II SA/Sz 1021/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zrealizowania zabudowy gospodarczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zrealizowanej zabudowy [...] – [...] na nieruchomości przy ul. [...] w [....], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanej w latach [...]-[...] przez. W. M. zabudowy [...] – [...] na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], będącej obiektem wolnostojącym, krytym [...], z [...] ściankami [...]. W toku tego postępowania organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, postanowienie, wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych oraz nakładające na inwestora – W. M. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r. wskazanych dokumentów, których inwestor nie przedłożył.. Umarzając postępowanie Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż przedmiotowa [...] jest obiektem małej architektury, położonym na terenie prywatnym, która nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia do właściwego organu. W związku z powyższym, uznano prowadzone w tej sprawie postępowanie za bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 Kpa). Od powyższej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołał się M. C. - właściciel sąsiedniej nieruchomości, na którego wniosek zostało wszczęte postępowanie, wnosząc o wydanie decyzji zgodnej z przepisami Prawa budowlanego. Podniósł, iż zmiana kwalifikacji obiektu budowlanego przez organ jest dla niego niezrozumiała, tym bardziej, że kwalifikacja ta nie była wcześniej kwestionowana. INB w sposób nieuzasadniony stwierdza, jakoby Prawo budowlane przewidywało dwie kategorie [...], tj.: obiekt małej architektury oraz obiekt, o którym jest mowa wart. 29 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego ustawodawca nie klasyfikuje [...] jako niewielkich obiektów architektury ogrodowej według funkcji i wielkości, a jednoznacznie podaje, że [...] to obiekt budowlany do [...] m2 czy też do [...] m2 powierzchni i jako taki powinien być rozpatrywany przez organ nadzoru budowlanego. Ponadto skarżący podniósł, iż przedmiotowa [...], z dachem wystającym na jego posesję, narusza przepisy techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił argumentów odwołania. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie uznał, iż przedmiotowa [...] jest obiektem małej architektury ogrodowej, położonym na terenie prywatnym, służącym celom rekreacji codziennej. Definicja obiektów małej architektury określona została w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że do takich obiektów zalicza niewielkie obiekty, w szczególności: a) obiekty kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) obiekty użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Przedmiotowy obiekt jest obiektem wolnostojącym, o [...], lekkiej konstrukcji, krytym [...], o wysokości ok.[...] m, nie związany z gruntem, częściowo przysłonięty [...] ściankami [...], a więc niewydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi. Mieści się zatem w definicji obiektu małej architektury zawartej w ww. art. 3 pkt 4.. Taką też funkcję pełni opisany obiekt. Nie jest to altana ani wiata, o których mowa wart. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Jego funkcja i rozmiary przesądzają o tym, że należy zakwalifikować go do obiektów małej architektury. Art. 29 i 30 ustawy Prawo budowlane stanowią, iż pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa obiektów małej architektury, a zgłoszeniu właściwemu organowi podlega jedynie budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych, co nie ma zastosowania w niniejszym przypadku, gdyż przedmiotowy obiekt usytuowany jest na terenie prywatnym. Postawienie tego obiektu nie wymagało zatem uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. W przepisach prawa budowlanego nie została zawarta definicja "[...]". Brak wiążącej definicji powoduje, że kwalifikacji obiektu zwanego [...] należy dokonać po analizie formy, funkcji oraz gabarytów budowli, co zostało dokonane w niniejszej sprawie. Usytuowanie na działce obiektu architektury ogrodowej, niewymagającego pozwolenia ani zgłoszenia właściwemu organowi, nie zostało uregulowane w przepisach prawa budowlanego, zatem kwestia jego usytuowania, w tym dachu wystającego na sąsiednie posesje, może być przedmiotem skargi do sądu powszechnego. Powyższą decyzję M. C. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, kwestionując stanowisko organu, iż altana o wysokości około [...] m i szerokości ścian około [...] m, pokryta [..] i wyposażona w instalację [...], odpowiada pojęciu obiektu małej architektury, sformułowanemu w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. [...] nie stanowi obiektu kultu religijnego, jak kapliczka, krzyż przydrożny lub figura (art. 3 pkt 4a) oraz nie stanowi obiektu architektury ogrodowej, jak posąg czy wodotrysk (art. 3 pkt 4 b). Nieuzasadnione jest też, według skarżącego, zakwalifikowanie altany jako obiektu służącego rekreacji codziennej, ponieważ daleko odbiega ona swoją formą, funkcją i wielkością od piaskownicy, huśtawki, drabinki, jak również nie może stanowić obiektu utrzymania porządku, takiego jak śmietnik. Prawo budowlane jednoznacznie sytuuje altanę jako obiekt budowlany, o którym jest mowa wart. 29 ust. 1 pkt 2 i 4 i w tym kontekście należy mówić o dwóch kategoriach altan, nie co do funkcji, lecz co do miejsca wybudowania, - na działce budowlanej, (w przypadku nie przekroczenia [...] m2 powierzchni wymaga zgłoszenia właściwemu organowi - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1) oraz - na rodzinnych ogrodach działkowych (w przypadku nie przekroczenia [...] m2 w miastach oraz [...] m2 poza granicami miast nie wymaga nawet zgłoszenia). Przedmiotowa [...] o [...] ścianach usytuowana na granicy posesji [...] [...] – [...], posiada ściany ponad [...] m wysokości, a jej dach przekracza granice posesji skarżącego, co negatywnie oddziaływuje i narusza jego interesy w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Ustawodawca takie obiekty, jak: altany, wiaty, oranżerie, ogrody zimowe umieszcza w jednej grupie i odnosi się do nich art. 29 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdzie nie wymaga pozwolenia na budowę, a zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 1, wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi. Budowa przedmiotowej [...] wymagała zatem zgłoszenia właściwemu organowi, a co za tym idzie jej samowolne wybudowanie powinno być poddane analizie organów nadzoru budowlanego co do zgodności z prawem, przed jej legalizacją. Wobec nie wywiązania się inwestora z nałożonego postanowieniem obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, co uniemożliwiło ich ocenę, INB winien rozpatrzyć sprawę pod kątem zastosowania art. 48 ust 4 Prawa Budowlanego, nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego. Umorzenie postępowania w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 Kpa jest nieuzasadnione. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skargę uznać należy za zasadną, a argumenty w niej przytoczone za trafne. Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowy obiekt to [...]. Wprawdzie przepisy prawa budowlanego nie definiują bliżej tego typu budowli, ale pojęciem tym się posługują, umieszczając altanę w art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a z art. 30 ust.1 wynika, że budowa takiego obiektu wymagała zgłoszenia. Niezgodna z prawem budowa (postawienie) takiego obiektu polega zatem ocenie organów nadzoru budowlanego. Bezpodstawne jest zakwalifikowanie tego obiektu przez organy prowadzące postępowanie od obiektów małej architektury, nie podlegających ocenie organów nadzoru budowlanego. Ustawodawca redagując art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego uszeregował obiekty małej architektury w trzy grupy: a) obiekty kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej stanowiące wyposażenie placu zabaw dla dzieci, tj. piaskownice, huśtawki, drabinki oraz obiekty utrzymania czystości w postaci śmietników. Gdyby intencją ustawodawcy było zaliczenie obiektu w postaci [...] w poczet obiektów małej architektury zapewne umieścił by ją w tym przepisie, jako obiekt bardziej znaczący, o odmiennej formie i funkcji. Należy przyjąć, że pod pozycją "inne obiekty architektury ogrodowej" ustawodawca miał na uwadze ozdoby ogrodowe, porównywalne wielkością i funkcją z posągiem lub wodotryskiem. [...], jako obiekt budowlany została natomiast wymieniona art. 29 ust.1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. W pkt 2 altana wymieniona jest obok takich obiektów jak wiata lub ogród zimowy. Ze względu na podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne przedmiotowa altana winna być potraktowana jako obiekt objęty dyspozycją tego przepisu Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż przepis ten nie ma zastosowania do obiektu budowlanego, który był przedmiotem niniejszego postępowania. W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wskazanych w niej przepisów prawa budowlanego, a w szczególności art. 29 ust.1 pkt 2 w związku z art. 30 ust.1 pkt 1 na skutek ich błędnej wykładni i zastosowania, a przez to – z naruszeniem również art. 105 § 1 kpa, albowiem w rozpatrywanej sprawie przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego nie zachodziły. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz lit. c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.