I SA/Wa 227/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-07
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Jerzy Siegień, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba otrzymująca rentę rodzinną, która nie opłaca składek na ubezpieczenie społeczne rolników z powodu trudnej sytuacji materialnej, może być uznana za rolnika w rozumieniu przepisów o pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie ustalono, czy skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników i czy była z niego zwolniona, a także nie ustalono źródła jej renty rodzinnej. Brak tych ustaleń uniemożliwiał prawidłowe rozstrzygnięcie o przyznaniu zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.Stan faktyczny
Skarżąca Z.K. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie podlegała temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że mimo posiadania gospodarstwa rolnego, skarżąca nie opłaca składek do KRUS. Skarżąca odwołała się do WSA, podnosząc, że jest rolnikiem, ale z powodu trudnej sytuacji materialnej nie opłacała składek, a jej gospodarstwo poniosło znaczne straty w wyniku suszy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...], a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant ref. sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...].12.2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania Z. K. od decyzji z dnia [...].11.2006 r., nr [...] Wójta Gminy [...] odmawiającej przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego w ramach pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy powstałych w 2006 r., utrzymało w mocy powyższą decyzję .
Organ przedstawił następująco stan faktyczny:
zaskarżoną decyzją Wójt Gminy [...] odmówił przyznania Z. K. jednorazowego świadczenia pieniężnego na złagodzenie skutków suszy w formie zasiłku celowego. W uzasadnieniu organ podniósł, że Z. K. nie spełnia niezbędnego wymogu określonego w § 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.08.2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), a mianowicie nie jest zdaniem organu rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) ponieważ nie podlegała temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.
Od decyzji Wójta Gminy [...] Z. K. złożyła odwołanie uznając ją za krzywdzącą, ponieważ posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, które zostało w znaczny sposób dotknięte klęską suszy. Oświadczyła w odwołaniu, że z uwagi na trudną sytuację materialną nie opłaca składki ubezpieczenia w KRUS.
Po przeanalizowaniu materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy oraz stanu prawnego organ odwoławczy uznał, że Z. K. nie jest osobą uprawnioną do otrzymania żądanego zasiłku, ponieważ cyt. "mimo, że jest rolnikiem, to nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, ponieważ nie opłaca składki ubezpieczenia KRUS obowiązującej rolnika z mocy ustawy". Zdaniem organu przedmiotowa pomoc na podstawie powyższego rozporządzenia przysługuje rolnikom odprowadzającym składki do KRUS, ponieważ Z. K. nie opłaca tej składki, to wyklucza ją to z kręgu osób umocowanych do otrzymania tego świadczenia i dlatego utrzymał decyzję organu pierwszoinstancyjnego w mocy. Jednocześnie organ odwoławczy pouczył Z. K., że może ubiegać się o pomoc ze środków pomocy społecznej na zasadach ogólnych określonych w ustawie o pomocy społecznej.
Od decyzji SKO w O. z dnia [...].12.2006 r. Z. K. wniosła skargę do WSA w Warszawie. W skardze podniosła, że jest rolnikiem, znajduje się od 1984 r. w bardzo trudnej sytuacji materialnej ponieważ w tym czasie zmarł jej mąż i została sama z 6 dzieci, a składek na KRUS nie opłacała bo nie miała z czego. Dzieci otrzymywały rentę rodzinną po ojcu. Straty z powodu suszy w jej gospodarstwie są duże, ponieważ posiada ziemię głównie klasy VI i VIz, co spowodowało konieczność zakupu paszy dla bydła i trzody chlewnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Z odpowiedzi na skargę wynika, że skarżąca otrzymuje rentę rodzinną i to zdaniem organu powoduje, że nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu z mocy ustawy, wykluczając ją z kręgu osób uprawnionych do zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie w sprawie przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy, która miała miejsce w 2006 r. reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29.08.2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. z 2006 r., Nr 155, poz. 1109).
Organ pomocy społecznej oraz organ wyższego stopnia (organ odwoławczy) obowiązane są prowadzić postępowanie z uwzględnieniem przepisów art. 24, art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz § 2, § 3, § 5 ust. 1 i ust. 2 powyższego rozporządzenia, ale także art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa.
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy wskazuje, że SKO w O. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].11.2006 r., pomimo że przed organem pierwszej instancji nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że Z. K. otrzymuje rentę rodzinną po mężu. Organ nie ustalił czy rentę tę skarżąca otrzymuje z ZUS czy KRUS. W aktach brak jest również zaświadczenia, które stwierdzałoby powyższe.
Adnotacja z nieczytelnym podpisem na wniosku o zasiłek celowy w związku z suszą z dnia [...].09.2006 r. nie stanowi żadnego dowodu w tej sprawie, który uprawniałby do przyjęcia, że Z. K., nie spełnia przesłanek do jego otrzymania.
Organ nie udowodnił także, na jakiej podstawie przyjął, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Wyjaśnienia wymaga sprawa, czy skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20.12.1990 o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.) i tylko nie płaciła składek, czy też była z tego obowiązku zwolniona na podstawie ust. 3 powyższej ustawy, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów z KRUS mogących wyjaśnić tę kwestię.
Dopiero ustalenie i ocena tych okoliczności pozwoli na podjęcie decyzji w kwestii przyznania lub nieprzyznania skarżącej świadczenia w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006 r. Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca posiada gospodarstwo rolne o dużej powierzchni i słabych glebach, które klęska ta dotknęła w znacznym stopniu, co wynika z opinii komisji powołanej przez Wojewodę sporządzonej w dniu [...].08.2006 r.
Wskazane wyżej uchybienia przesądzają o wadliwości zaskarżonej decyzji. SKO w O. jako organ odwoławczy nieprawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1pkt 1 Kpa, ponieważ wobec nie wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy powinno rozważyć podjęcie działań o których mowa w art. 136 Kpa lub w art. 138 § 2 Kpa.
Wobec naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło