IV SA/Gl 284/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 31 maja 1996 r., odmówił przyznania B. O. uprawnienia do wyżej wymienionego świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 2 cytowanej ustawy represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. Z uwagi na to, że wnioskodawca nie spełnił warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy, odmówiono mu świadczenia określonego w wymienionej ustawie. W piśmie z dnia [...] r. B. Ol. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Wskazał, że ustawa nie uzależnia przyznania uprawnienia od wieku osoby deportowanej. Ponadto wnosił o włączenie okresu prenatalnego do okresu deportacji do pracy przymusowej. Po rozpoznaniu wniosku B. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej w skrócie K.p.a., oraz art. 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu wskazał, że B. O. wnosił o przyznanie wymienionego uprawnienia z tytułu urodzenia się i pobytu razem z rodzicami na deportacji od [...] 1944 r. do [...] 1945 r. w miejscowości G., pow. R.. Jednakże zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r., represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych, w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Nie ma podstaw do wliczenia do okresu deportacji B. O., okresu przed jego urodzeniem, ponieważ świadczenie nie może zostać przyznane za represje, którym podlegali rodzice wyżej wymienionego. Wobec tego okres represji wynosił [...] miesięcy i [...] dni (od [...]1944 r. do [...]1945 r.), a więc nie został spełniony warunek co najmniej 6 miesięcy deportacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. O. wnosił o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu zarzucił, że organ administracji nie zaliczył okresu prenatalnego do całkowitego okresu represji, którym podlegał skarżący. Wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia powinien stanowić przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka (Dz.U. z 2000 r., Nr 6 poz. 69), który stwierdza, że dzieckiem jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Rozpoznając skargę B. O. - w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przesłanki materialnoprawne przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego, przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej, określa art. 1 ust. 1 oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395). Zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy, świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast według art. 2 pkt 2 lit. a ustawy, represją jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. Organ administracji ustalił, że wobec B. O. okres represji wynosił [...] miesięcy i [...] dni, tj. od daty urodzenia - [...]1944 r. - do [...]1945 r., a więc, iż nie został spełniony warunek co najmniej 6 miesięcy deportacji. Na podstawie powyższych ustaleń, organ – w zaskarżonej decyzji – utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie przyznania B. O. uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd – na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego. Niewypełnienie jednego z warunków wymienionych w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r., uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący tego, że organ administracji nie wliczył okresu prenatalnego do całkowitego okresu represji, którym podlegał skarżący. W tym zakresie podzielić należało pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, w wyroku z dnia 27 października 2005 r., że "po uchyleniu § 2 art. 8 K.c. generalnie możliwość warunkowego stania się podmiotem praw przez nasciturusa dopuszczalna jest jedynie wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów szczególnych. Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.), takiej szczególnej regulacji nie zawiera. Dlatego też okres represji nie może być liczony od dnia poczęcia." (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2005 r. II SA/Bk 503/05, LEX nr 173719). Podkreślić należało – odnosząc się do zarzutów skarżącego – że przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka (Dz.U. z 2000 r., Nr 6 poz. 69), który stanowi, że w rozumieniu ustawy dzieckiem jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności, nie dotyczy zakresu regulacji ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Nie ulegało zatem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony ustawowy warunek odnośnie deportacji na okres co najmniej 6 miesięcy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ orzekający trafnie uznał istotne okoliczności sprawy za ustalone. Zastosował prawidłową ocenę prawną do ustalonego stanu faktycznego. Mając na uwadze cytowane na wstępie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ administracji rozpatrujący niniejszą sprawę nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i nie naruszył przepisów prawa materialnego. W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – skarga została oddalona.