III SA/Lu 75/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Powiatu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie upoważnienia Przewodniczącego Rady Powiatu do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy wobec Starosty 1. stwierdza nieważność § 1 ustęp 1 punkt 1 uchwały Rady Powiatu z dnia [...] roku numer [...] w przedmiocie upoważnienia Przewodniczącego Rady Powiatu do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy wobec Starosty, 2. określa, że uchwała w zakresie, w jakim stwierdzono jej nieważność w punkcie 1 wyroku nie może być wykonana. Wojewoda złożył w dniu [...] 2007 r. za pośrednictwem Rady Powiatu skargę sądową na uchwałę tego organu Nr [...] z dnia [...] w sprawie upoważnienia Przewodniczącego Rady Powiatu do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy wobec Starosty, w części obejmującej § 1 ust. 1 pkt 1, wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. uchwały we wskazanym zakresie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w § 1 ust. 1 pkt 1 przedmiotowego aktu normatywnego upoważniono Przewodniczącego Rady Powiatu do wykonywania czynności z zakresu prawa pracy wobec Starosty związanych z przyznawaniem nagrody jubileuszowej i dodatkowego wynagrodzenia rocznego. W ocenie organu nadzoru, zakwestionowana regulacja narusza art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593). Według tego przepisu, uchwała upoważniająca przewodniczącego rady powiatu do dokonywania czynności z zakresu prawa pracy wobec starosty, nie może obejmować prawa do ustalenia jego wynagrodzenia. Pojęcie "wynagrodzenie" użyte w przytoczonym przepisie, obejmuje także dodatkowe wynagrodzenie roczne (tzw. trzynastkę) oraz nagrody jubileuszowe. Ustawodawca posłużył się pojęciem "wynagrodzenia", a nie np. "wynagrodzenia za pracę". Rozróżnienie to może być o tyle istotne, że pojęciu "wynagrodzenie za pracę" w znaczeniu ścisłym przypisuje się na ogół nieco węższe znaczenie wskazujące na kategorie innych świadczeń związanych ze stosunkiem pracy, którym przymiotu "wynagrodzenia za pracę" się odmawia – pomimo, że osoba zatrudniona otrzymuje je od pracodawcy w związku z faktem zatrudnienia. Tak więc pojęcie "wynagrodzenia za pracę" obejmować ma obowiązkowe świadczenia przysparzające – w szczególności takie jego elementy, jak wynagrodzenie zasadnicze, dodatki. Istotnym elementem ich charakterystyki, jest obligatoryjność. Powinność ich wypłacenia powstaje niezależnie od woli czy oceny pracodawcy, jeżeli tylko spełnione zostaną określone warunki. W przypadku dodatkowego wynagrodzenia rocznego i nagrody jubileuszowej, chodzi o świadczenie, w odniesieniu do których zostały sformułowane ścisłe przesłanki warunkujące ich nabycie przez pracownika samorządowego. Spełnienie tych przesłanek, aktualizuje po stronie pracodawcy powinność wypłaty świadczeń. Wszelka uznaniowość w przypadku tzw. trzynastki i nagrody jubileuszowej, jest wykluczona. Organ nadzoru powołał się na uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt K 1/05 (OTK-A 2006/2/18) oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt I PKN 260/99. Rada Powiatu w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżona uchwała nie narusza art. 4 pkt 1 ustawy o pracownikach samorządowych. Udzielone Przewodniczącemu Rady Powiatu upoważnienie do przyznania Staroście nagrody jubileuszowej i dodatkowego wynagrodzenia rocznego, nie mieści się w pojęciu prawa do ustalania wynagrodzenia. Przyznanie nagrody jubileuszowej i dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do tych świadczeń i ich wysokość uzależnione jest od warunków określonych przez prawo. Wynagrodzenie Starosty zostało ustalone przez Radę Powiatu uchwałą Nr [...] z dnia [...]. Sąd zważył , co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593 ze zm.) zwanej dalej u.p.s. wynika, że czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za jednostki samorządu terytorialnego – wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty i marszałka województwa dokonuje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, bądź przewodniczący tego organu. Przewodniczący, w porównaniu do organu stanowiącego ma mniejsze kompetencje. O ile bowiem organ stanowiący może wykonywać wszystkie możliwe czynności z zakresu prawa pracy, to przewodniczący tego organu może wykonywać tylko takie czynności, do których upoważnia go uchwała organu stanowiącego. Przy czym uchwała ta nie może obejmować prawa do ustalania przez przewodniczącego organu stanowiącego wynagrodzenia dla osób uprawnionych. Rację ma organ nadzoru w zakresie twierdzenia, że pojęcie "wynagrodzenie" użyte w art. 4 pkt 1 u.p.s. jest pojęciem szerszym od pojęcia wynagrodzenia za pracę. Przez wynagrodzenie w rozumieniu analizowanego przepisu należy zatem rozumieć nie tylko wynagrodzenie za pracę, ale również inne świadczenia pieniężne związane ze stosunkiem pracy. W dalszej kolejności należy wyjaśnić znaczenie pojęcia "ustalanie" użytego w tym przepisie. W języku polskim określenie "ustalić" oznacza "szczegółowo coś określić (określać), rozstrzygnąć (rozstrzygać), zdecydować (decydować) o ostatecznej formie, postaci, przebiegu czegoś, wyznaczyć (wyznaczać) coś". Ustalić harmonogram robót. Ustalić termin wycieczki. Ustalić pisownię obcego terminu. Ustalić warunki pracy, płacy. Ustalić normy, prawidła, reguły". (Uniwersalny słownik języka polskiego pod redakcją St.Dubisza. PWN W-wa 2003, tom 4, str. 1033). Synonimami słowa ustalać są takie określenia jak: określać, precyzować, konkretyzować, redagować, normować (Słownik wyrazów bliskoznacznych pod redakcją St. Skorupki – Wiedza powszechna W-wa 1989, str. 237). Pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie, stosowne do zajmowanego stanowiska oraz posiadanych kwalifikacji zawodowych (art. 20 ust. 2 u.p.s.). Na podstawie upoważnienia zawartego m.in. w art. 20 ust. 2 u.p.s. Rada Ministrów wydała w dniu 2 sierpnia 2005 r. rozporządzenie w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (Dz.U. Nr 146, poz. 1223 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem. Pracownikom samorządowym należą się również świadczenia pieniężne związane ze stosunkiem pracy takie jak nagroda jubileuszowa i dodatkowe wynagrodzenie roczne ("trzynastka"). Kwestie powyższe regulują przepisy art. 21 ust. 1 u.p.s. , art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.), §12 rozporządzenia oraz przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 1997r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 ze zm.). Trzeba przyznać rację zarówno Wojewodzie, jak i Radzie Powiatu, że w przypadku nagrody jubileuszowej oraz dodatkowej nagrody rocznej – chodzi o świadczenia, w odniesieniu do których precyzyjne regulacje prawne normują przesłanki warunkujące ich nabycie przez pracownika samorządowego. Po stronie pracodawcy powstaje powinność wypłaty tych świadczeń, a wszelka uznaniowość jest wykluczona. Należy wszak zauważyć, że aby uzyskać dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz nagrodę jubileuszową, pracownik samorządowy musi spełnić określone przepisami prawa przesłanki. Przesłanki te musi uprzednio zbadać właściwy organ, który następnie decyduje o przyznaniu przedmiotowych świadczeń uprawnionemu pracownikowi samorządowemu. Zwrot "prawo do ustalania (...) wynagrodzenia" zawarty w art. 4 pkt 1 u.p.s. należy zatem rozumieć szeroko, jako uprawnienie do określania i przyznawania wynagrodzenia należnego wymienionym w tym przepisie pracownikom samorządowym. Chodzi tu zatem nie tylko o wynagrodzenie sensu stricto, należne m.in. członkom zarządu jednostek samorządu terytorialnego, a ustalane na odstawie art. 20 ust. 3 u.p.s. oraz przepisów rozporządzenia, ale również o inne świadczenia pieniężne związane ze stosunkiem pracy (m.in. dodatkowe wynagrodzenie roczne i nagroda jubileuszowa). Prawo to zostało zastrzeżone do wyłącznej kompetencji właściwych organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. Potwierdza to również m.in. zapis art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. ) zwanej dalej u.s.p., zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady powiatu należy wybór i odwołanie zarządu oraz ustalanie wynagrodzenia jego przewodniczącego. Prawnie niedopuszczalne jest zatem przekazywanie tego uprawnienia innym podmiotom. Skoro § 1 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały narusza art. 4 pkt 1 u.p.s. oraz art. 12 pkt 2 u.s.p. , przeto należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnia art. 152 tej ustawy.