I SA/Wa 1630/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa własności czasowej do gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. S. i M. S. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozpatrzenie wniosku z dnia [...] lipca 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy Al. [...] ozn. hip. [...] i ul. [...] ozn. hip. [...] w części stanowiącej własność Skarbu Państwa – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że nieruchomość, o której mowa w osnowie zaskarżonej decyzji, leży w granicach terenu objętego działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. R. C. - właścicielka tej nieruchomości, złożyła w terminie, w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu. Wniosek ten został rozpatrzony orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 r. Prezydenta W. odmawiającym byłej właścicielce przyznania prawa własności czasowej do gruntu, z jednoczesnym przejęciem na rzecz Gminy W., a następnie Skarbu Państwa, wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Orzeczenie to nie zostało doręczone byłej właścicielce nieruchomości, która w dniu jego podjęcia nie żyła (zmarła dnia [...] grudnia 1949 r.), ani też jej spadkobiercom. Organ stwierdził, że orzeczenie to, przekazane do Sądu Powiatowego W. przy wniosku z dnia [...] października 1959 r. wywołało skutki prawne w postaci wpisania Skarbu Państwa jako właściciela tych nieruchomości (gruntu i budynków). Organu podał, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. wystąpił do Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa A. C., a wniosek ten został przekazany według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. umorzyło postępowanie w powyższej sprawie z powodu jego bezprzedmiotowości, wskazując, że orzeczenie z dnia [...] marca 1950 r. wobec jego nie doręczenia nie weszło do obrotu prawnego. Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2001 r. dotyczyć mogła wyłącznie części nieruchomości, które stanowią własność komunalną byłej Gminy W., obecnie miasta W.. Organem właściwym natomiast do oceny legalności ww. orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1950 r. w części dotyczącej gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, jest Minister Budownictwa. Z tych względów, jak stwierdził Wojewoda [...], rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zasadne, ponieważ w istniejącym stanie faktycznym i prawnym rozpatrzenie wniosku z dnia [...] lipca 1947 r. jest niedopuszczalne, ze względu na istnienie w obrocie prawnym decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. w części dotyczącej gruntów Skarbu Państwa. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. S. oraz M. S.; zarzucając w obszernej skardze naruszenie art. 138 § 1 kpa, art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, art. 105 kpa w związku z art. 140 kpa, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa w związku z art. 140 kpa, art. 76 i art. 110 kpa w związku z art. 140 kpa, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz decyzji poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca naruszają prawo. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania o rozpoznanie wniosku wynikającego z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, złożonego w dniu [...] lipca 1947 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku A. S. o rozpoznanie wniosku z dnia [...] lipca 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonych w W. w Al. [...] i ul. [...], w części stanowiącej własność Skarbu Państwa, a uprzednio R. S.. Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozpatrzenie wniosku dekretowego, a Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że właścicielka nieruchomości R. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w terminie przewidzianym przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. R. C. zmarła dnia [...] grudnia 1949 r., a wniosek został rozpatrzony orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 r., odmawiającym byłej właścicielce przyznania prawa własności czasowej do gruntu, z jednoczesnym przejęciem na rzecz Gminy W., a następnie Skarbu Państwa, wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Orzeczenie to nie zostało doręczone ani byłej właścicielce nieruchomości, która w dniu jego podjęcia nie żyła ani też jej spadkobiercom. W dniu wydania orzeczenia administracyjnego obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. Nr 36, poz. 341 z późn. zm.). Przepisy tego rozporządzenia miały zastosowanie do postępowania we wszystkich sprawach z zakresu prawa administracyjnego, załatwianych przez władze i urzędy administracji państwowej i samorządu terytorialnego. Z art. 73, 82, 83, 87 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. od decyzji głównej, wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, bezpośrednio wyższej, a odwołanie wnosi się w ciągu 14 dni po ogłoszeniu lub doręczeniu decyzji. Przed upływem terminu dla odwołania, decyzja nie ulega wykonaniu. Decyzja, od której nie służy odwołanie lub skarga w toku instancji administracyjnych jest ostateczna, a decyzja, której nie można zaskarżyć również do sądów administracyjnych, jest prawomocna. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy – w niniejszej sprawie orzeczenie administracyjne z dnia [...] marca 1950 r. (decyzja) ani nie zostało doręczone stronie ani nie zostało ogłoszone – a zatem w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu złożonego w terminie przez R. C. nie rozpoczął biegu termin do wniesienia odwołania, co oznacza, że orzeczenie z dnia [...] marca 1950 r. nie stało się ani ostateczne, ani prawomocne ani wykonalne. Należy równocześnie podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, organ administracji publicznej, który podejmuje decyzję, jest nią związany od chwili jej ogłoszenia lub doręczenia stronom. Jeśli zatem nie nastąpiło ani ogłoszenie, ani doręczenie decyzji – nie można mówić o istnieniu decyzji administracyjnej, lecz jedynie o nieakcie, czyli decyzji nieistniejącej, niewywołującej żadnych skutków. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.).