I SA/Wa 1639/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. [...] nr [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania I. K., decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty wystąpiła I. K., która nie spełnia wymogu z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Z postanowienia Sądu Rejonowego w D. [...] z dnia [...] września 1991 r., sygn. akt [...] wynika bowiem, że jedynym spadkobiercą po A. M. - wskazanym przez wnioskodawczynię właścicielu pozostawionego mienia poza obecnymi granicami RP - jest jego córka H. R. z. d. M. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. K. W uzasadnieniu podniosła, że przeszkodą do rozpatrzenia sprawy nie mogło był uznanie, że jedynym spadkobiercą po A. M. jest jej siostra H. R., skoro tylko ona (I. K.) jest w posiadaniu dokumentów wymaganych do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Wyznaczenie H. R. jedynym spadkobiercą po A. M. nie oznacza jej wyłączności w zakresie spraw majątkowych. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że bezspornym faktem jest, że I. K. nie jest spadkobierczynią A. M. wobec powyższego nie może z tego tytułu nabyć prawa do rekompensaty za pozostawione przez A. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym Wojewoda prawidłowo umorzył postępowanie wszczęte na wniosek I. K., stwierdzając, iż nie jest ona stroną postępowania w sprawie unormowanej przez przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w rozumieniu art. 28 KPA. Od powyższej decyzji I. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko przedstawione w odwołaniu. Poza tym podniosła, że H. R. powróciła do Polski po wielu latach po wojnie. Ustalenie siostry H. R. przez sąd jedynym spadkobiercą po A. M. nastąpiło drogą manipulacji. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W piśmie z dnia [...] października 2006 r. I. K. podała, że postępowanie spadkowe po A. M. zostało przeprowadzone nieprawidłowo, ponieważ otwarcie testamentu po ojcu nastąpiło bez jej udziału. Skarżąca uważa, że treść testamentu nie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wycofanie z obrotu prawnego. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Zatem tylko spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub o dziale spadku jest uprawniony do złożenia wniosku w tym przedmiocie (art. 5 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). W tej sytuacji Minister Skarbu Państwa prawidłowo uznał, że I. K. nie może nabyć prawa do rekompensaty za pozostawione przez A. M. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, skoro z przedłożonego w sprawie uwierzytelnionego odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w D. [...] z dnia [...] września 1991 r., sygn. akt [...] wynika, że skarżąca nie jest spadkobiercą po A. M. Spadkobiercą A. M. jest bowiem jego córka (siostra skarżącej) H. R. Sąd nie podziela natomiast stanowiska Ministra Skarbu Państwa, że w niniejszej sprawie istniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 105 § 1 KPA. Należy wskazać, że brak przesłanek do przyznania I. K. prawa do rekompensaty nie powinien prowadzić do umorzenia tego postępowania, jako bezprzedmiotowego, skoro istnieje podmiot uprawniony (H. R.), choć nie jest nim skarżąca. W obowiązującym stanie prawnym niespełnienie przez określony podmiot ustawowych przesłanek z art. 3 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 tej ustawy). Uchybienie tego rodzaju narusza przepisy o postępowaniu administracyjnym, lecz nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), skoro i tak przedmiotowe postępowanie nie potwierdziło wystąpienia w sprawie przesłanki z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., przez co zakończyło się rozstrzygnięciem negatywnym dla strony. Odnosząc się do podniesionych w sprawie zarzutów należy stwierdzić, że nie mają one znaczenia dla sprawy. Odnosi się to do przedstawionych przez skarżącą nieprawidłowości dotyczących ogłoszenia testamentu i stwierdzenia nabycia spadku po A. M., które mogą stanowić jedynie podstawę do wszczęcia odpowiednich postępowań cywilnych przed sądem powszechnym. Wspomniany zaś przez I. K. sam fakt posiadania dokumentów, pozwalających na ustalenie przesłanek z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie przesądza o tym, że jest ona spadkobiercą po A. M. Zgodnie z art. 1025 § 2 Kodeksu Cywilnego domniemywa się, że tylko osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą. Spadkobierca zaś może udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku, względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia (art. 1027 KC). Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.