I SA/Wa 1952/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie : WSA Monika Nowicka asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2007 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ naczelny podał, że Minister Budownictwa decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. prawa własności działki nr [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną - ul. [...]. Organ naczelny podkreślił, że stosownie do art. 157 § 2 kpa wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na wniosek strony, w rozumieniu art. 28 kpa lub z urzędu. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. złożył Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] ". Wspólnota nie była jednak właścicielem przedmiotowej działki, ani nie uzyskała żadnych praw rzeczowych do tej działki. Z tych względów uznano, iż wnioskodawcy nie przysługuje atrybut strony, co było podstawą odmowy wszczęcia postępowania oraz brak jest podstaw do zmiany orzeczenia zawartego w zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowej "[...]" w W. wnosząc o uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] października 2006 r. oraz decyzji nr [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia celem merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nr [...]. Skarżąca podniosła, że w złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. wykazała należycie, iż przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Minister Budownictwa powiadomiony wnioskiem skarżącej o wydaniu decyzji nr [...] winien - nawet w przypadku nie uznania skarżącej jako strony postępowania - wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie nieważności decyzji na podstawie art. 156 1 pkt 2 kpa. Ustalenie, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] była zajęta pod drogę publiczną jest ustaleniem nie odpowiadającym stanowi faktycznemu istniejącemu na przedmiotowej działce w tej dacie. We wskazanym w decyzji nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie istniała fizycznie jakakolwiek droga na tej działce a tym bardziej publiczna. Podstawowym i nie podlegającym jakiejkolwiek uznaniowości warunkiem było, aby w dacie 31 grudnia 1998 r. grunt był we władaniu Gminy, a nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. We wskazanej dacie obie przesłanki wydania decyzji [...] nie były wypełnione. Zatem decyzja objęta przedmiotem wniosku o stwierdzenie jej nieważności, spowodowała naruszenie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli i ten fakt nie pozwala przyjąć, iż odmówiono skarżącej Wspólnocie legitymacji do występowania jako strona w określonej sprawie. Odmówienie jej interesu prawnego, bez zbadania obowiązków organów państwowych i samorządowych wynikających w sposób bezpośredni z decyzji nr [...] potwierdza negatywne odniesienie się przez organy administracji do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jest poza sporem, że prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. Wynika to z treści art. 157 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy przy tym uwzględnić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32). Wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Należy do nich w pierwszej kolejności ustalenie, czy wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. przez Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" w W. wymagało również wyjaśnienia kwestii formalnych, to znaczy: ustalenia czy żądanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot, mający zdolność do czynności prawnych, i czy wskazano podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. W tej sytuacji, organ zasadnie, w pierwszym rzędzie poddał analizie okoliczność, czy skarżącej służy przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji w przedmiocie wszczęcia postępowania nadzorczego, bowiem z wnioskiem o jego wszczęcie, jak wspomniano na wstępie, może wystąpić jedynie uprawniony podmiot. W rozumieniu art. 28 k.p.a. pojęcie strony wiąże się z interesem prawnym lub z obowiązkiem wynikającymi z konkretnego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa materialnego. W postępowaniu o stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne interes prawny powinien wynikać z przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że przymiot strony postępowania prowadzonego w trybie art. 73 powołanej ustawy ma dotychczasowy właściciel nieruchomości oraz nowy jej właściciel - Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, reprezentowani przez swoje organy. Skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w W. nie dysponuje tytułem własności do nieruchomości nr ewid. [...], zajętej pod ulicę [...] w W. Faktyczne korzystanie z części działki nr [...] i dokonanie na niej nakładów nie stanowi o posiadaniu przez nią interesu prawnego, gdyż nie jest stosunkiem opartym na stosunku prawnorzeczowym. Powyższy fakt pozwala przyjąć, że skarżący nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem zainteresowanie w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nie wynika z żadnego przepisu prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe względy w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, organ prawidłowo rozstrzygnął w formie decyzji (art. 157 § 3) o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w wyroku.