II SA/Rz 1056/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych i ustalenia ich zakresu -skargę oddala- II SA/Rz 1056/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M. po rozpoznaniu wniosku T. B. orzekł: I przyznał T. B. pomoc społeczną w postacie usług opiekuńczych w ilości 3 x 1 godzinę na okres od 10.01.2005 r. do 31.07.2006 r., II ustalił zakres świadczonych usług opiekuńczych: 1. utrzymanie w czystości otoczenia podopiecznego /sprzątanie zajmowanych przez niego pomieszczeń, dbanie o sprzęt codziennego użytku, utrzymanie w czystości urządzeń sanitarnych, przesłanie jego łóżka/, 2. utrzymanie w czystości bielizny osobistej i pościelowej, 3. zakup artykułów spożywczych i innych potrzebnych w gospodarstwie domowym, 4. pomoc w podtrzymaniu kondycji psychofizycznej, III ustalił, że odpłatność jego wynosi 60 % a jedna godzina usługi wynosi 5,04 zł. W odwołaniu od tej decyzji T. B. nie zgadza się z treścią decyzji i domaga się, aby zakresem usług objąć również przygotowanie posiłków dla niego. Zdaniem T. B. takie zachowanie pracownika socjalnego miało na celu zrezygnowanie przez niego z usług opiekuńczych w ogóle. Po jego rozpoznaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].03.2005 r. Nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ naprowadził, iż stosownie do art. 50 ust. 1-6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593/ osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza, pielęgnację oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem. T. B. zamieszkuje sam, utrzymuje się z emerytury. Ma ograniczoną sprawność fizyczną. Ze względu na schorzenia kręgosłupa, kardiologiczne oraz chorobę oczu nie jest zdolny prowadzić gospodarstwa domowego sam. Przyznana i zaakceptowana liczba godzin uzgodniona również z T. B. nie daje możliwości przygotowania posiłków, zwłaszcza że jest on osobą chodzącą i posiłki może przygotować sobie sam. Decyzję tą zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej zmianę poprzez rozszerzenie usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1-6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593/ osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie która wymaga pomocy innych osób a rodzina a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zalecaną przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym. Ośrodek pomocy społecznej przyznając usługi opiekuńcze ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Poza tym Rada Gminy określa w drodze uchwały szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zabudrzeniami psychicznymi /.../. Bezspornym jest, że T. B. zamieszkuje sam, utrzymuje się z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego. Skarżący jest osobą chodzącą lecz ze względu na schorzenia kardiologiczne kręgosłupa i oczu nie jest zdolny samodzielnie prowadzić gospodarstwa domowego. Większy wysiłek może stanowić zagrożenie pogorszenia stanu zdrowia. T. B. korzysta z usług opiekuńczych od kilku lat i obejmują taki sam zakres i liczbę godzin. Przyznana i zaakceptowana przez skarżącego liczba godzin, uzgodniona z nim wcześniej nie daje możliwości również przygotowania w tym czasie posiłków. T. B. jest osobą chodząca i mógłby korzystać z wybranej przez siebie jadłodajni. Przepis ustawy określając okoliczności, w których może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych, nie określa kryteriów ustalania jej zakresu. Wyznacznikami ustalania zakresu pomocy społecznej są z jednej strony sytuacja wnioskodawcy a z drugiej strony możliwości organów pomocy społecznej. Oznacza to, iż organy orzekające w zakresie przyznawania pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych nie są związane przepisami prawa co do ich zakresu. Takie stwierdzenie ma istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem decyzji zaskarżonej przez T. B. do Sądu. Dodać należy, że niesprecyzowanie w skardze zarzutu niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie zwalniało Sądu z obowiązku rozpoznania sprawy przy wzięciu pod uwagę wszystkich przepisów, które miały zastosowanie w sprawie /art. 206 k.p.a./. Rozpoznając sprawę w takim zakresie, Sąd nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego ani z przepisami postępowania administracyjnego. Podnoszona przez skarżącego okoliczność iż bezpodstawnie MOPS domaga się od niego udzielenia informacji ile płaci za mieszkanie, gaz, światło, telefon oraz leki nie znajdują oparcia w przepisach prawa. Organy pomocy społecznej przeprowadzają każdorazowo wywiad środowiskowy w celu ustalenia również sytuacji materialnej wnioskodawcy. Również otrzymywany przez niego dodatek pielęgnacyjny prawidłowo jest wliczony do jego dochodu. Zgodnie z przepisami art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego wniosek bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszone o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz składkami na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 50 ust. 1-6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593/. Wniosek skarżącego o zwrot kosztów dojazdu nie został uwzględniony, albowiem zgodnie z przepisami art. 200 cyt. ustawy skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw tylko w przypadku uwzględniania skargi.