakiem pozytywnego stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (decyzja z dnia [...] kwietnia 2000 r.) co do demontażu urządzeń zamontowanych w budynku młyna nie jest okolicznością wskazującą w niniejszej sprawie na interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Interes ten nie wynika też z faktycznego korzystania z części nieruchomości. Oznacza to, że wnioskodawcom nie przysługuje legitymacja prawna do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Skargę na decyzję Ministra Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. D., M. W. –[...] Elektrownia [...] Spółka Cywilna w M.; zarzucając naruszenie art. 28 kpa poprzez uznanie, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania, art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, skarżący domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości, lub ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania i nakazania organowi administracji publicznej wszczęcia żądanego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku z dnia 17 maja 2001 r. [...] Elektrowni [...] w M. o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, którą Wojewoda [...] dnia [...] marca 1992 r. uwłaszczył Przedsiębiorstwo [...] "PZZ" w O. działkami nr [...] i [...] położonymi w M.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] września 2001 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, wskazując na brak interesu prawnego oraz na to, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i istniało prawo zarządu na rzecz państwowej osoby prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt I SA 2804/01 stwierdził, że "Skarżąca Spółka nie wykazała żadnego tytułu prawnorzeczowego do gruntu, a przeciwnie przyznaje, iż z pomieszczeń młyna korzystała na podstawie umowy dzierżawy oraz nabyła własność turbin. Taki stosunek obligacyjny nie stwarza legitymacji do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez zakład mający grunt w zarządzie. Skarżąca Spółka nie wykazała zatem interesu wynikającego z przepisów prawa materialnego i dotyczącego sfery prawnej w postępowaniu administracyjnym, a jedynie interes faktyczny. Natomiast spory mogące wyniknąć z zawartej przez Spółkę umowy mają charakter cywilnoprawny i mogą być rozstrzygane wyłączenie przez sąd powszechny".
Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena ta wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia,
Zaskarżona decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2003 r., i są zgodne z oceną prawną zawartą w tym wyroku.
Prawidłowo zatem organ uznał, że [...] Elektrownia [..] w M. nie posiada praw rzeczowych do nieruchomości, a wyremontowanie urządzeń elektrowni wodnej oraz brak pozytywnego stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odnośnie demontażu urządzeń zamontowanych w budynku młyna, nie wskazuje na interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa.
Sąd podziela również stanowisko organu, że interes prawny nie wynika z faktycznego korzystania z części nieruchomości, a zatem strona skarżąca nie posiada legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło