II SA/Ke 63/07
WyrokWSA w Kielcach2007-03-07
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Danuta Kuchta, Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona odwołaniem, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która uchyla decyzję organu pierwszej instancji, mimo braku skutecznego odwołania od tej decyzji, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwoławczy nie może działać z własnej inicjatywy w postępowaniu odwoławczym, które jest oparte na zasadzie skargowości. Taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody uchylającej decyzję Starosty o utracie przez M.S. statusu osoby bezrobotnej. M.S. złożył pismo, które organ odwoławczy potraktował jako odwołanie od decyzji o utracie statusu bezrobotnego, mimo że pismo to mogło dotyczyć innej decyzji lub być prośbą o wypłatę zasiłku. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zastosowano niewłaściwy tryb administracyjny. M.S. wniósł skargę do WSA, domagając się wypłaty zaległego zasiłku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2007r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Ke 63/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]. znak: [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M.S. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił w całości decyzję wydaną z upoważnienia Starosty z dnia [...] znak: [...], orzekającą o uchyleniu w całości ostatecznej decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] o utracie przez M.S. statusu osoby bezrobotnej od dnia 18 maja 2006 r. z powodu podjęcia zatrudnienia.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
M.S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 21 czerwca 2000 r. i na mocy decyzji Starosty z dnia [...] został uznany za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od 29 czerwca 2000 r.
Na mocy decyzji organu I instancji z dnia [...]. M.S. utracił od dnia [...] prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania.
W dniu [...]. zainteresowany złożył do Powiatowego Urzędu Pracy, że z dniem [...]. rozpoczął pracę na umowę zlecenia, w związku z czym organ I instancji decyzją z dnia [...]. pozbawił go od dnia [...] statusu osoby bezrobotnej.
W dniu 13 lipca 2006 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęła decyzja ZUS z dnia [...] orzekająca o przyznaniu M.S. na okres od 1 września 2002 r. do 30 września 2003 r. prawa do renty z powodu częściowej niezdolności do podjęcia pracy.
W związku z tym decyzją z dnia [...] znak: [...] organ I instancji, powołując się na przepis art. 154 kpa uchylił w całości decyzję z dnia [...], stwierdzając w jej treści, że ze względu na słuszny interes strony odstępuje od jej uzasadnienia.
M.S. wniósł od powyższej decyzji odwołanie.
Rozpatrując odwołanie od decyzji znak: [...] organ odwoławczy decyzją z dnia [...] znak: [...] uchylił ją ze względów proceduralnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji stwierdzając, że organ I instancji wydając decyzję zastosował niewłaściwy tryb administracyjny. Zgodnie z powołanym przez organ I instancji przepisem art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Zdaniem Wojewody w sprawie niniejszej przepis ten nie może być zastosowany, gdyż status bezrobotnego jest również uprawnieniem i uchylenie decyzji o jego utracie z intencją pozbawienia zainteresowanego statusu bezrobotnego z datą wcześniejszą (również w dniu 14 lipca 2006 r. organ I instancji wydał decyzję orzekającą o pozbawieniu M.S. statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 września 2002 r. tj. od dnia nabycia uprawnień do renty) nie może zostać uznane za korzystne dla strony.
Ponieważ w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 22 maja 2006 r. wyszły na jaw nowe, nieznane wcześniej organowi I instancji okoliczności, zaszły przesłanki do wznowienia postępowania postanowieniem w trybie art. 145 § 1 kpt. 5 kpa, a następnie wydania decyzji na podstawie art. 151 kpa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] wniósł M.S., wnosząc o przyznanie i wypłacenie zaległości z tytułu zasiłku dla bezrobotnych. Zarzucił, iż nabył prawo do renty z powodu częściowej niezdolności do podjęcia pracy od 1.IX.2002 r. do 30.IX.2003 r. i od dnia 1.X.2003 r. nabył prawo do płatnego zasiłku dla bezrobotnych
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek przyczyny jej uwzględnienia nie są tożsame z przedstawionymi przez skarżącego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na Sądzie zatem ciąży obowiązek kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem we wszystkich aspektach, nie tylko tych podniesionych w skardze.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (bez podstawy prawnej), co zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji.
Na wstępie należy stwierdzić, że wyłącznym trybem weryfikacji decyzji nieostatecznej w kodeksie postępowania administracyjnego jest postępowanie odwoławcze, które oparte jest w pełni na zasadzie skargowości. Może ono być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania, nigdy nie może być wszczęte w urzędu. Zatem dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania w terminie określonym w art. 129 kpa powoduje, że organ wyższego stopnia może skorzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 25.V.1984 r. II SA 2048/83 - ONSA 1984, Nr 1, poz. 51).
W sprawie niniejszej organ odwoławczy uznał, że złożone dnia 14.08.2006 r. pismo M.S., zawierające "prośbę o wypłacenie zasiłku dla bezrobotnych za okres od 1.X.2003 r. do 30.09.2004 r." jest odwołaniem od decyzji z dnia 14 lipca 2006 r. znak: OS.II-DJ-4-7101-2097/06.
Wprawdzie treść odwołania nie wskazuje wyraźnie, której decyzji dotyczy (obie decyzje zostały doręczone skarżącemu dnia 1 sierpnia 2006 r.), jednak w piśmie tym wskazano znak decyzji, a jest nim znak: OS.II-DJ-4-7101-2098/06, oznaczający decyzję z dnia 14 lipca 2006 r. orzekającą o utracie przez M.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2002 r.
Podnieść należy, że Wojewoda to samo pismo potraktował także jako odwołanie od decyzji znak: [...] i wydał decyzją odwoławczą (znak: [...]).
Zatem uznać należy, że Wojewoda w sprawie niniejszej bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego i uchylił decyzję, która faktycznie nie była zaskarżona. Wydana decyzja odwoławcza (znak: [...]), dotyczy bowiem innej decyzji (znak: [...]), niż zaskarżona w odwołaniu M.S. (znak: [...]).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stwierdził jej nieważność. Rozstrzygnięcie Sądu nie wymagało w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji. Inaczej mówiąc, decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło