I GSK 882/07
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-01
Skład orzekający: Maria Myślińska, Cezary Pryca, Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zaskarżenia decyzji dotyczącej należności celnych, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest ujemna lub nie została jednoznacznie określona, skarga podlega wpisowi stałemu czy stosunkowemu, a w przypadku braku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia na wezwanie sądu, czy skarga podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga dotycząca decyzji ustalającej wysokość należności celnych (cła) podlega wpisowi stosunkowemu, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Wartością przedmiotu zaskarżenia jest kwestionowana przez stronę część należności pieniężnej. Niewskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia na wezwanie sądu, nawet jeśli strona uważa, że wartość jest ujemna lub nie istnieje, stanowi brak formalny skutkujący odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka R. P. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. dotyczącą uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, w tym w zakresie wymiaru cła. Skarżąca nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia, twierdząc, że jest ona ujemna z uwagi na nadpłatę należności celnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu braku formalnego w postaci niewskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalić skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) Janusz Zajda Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1447/06 w sprawie ze skargi R. P. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Postanowieniem z 7 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Go 1447/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę R. P. spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca spółka wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia 11 września 2006 r., w której nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia. Wraz ze skargą spółka uiściła wpis w kwocie 500 zł.
Zarządzeniem z 23 stycznia 2007 r. R. P. sp. z o.o. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia.
Spółka R. P. nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia w wyznaczonym terminie wyjaśniając, że Dyrektor Urzędu Celnego w R. ustalił wartość celną importowanych samochodów i określił kwotę długu celnego z zastosowaniem stawki 20%. W związku z tym, że skarżąca zaklasyfikowała importowane samochody do kodu 8704 Taryfy celnej ze stawką celną 25%, nastąpiła nadpłata należności celnych w wysokości 5%. W konsekwencji, zdaniem skarżącej, wartość przedmiotu zaskarżenia jest ujemna, a zatem nie została podana. Nie zmienia to jednak faktu, że stanowisko organów celnych w zakresie zmiany taryfikacji celnej jest nieprawidłowe.
Sąd stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 215 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Takim pismem, zgodnie z treścią art. 230 § 2 p.p.s.a., jest skarga. W rozpoznawanej sytuacji niewskazanie przez skarżącą w skardze, w której przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, tej wartości (przedmiotu zaskarżenia) stanowi brak formalny, który strona była zobowiązana usunąć w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania celnego była weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie zastosowanej procedury celnej, opisu towaru, klasyfikacji importowanego towaru, jego wartości oraz wymiaru długu celnego, co wynika z decyzji organu I instancji. Uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe we wskazanym wyżej zakresie organ zastosował inną procedurę celną, inny opis towaru, inną klasyfikację taryfową tego towaru, a to spowodowało zmianę wartości celnej towaru i kwoty wynikającej z długu celnego. Rozstrzygnięcie to organ II instancji utrzymał w mocy.
Sąd uznał, że Spółka składając skargę na decyzję organu odwoławczego, objęła przedmiotem zaskarżenia również rozstrzygnięcie dotyczące należności pieniężnej, przy czym, w ocenie Sądu, nie ma żadnego znaczenia fakt, iż wynikająca z kwestionowanej decyzji należność jest niższa niż deklarowana przez skarżącą w dokumencie SAD.
Sąd podkreślił również, że skarżąca zajęła w sprawie niekonsekwentne stanowisko, ponieważ uiszczenie przez nią w chwili złożenia skargi kwoty 500 zł wskazuje, że uznaje iż przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne, a tym samym, że skarga objęta jest wpisem stałym, natomiast w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braku skargi podała, że "wartość przedmiotu zaskarżenia jest ujemna", co oznacza, iż przyjmuje, że taka wartość istnieje, choć jest ujemna.
W konkluzji Sąd stwierdził, że wskazana niekonsekwencja nie ma jednak żadnego znaczenia, ponieważ skarżąca była obowiązana na wezwanie do
usunięcia braków formalnych skargi wskazać wartość przedmiotu zaskarżenia. Spółka R. P. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia i zaskarżając je w całości zarzuciła Sądowi I instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.):
- art. 221 p.p.s.a. w związku z art. 230 p.p.s.a. i art. 231 p.p.s.a. oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), poprzez ustalenie charakteru i wysokości wpisu na podstawie niewłaściwych przepisów, a w efekcie poprzez odrzucenie skargi przy mylnym założeniu, iż mają do niej zastosowanie przepisy o wpisie stałym,
- art. 218 p.p.s.a. w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a., poprzez uznanie, z uchybieniem procedury sprawdzenia podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, iż wartość ta została podana w sposób nieprawidłowy;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa, tj. orzeczenie w sposób sprzeczny z innymi wydanymi wobec Spółki – w identycznym stanie faktycznym i prawnym – postanowieniami,
- art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie konstytucyjnych praw i wolności spółki w zakresie jej uprawnień do zaskarżenia niezgodnego z prawem orzeczenia, sądowego dochodzenia naruszonych wolności i praw oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wniosła o uchylenie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca nie zgodziła się z poglądem Sądu I instancji jakoby nie była zobowiązana do uiszczenia wpisu stałego w kwocie 500 zł. Uzasadniając zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 221 w związku z art. 230 i art. 231 p.p.s.a oraz § 1 pkt 1 i § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi podniosła, że regulacji zawartych w ww. przepisach p.p.s.a. nie można analizować w oderwaniu od przepisów powołanego rozporządzenia, który to akt w § 1 pkt 1 zawiera szczegółową regulację odnoszącą się do obliczania wysokości należnego wpisu. Analiza powyższego przepisu rozporządzenia prowadzi, zdaniem skarżącej, do wniosku, że wpis stosunkowy w wysokości 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia (nie mniej niż 100 zł) należny jest wówczas, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przewyższa wartość 0 zł i wynosi co najwyżej 10.000 zł. Aby bowiem było możliwe istnienie jakiejś wartości/należności musi ona przewyższać choćby symbolicznie 0 zł.
Skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia jest ujemna, a więc nie tylko nie przewyższa wartości 0 zł, ale kształtuje się wręcz poniżej tej wartości. Oznacza to, że nie mieści się ona w zakresie wskazanym w § 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia. W konsekwencji, zdaniem skarżącej nie jest możliwe określenie wpisu stosunkowego, który spółka powinna ewentualnie uiścić, dlatego spółka zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 13 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu prawa celnego uiściła wpis stały w kwocie 500 zł.
Sąd I instancji powziąwszy wątpliwość co do prawidłowości podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, z naruszeniem art. 218 w związku z art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a., nie zarządził wnikliwego sprawdzenia tej wartości i nie wezwał spółki do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 2 Konstytucji RP podniosła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącą obrazą zasady zaufania obywatela do organów państwa. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie trudno jest mówić o zachowaniu przez Sąd przywołanej zasady, jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, że w szeregu innych sprawach, w których skarżąca złożyła skargi na dokładnie tego samego rodzaju decyzje Dyrektora Izby Celnej w R., Sąd odrzucał skargi spółki na podstawie art. 221 p.p.s.a. jako wniesione bez uiszczenia wpisu stałego. W sprawach tych Sąd wskazywał w uzasadnieniu, że w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie ma wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż sprawa dotyczy prawidłowości klasyfikacji towaru, a nie należności pieniężnych. Skarżąca spółka podniosła, że niezrozumiałym dla niej pozostaje działanie Sądu I instancji, który w sprawach o tożsamym stanie faktycznym i prawnym raz odrzuca skargę spółki z powodu nieuiszczenia wpisu stałego, w innych natomiast przypadkach odrzuca skargę twierdząc, iż spółka nie określiła wartości przedmiotu zaskarżenia.
Skarżąca zarzuciła również Sądowi I instancji naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP upatrując powyższy zarzut w odrzuceniu skargi na podstawie błędnie zinterpretowanych przepisów prawa, niemających zastosowania w sprawie, co w efekcie pozbawiło spółkę prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wymaga w pierwszym rzędzie podkreślenia, że w rozpoznawanej sprawie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja, którą Dyrektor Izby Celnej w R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części, w której organ ten uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe (art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego) w zakresie zastosowanej procedury celnej, opisu towaru, klasyfikacji towaru, jego wartości celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego.
Skarżąca spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. w całości, a więc także w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie wymiaru cła w nowej wysokości.
Przy ocenie, czy wniesiona skarga podlegała wpisowi stałemu jak przyjął Sąd I instancji, czy wpisowi stosunkowemu, jak twierdzi skarżąca należy wskazać, że stosownie do art. 230 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a według art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Przepisy te pozostają w związku z przepisami art. 215−218 p.p.s.a., traktującymi o wartości przedmiotu zaskarżenia. Z analizy tych przepisów wynika, że obowiązek podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy tylko spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, ponieważ tylko wówczas od tej wartości zależy wysokość wpisu.
Przy interpretacji tych przepisów należy mieć przede wszystkim na uwadze, że dotyczą one sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej (art. 3 p.p.s.a.). Jest zatem oczywiste, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają akty lub czynności organu, które w konkretnej sprawie mają określoną treść merytoryczną, a gdy chodzi o decyzje − zawierają określone rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach. Decyzja rozstrzyga daną sprawę co do jej istoty albo kończy ją w inny sposób w danej instancji (art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej, czy art. 104 § 2 k.p.a.). Jeżeli zatem treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji dotyczy należności pieniężnych, np. cła, to powinno być oczywiste, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja określająca tę należność (cło), jej wysokość (cła), lecz także, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna określona w tej decyzji (art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). W takim przypadku nie chodzi o wartość zaskarżonej decyzji jako takiej, lecz o wartość zaskarżonego określonego w niej przedmiotu rozstrzygnięcia, jeśli oczywiście ten przedmiot ma wartość materialną wyrażoną w pieniądzu. Sama decyzja, jako akt administracyjny nie ma wartości materialnej (pieniężnej). Wartość taką może mieć tylko określony w niej przedmiot. W przepisach art. 215, 216 i 231 p.p.s.a. chodzi zatem o zaskarżenie decyzji w przedmiocie należności pieniężnej, o kontrolę legalności decyzji, która określa, ustala, dotyczy, orzeka, rozstrzyga o należności pieniężnej.
Z powyższego wynika, że jeżeli strona skarży decyzję określającą wysokość cła, to przedmiotem zaskarżenia jest cło, a więc należność pieniężna.
W konsekwencji, jeżeli decyzja określa kwotę cła, to skarga na decyzję w tym przedmiocie objęta jest wpisem stosunkowym, gdyż przedmiotem zaskarżenia w rozumieniu przepisów art. 215 § 1, 216 i 231 p.p.s.a. jest należność pieniężna, albowiem podatek jest należnością pieniężną (por. postanowienie NSA z 21 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 2039/06, niepubl.).
Natomiast, jeżeli decyzja w sprawie celnej dotyczy tylko określenia wartości celnej towarów, bez określenia kwoty należności celnych, to skarga na decyzję w tym przedmiocie podlega wpisowi stałemu, gdyż nie występuje tu należność pieniężna w rozumieniu przepisów p.p.s.a. o wpisach. Wartość celna nie jest należnością pieniężną, stanowi jedynie podstawę do określenia wysokości należności pieniężnych − cła i podatku.
W przypadku wykazania w zgłoszeniu celnym niższych lub wyższych od należnych kwot cła, decyzja określająca, w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, kwoty cła w prawidłowej wysokości dotyczy należności pieniężnych. Od skargi wniesionej na taką decyzję pobiera się wpis stosunkowy, którego wysokość zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Tą wartością jest należność pieniężna w postaci kwoty cła.
Wyłania się przy tym kwestia, czy w takiej sprawie wartością przedmiotu zaskarżenia jest określona w zaskarżonej decyzji pełna wysokość cła, czy tylko ta jej część, która jest kwestionowana w skardze do sądu.
Przesądzać o tym powinna zasada zaskarżalności decyzji przez stronę. Zasadą jest, że zakres zaskarżenia decyzji (w całości lub w części) określa wola strony wyrażona wprost w skardze lub wynikająca z jej treści, niezależnie od późniejszych − po nadaniu biegu sprawie, już w toku postępowania − uprawnień sądu administracyjnego do rozszerzenia granic rozpoznania skargi w danej sprawie na podstawie art. 134 i 135 p.p.s.a.
Sąd administracyjny uwzględniając skargę, może wzruszyć zaskarżoną decyzję w całości lub w części − art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
W przepisach art. 215−218 i 231 p.p.s.a. chodzi o przedmiot zaskarżenia, o zaskarżoną należność pieniężną, co oznacza, jak to wyżej zostało podniesione, zaskarżenie decyzji rozstrzygającej co do należności pieniężnej. Skoro strona może zaskarżyć decyzję w całości lub w części, to wartością przedmiotu zaskarżenia (zaskarżoną należnością pieniężną) może być, w zależności od okoliczności sprawy, pełna wysokość należności pieniężnej określonej w zaskarżonej decyzji lub taka jej część, która jest kwestionowana w skardze.
Zawarte w omawianych przepisach określenie: wartość przedmiotu zaskarżenia, a tym samym wysokość należności pieniężnej (art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a.) wskazuje, że akcent należy położyć na element zaskarżenia − to co zostało przez wnoszącego skargę zaskarżone. Z uwagi na istotę wpisu sądowego, którego uiszczenie jest warunkiem nadania biegu skardze, w przepisach tych chodzi zatem o wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest w skardze kwestionowane wprost lub wynika z treści skargi i jej uzasadnienia, albo co wynika z istoty, charakteru i okoliczności sprawy.
W przypadku decyzji określającej kwotę cła, przedmiotem zaskarżenia może być cała kwota cła lub tylko jej część.
Należy zatem przyjąć, że w sprawie celnej wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość tego, co w ramach przedmiotu zaskarżonej decyzji jest przez stronę kwestionowane. Jeżeli skarga nie dotyczy pełnej wysokości cła określonego w decyzji, a tylko jej części, to wartością przedmiotu zaskarżenia dla potrzeb wpisu sądowego jest wysokość tej kwestionowanej części cła, bez względu na to, czy jest ona wartością dodatnią czy ujemną. Akcent położony jest tu na wolę strony skarżącej, tj. na zakres zaskarżenia decyzji określającej wysokość cła − w całości czy w części.
Tak też należy rozumieć część wstępną przepisu § 1 13 rozporządzenia z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdzie mowa jest o wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. Nie powinno to być rozumiane w ten sposób, że chodzi o zależność wpisu stosunkowego od całej kwoty cła określonej w zaskarżonej decyzji bez względu na zakres zaskarżenia tej decyzji (w całości czy w części). Pozostawałoby to w sprzeczności z omówioną wyżej istotą przepisów p.p.s.a. o opłatach i wpisach sądowych, naruszałoby granice upoważnienia do wydania rozporządzenia wykonawczego zawartego w art. 233 p.p.s.a., gdzie mowa jest o wpisie stosunkowym obliczonym w procentach od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wprowadziłoby także wewnętrzną sprzeczność w ramach omawianego § 1 rozporządzenia wykonawczego, gdzie w pkt. 1−4 mowa jest właśnie, zgodnie z ustawą, o procentach od wartości przedmiotu zaskarżenia.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w której decyzja określająca wysokość cła, wydana na skutek zweryfikowania wartości celnej towaru, została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości, wartością przedmiotu zaskarżenia jest różnica między kwotą cła określoną w zgłoszeniu celnym a kwotą cła określoną w zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem strona w skardze kwestionuje podwyższenie wartości celnej importowanego towaru w stosunku do jego wartości określonej w zgłoszeniu celnym, zaś od tej wartości zależy wysokość cła, to zaskarżając decyzję w całości kwestionuje tym samym podwyższenie kwoty cła w stosunku do kwoty wykazanej w zgłoszeniu celnym.
Strona skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia objętego decyzją i nie uczyniła tego na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.
Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 218 p.p.s.a., polegający na tym, że w powyższej sytuacji przewodniczący nie dokonał sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia, nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Niewskazanie w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia na wezwanie z dnia 23 stycznia 2007 r. o uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. jest obwarowane rygorem odrzucenia skargi, określonym w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Rygor ten dochodzi do skutku, jeżeli strona nie zastosowała się do doręczonego jej wezwania. Należy przy tym zaznaczyć, że wymóg wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, zawarty w art. 215 § 1 p.p.s.a., jest spełniony nie tylko przez wyraźne określenie kwoty tej wartości przy wnoszeniu skargi lub w odpowiedzi na wezwanie do wskazania wartości, lecz także wówczas, gdy wartość wynika z treści skargi lub z treści odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Wbrew poglądowi prezentowanemu w skardze kasacyjnej, pismo procesowe strony złożone wskutek otrzymania powyższego wezwania, prezentujące stanowisko co do braku należności pieniężnej w sprawie, nie może być uznane za wykonanie wezwania do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia − przeciwnie, musi być potraktowane jako odmowa zastosowania się do tego wezwania, niezależnie od przyczyn tej odmowy. Polemikę procesową co do zasadności stanowiska w kwestii występowania w sprawie należności pieniężnej, tj. wartości przedmiotu zaskarżenia, strona podjąć może w skardze kasacyjnej na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi z powyższej przyczyny. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 218 p.p.s.a., który jednoznacznie stanowi, że przewodniczący może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie.
Wykonanie wezwania do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia (chociażby z tzw. ostrożności procesowej) chroni stronę przed odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Umożliwia też wniesienie zażalenia na zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia kwoty wpisu stosunkowego, w którym strona będzie mogła kwestionować zasadność tego wezwania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną w tej sprawie, przepis art. 218 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy strona nie wskazała wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze również na wezwanie przewodniczącego, bez względu na przyczyny niewskazania tej wartości. Niewskazanie, mimo wezwania, wartości przedmiotu zaskarżenia powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i w zw. z art. 215 p.p.s.a. W takiej bowiem sytuacji nie można określić wysokości należnego wpisu stosunkowego i podjąć czynności, o których mowa w art. 220 § 1 w zw. z art. 230 i 231 p.p.s.a., tj. wezwać stronę skarżącą do uiszczenia określonej kwoty wpisu stosunkowego, a tym samym nadać sprawie dalszego biegu.
W takiej sytuacji strona skarżąca może zwalczać stanowisko wojewódzkiego sądu administracyjnego co do podlegania skargi wpisowi stosunkowemu w skardze kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę z powyższego powodu. Tak też uczyniła strona w rozpoznawanej sprawie, aczkolwiek okazało się to nieskuteczne z przyczyn wyżej omówionych.
Z tych też przyczyn nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia wymienionych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów p.p.s.a.
Zarzuty naruszenia art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP nie mogą zostać uwzględnione z tych samych przyczyn, z powodu których nie mogły być uwzględnione zarzuty naruszenia art. 218 i art. 221 w związku z art. 230 i art. 231 p.p.s.a. w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W powyższym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło