III SA/Kr 91/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec ( spr.) Sędziowie NSA Wiesław Kisiel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej - skargę oddala- Decyzją z dnia 5 grudnia 2005 r. ([...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2005 r. [...] o pozbawieniu B. W. z dniem [...] sierpnia 2005 r. statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych z powodu podjęcia innej pracy zarobkowej. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że B. W.. w dniu [...] lutego 2005 r. został zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] marca 2005 r. Z informacji pisemnej uzyskanej przez Grodzki Urząd Pracy w dniu [...] września 2005 r. od firmy [...] w K. wynika, że w dniach [...] – [...] sierpnia 2005 r. B. W. został zatrudniony w oparciu o umowę o dzieło. W związku z tym organ l instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] powołując się na przepis art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, póz. 1001 ze zm.) orzekł o pozbawieniu B. W. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] sierpnia 2005 r. W odwołaniu od powyższej decyzji B. W. wyjaśnił, ż uzyskał jednorazowy przychód w wysokości [...] zł za pracę w charakterze statysty. Został zatrudniony przez agencję [...] w dniach [..] i [...] sierpnia 2005 r., a o fakcie uzyskania przychodu poinformował GUP osobiście. W ocenie skarżącego uzyskanie przychodu w takiej wysokości nie powinno skutkować utratą statusu bezrobotnego ani prawa do zasiłku, gdyż nie jest to przychód przekraczający połowę najniższego wynagrodzenia tj. 420 zł. Dopiero przekroczenie tej kwoty zdaniem skarżącego uzasadnia takie działanie organu, tj. pozbawienie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku, co wynika z kontekstu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dokonując interpretacji art. 2. ust 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organ odwoławczy wskazał, że pojęcie innej pracy zarobkowej zostało zdefiniowane w pkt 11 tego artykułu i nie pozostawia wątpliwości, że wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, stanowi pracę zarobkową w rozumieniu tej ustawy, a podjęcie takiej pracy wyklucza z kręgu osób posiadających status osoby bezrobotnej, a w konsekwencji uprawnionych do zasiłku dla bezrobotnych. Pozbawienie B. W. statusu osoby bezrobotnej było zatem zgodne z art. 33 ust 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym "starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków o których mowa w art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy". Przepis ten (art. 2 ust 1 pkt 2 ) formułuje definicję bezrobotnego stanowiąc, że " Ilekroć w ustawie jest mowa o: bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nie uczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: a) ukończyła 18 lat, b) nie ukończyła 60 lat - kobieta lub 65 lat - mężczyzna, c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego, d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. -Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, póz. 93, z późn. zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, e) nie uzyskuje przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym z działów specjalnych produkcji rolnej, chyba że dochód z działów specjalnych produkcji rolnej, obliczony dla ustalenia podatku dochodowego od osób fizycznych, nie przekracza wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 2 ha przeliczeniowych ustalonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o podatku rolnym, lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w takim gospodarstwie, f) nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wy rej estrowa nią tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, g) nie jest osobą tymczasowo aresztowaną lub nie odbywa kary pozbawienia wolności, h) nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, i) nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego, j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, k) nie pobiera po ustaniu zatrudnienia świadczenia szkoleniowego, o którym mowa w art. 70 ust. 6." Ustawodawca w powołanej powyżej treści definicji bezrobotnego zawarł cały szereg przesłanek, ujętych w sposób pozytywny lub negatywny, których wystąpienie warunkuje możliwości uzyskania i zachowania statusu osoby bezrobotnej. Z takiego sposobu sformułowania przepisu, w ocenie organu odwoławczego wynika, że do zachowania statusu bezrobotnego konieczne jest nie tylko bycie osobą nie wykonującą innej pracy zarobkowej ale także między innymi nie pobierającą renty, nie prowadzącą działalności gospodarczej czy też nie uzyskującą miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia - z innych źródeł niż praca zarobkowa ( np. z umowy najmu lokalu). Zatem już sam fakt podjęcia innej pracy zarobkowej, bez względu na wysokość zarobku, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Powyższa decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której B. W. domagał się uchylenia decyzji jako naruszającej prawo. Podniósł, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem, gdyż zgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną jest osoba nie uzyskującą przychodu przekraczającego połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, co zdaniem skarżącego wynika z art. 2 ust 1 pkt 2 lit "h" tej ustawy. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest nieracjonalne, gdyż ustawodawca wyznaczył górną granicę przychodu nie powodującego utraty statusu bezrobotnego. Interpretacja zaprezentowana przez organ odwoławczy prowadzi wniosku, że przychód w wysokości 400 zł - z tytułu umowy najmu - nie powoduje utraty statusu bezrobotnego, a przychód z umowy o dzieło (np. za wykonanie fotografii) w wysokości 10 zł, skutkuje utratą uprawnień związanych ze statusem osoby bezrobotnej. Taka interpretacja jest nieprawidłowa i nie uwzględnia całości uregulowań kwestii statusu osoby bezrobotnej, dlatego decyzja wydana w oparciu o taką wykładnię powinna ulec uchyleniu jako niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana w zakresie wskazanym w art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi IDz. U. Nr 153, póz. 1270) tj. pod względem jej zgodności z prawem, nie dostarczyła podstaw do jej uchylenia. Zasadniczo pojęcie "bezrobotnego" na gruncie ustawy o promocji zatrudnienia 1 instytucjach rynku pracy, kształtuje przepis art. 2 ust 1 pkt 2 tej ustawy stanowiąc generalnie wymóg, iż ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę niezatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej (...). Fakt nie wykonywania żadnej pracy zarobkowej jest podstawowym warunkiem przyznania statusu bezrobotnego, co wynika z pkt 11 przepisu art. 2 ust 1, który poprzez "inną pracę zarobkową" rozumie wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Natomiast wymienione od "a" do "j" warunki uznania za bezrobotnego stanowią dodatkowe ograniczenie możliwości uznania za bezrobotną osoby, która będzie zdolna do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu, nie pozostaje w zatrudnieniu, ani nie wykonuje innej pracy zarobkowej (w rozumieniu pkt 11 ust 1 art 2 w/w ustawy). Taka regulacja wskazuje na to, że istotą pojęcia bezrobotnego jest wg ustawodawcy nie fakt, iż osoba taka nie posiada przychodu, lecz okoliczność, iż pozostaje bez jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Natomiast dodatkowe ograniczenia występujące w ppkt "a" - "j" mają na celu wykluczenie uznania za bezrobotną osoby, która wprawdzie nie wykonuje pracy zarobkowej, lecz posiada inne możliwości uzyskania środków finansowych na swoje utrzymanie. Treść art. 1 ust 1 ustawy wskazuje, że celem ustawy jest łagodzenie skutków bezrobocia. Realizując ten cel ustawodawca wykluczył z kręgu bezrobotnych osoby, które nie wykonując pracy zarobkowej, nie są dotknięte skutkami bezrobocia, gdyż między innymi posiadają przychód o jakim mowa w ppkt "h" pkt 2 ust 1 art. 2 ustawy. Powołany w argumentacji skargi przepis ppkt "h" pkt 2 ust 1 art. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wbrew sugestiom skarżącego nie rozszerza zasady, iż bezrobotnym jest osoba nie wykonująca "innej pracy zarobkowej" w ten sposób, że dodaje kryterium przychodu od którego uzależniona jest możliwość wykonywania takiej pracy, lecz ogranicza zakres pojęcia bezrobotnego w taki sposób, że bezrobotnym jest nie tylko ten kto nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej lecz także ten kto nie uzyskuje przychodu z innych źródeł, nie przekraczającego połowy minimalnego wynagrodzenia. Osiągnięcie przychodu w wysokości połowy najniższego wynagrodzenia (lub mniejszego) stanowi wyjątek w obrębie ppkt "h", a nie stanowi zasady odnoszącej się do generalnego pojęcia osoby bezrobotnej w rozumieniu omawianego przepisu. Wyjątku takiego nie można interpretować rozszerzające, dlatego też argumentacja skargi nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy przyjął prawidłową interpretację omawianego przepisu i pozbawił skarżącego statusu osoby bezrobotnej z podjęciem przez niego "innej pracy zarobkowej", a w konsekwencji pozbawił także prawa do zasiłku, gdyż w przypadku podjęcia przez bezrobotnego "innej pracy zarobkowej" ustawodawca nie dodał kryterium przychodu. Uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić tylko w przypadku naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanym przypadku zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i dlatego możliwość jego wzruszenia z uwagi np. szczególne okoliczności faktyczne .jest wykluczona. Przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są bezwzględnie obowiązujące i brak jest możliwości ich uznaniowego traktowania. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).