IV SA/Gl 608/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2007r. sprawy ze skargi K. C., F. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]: 1. przyznał K. i F. C. miesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka P. G. w rodzinie zastępczej na okres od [...]r. do uzyskania pełnoletności, tj. do [...]r., 2. ustalił miesięczną pomoc pieniężną w wysokości 60% kwoty będącej podstawą ustalania wysokości pomocy pieniężnej dla rodzin zastępczych do 7 roku życia dziecka tj. do [...]r., 3. ustalił miesięczną pomoc pieniężną w wysokości 40% kwoty będącej podstawą ustalania wysokości pomocy pieniężnej dla rodzin zastępczych od 7 roku życia dziecka tj. od [...]r., 4. przyznał jednorazowo pomoc pieniężną w wysokości [...]zł na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka ( meble dziecięce, wózek spacerowy, łóżeczko z materacem). W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał § 9 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. oraz wskazał, że w dniu wydania decyzji wysokość podstawy wynosiła [...] zł zaś 60% tej kwoty stanowi [...]zł. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż w związku z tym, że postanowieniem Sądu Rejonowego we W. z dnia [...]r. małżonkowie C. zostali ustanowieni rodziną zastępczą wysokość pomocy w miesiącu [...] wyniosła [...]zł, co stanowi [...]/[...] części przyznanego świadczenia zgodnie z art. 106 ust 3 ustawy o pomocy społecznej. Od powyższej decyzji K. i F. C. wnieśli odwołanie, w którym wyrazili swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia podkreślając, iż istnieje bardzo dalekie pokrewieństwo pomiędzy F. C., a dzieckiem P. G. i zwrócili się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja z dnia [...]r. Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek K. C. z dnia [...]r., w którym zwróciła się o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka P. G. w rodzinie zastępczej oraz o przyznanie jednorazowej pomocy na zakup niezbędnych dla dziecka rzeczy w tym mebli dziecięcych, wózka oraz łóżeczka z materacem. Zaakcentowano, iż z akt sprawy wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego we W. sygn. akt [...] z dnia [...] r. K. i F. C. zostali ustanowieni rodziną zastępczą dla małoletniej P. G.. Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 78 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka, podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota 1621 zł, zwana dalej "podstawą". Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy. Zgodnie z art. 78 ust 4 w/w ustawy starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej, uwzględniając wiek dziecka, stan zdrowia dziecka, niedostosowanie społeczne dziecka, jeżeli wykazuje ono przejawy demoralizacji w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich - w wysokości wyższej niż określona w ust. 3, lecz nieprzekraczającej 80 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 20 % podstawy. Zgodnie natomiast z § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych wysokość pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 78 ust. 4 ustawy, na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej wynosi miesięcznie w przypadku dziecka do 7 lat -60 % podstawy, o której mowa w art. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej "podstawą". , Stosownie do pkt 1 § 9 tego rozporządzenia organ I instancji ustalił wysokość pomocy na kwotę [...]zł miesięcznie ze względu na brak dochodów własnych dziecka. Wobec podniesienia w odwołaniu przez stronę faktu dalekiego pokrewieństwa F. C. z małoletnią P. G. organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy, a także z samego odwołania wynika, że zachodzi pokrewieństwo w linii bocznej pomiędzy dzieckiem P. G. a F. C.. Kolegium Odwoławcze wyjaśniło stronie, iż ustawodawca rozróżnił rodziny zastępcze spokrewnione z dzieckiem jak i nie spokrewnione z dzieckiem , natomiast nie określił stopnia pokrewieństwa rodziny z dzieckiem. Mając na uwadze powyższe przyznanie zwiększonej pomocy rodzinie zastępczej na podstawie art. 78 ust 7 ustawy o pomocy społecznej jest prawnie niedopuszczalne, a zatem organ I instancji prawidłowo orzekł o wysokości przyznanej pomocy na częściowe pokrycie kosztów utrzymanie dziecka P. G. w rodzinie zastępczej, którą stanowią K. i F. C.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. i F. C. wyrazili swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Podnieśli, iż pokrewieństwo zachodzące pomiędzy F. C. a P. G. jest bardzo dalekie w linii bocznej, wobec czego na małżonkach C. nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem małoletniej. Podnosili, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest dla nich krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zapadłe w sprawie decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do ich zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Po pierwsze wskazać przyjdzie, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji jak i organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.). Art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zawierający konstytucyjną zasadę pomocniczości , stanowi iż, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej K. C. z dnia [...]r., w którym zwróciła się o przyznanie pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka P. G. w rodzinie zastępczej oraz o przyznanie jednorazowej pomocy na zakup niezbędnych dla dziecka rzeczy w tym mebli dziecięcych, wózka oraz łóżeczka z materacem. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego we W. sygn. akt [...] z dnia [...] r. K. i F. C. zostali ustanowieni rodziną zastępczą dla małoletniej P. G.. Po myśli art. 78 ust. 1, 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka, podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota 1621 zł, zwana dalej "podstawą", a starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10 % podstawy. Zgodnie z art. 78 ust 4 w/w ustawy starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej, uwzględniając: 1) wiek dziecka, 2) stan zdrowia dziecka, 3) niedostosowanie społeczne dziecka, jeżeli wykazuje ono przejawy demoralizacji w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich -w wysokości wyższej niż określona w ust. 3, lecz nieprzekraczającej 80 % podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50 % dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 20 % podstawy. Natomiast zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych wysokość pomocy pieniężnej, o której mowa wart. 78 ust. 4 ustawy, na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej wynosi miesięcznie w przypadku dziecka do 7 lat -60 % podstawy, o której mowa wart. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej "podstawą". Przeto też prawidłowo - zważając na treść - pkt 1 § 9 w/wym. rozporządzenia organ I instancji ustalił wysokość pomocy na kwotę [...]zł miesięcznie ze względu na brak dochodów własnych dziecka. W podnoszonej przez stronę skarżącą - zarówno w toku postępowania, jak i w skardze do sądu - kwestii faktycznego dalekiego pokrewieństwa F. C. z małoletnią P. G., należy wskazać, co następuje. "Pokrewieństwo" to prawny stosunek wiążący osoby pochodzące od wspólnego przodka; oblicza się w liniach: prostej — kiedy jedna osoba pochodzi od drugiej (wstępni — rodzice, dziadkowie i zstępni — dzieci) i bocznej (np. rodzeństwo) oraz w stopniach (obliczanych wg liczby pokoleń dzielących określone osoby od wspólnego przodka) – ( patrz Encyklopedia PWN). W przedmiotowej sprawie istnienie tak rozumianego pokrewieństwa jest bezsporne, skoro przyznaje to sama strona skarżąca. Art. 78 omawianej ustawy w ust. 7 stanowi, iż niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10 % podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania. Analiza tego przepisu, wobec braku w omawianej ustawie odrębnej definicji ustawowej pojęcia "pokrewieństwo" prowadzi do oczywistego i uprawnionego wniosku, że ustawodawca w przedmiotowym przepisie uznał, iż wskazany w nim dodatek przysługuje jedynie osobom niespokrewnionym z dzieckiem. Przeto też istnienie jakiegokolwiek pokrewieństwa (bliższego czy też dalszego, w linii prostej, czy też bocznej) między osobą stanowiącą rodzinę zastępczą, a dzieckiem, czyni przyznanie zwiększonej pomocy rodzinie zastępczej na podstawie art. 78 ust 7 ustawy o pomocy społecznej prawnie niedopuszczalną. Stąd też w przedmiotowej sprawie prawidłowo orzeczono o wysokości przyznanej pomocy na częściowe pokrycie kosztów utrzymanie dziecka P. G. w rodzinie zastępczej, którą stanowią K. i F. C.. Zatem należy wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).