II SA/Bd 1170/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz adwokata K. O. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. P. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [..]. 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy wydaną przez Prezydenta Miasta B. w dniu [...] 2006 r. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) decyzję nr [...] o zatrzymaniu posiadanego przez niego prawa jazdy kat. B. Z akt sprawy wynika, że uwzględniając wniosek E. A. i załączone do niego dokumenty, w tym wyrok orzekający rozwód i zasądzający od P. A. na rzecz małoletniego M. A. alimenty w kwocie 200 zł oraz zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji należności alimentacyjnych, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...]. orzekł o przyznaniu M. A. na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. zaliczki alimentacyjnej w kwocie 200 zł miesięcznie. W dniu 27 czerwca 2006 r. Prezydent Miasta B. skierował do Prokuratury Rejonowej Bydgoszcz – Południe wniosek o ściganie P. A. za przestępstwo z art. 209 Kodeksu karnego. Powyższy wniosek organ uzasadnił wykreśleniem wyżej wymienionego z ewidencji osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy w B. z powodu niestawiennictwa w tymże urzędzie w wyznaczonym terminie, co – w jego ocenie – należy kwalifikować jako uchylanie się od możliwości podjęcia pracy. Następnie w dniu [...] 2006 r. Prezydent Miasta B. wydał decyzję zatrzymującą P. A. prawo jazdy w związku z wpływem w tym przedmiocie wniosku z Wydziału Świadczeń Społecznych Urzędu Miasta. Odwołując się od powyższej decyzji P. A. podniósł, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie uchyla się od pracy, a pozbawienie prawa jazdy uniemożliwi mu podjęcie zatrudnienia w charakterze kierowcy, gdyby mu ją zaproponowano. Nie uwzględniając odwołania i utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło, iż skoro strona odmówiła podjęcia pracy i wobec niej złożono wniosek o ściganie za przestępstwo uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 209 K.k., to organ I instancji na wniosek organu właściwego dłużnika miał obowiązek zatrzymania prawa jazdy. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. A. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie jako krzywdzącej, gdyż nigdy nie odmówił podjęcia pracy i stale współpracuje z Powiatowym Urzędem Pracy w celu jej uzyskania, a aktualnie nie posiada środków na łożenie na syna. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, w tym zawartymi w niej zarzutami, co oznacza, że obligowany jest do reagowania również na niedostrzeżone przez skarżącego naruszenia prawa. Podstawę orzekania przy tym stanowi materiał zawarty w aktach sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu. W myśl art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) w przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu, o którym mowa w ust. 1 lub odmowy podjęcia prac, o których mowa w ust. 2 lub uchylania się od nich, organ właściwy dłużnika informuje podmiot uprawniony do złożenia wniosku o ściganie za przestępstwo określone w art.209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Złożenie wymienionego w cyt. przepisie wniosku o ściganie stanowi, jak wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, warunek sine qua non zainicjowania postępowania administracyjnego, dotyczącego zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, a w konsekwencji wydania decyzji w tym przedmiocie. Z przytoczonego wyżej unormowania art. 4 ust. 3 wynika, iż skierowanie wniosku o ściganie dłużnika alimentacyjnego z powodu uchylania się przez niego od obowiązku alimentacyjnego ustawodawca potraktował jako ostateczność będącą następstwem nieefektywności działań organu właściwego dłużnika wymienionych w art. 1 i 2 tego artykułu. Działania te, to: - przeprowadzenie przez ośrodek pomocy społecznej na wniosek organu właściwego dłużnika wywiadu środowiskowego u dłużnika alimentacyjnego (ust. 1), - zwrócenie się do właściwego urzędu pracy o przedstawienie informacji o możliwościach aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego, który nie wywiązuje się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia (ust. 1 pkt 1), - wystąpienie, w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej, z wnioskiem do starosty o skierowanie dłużnika do prac organizowanych na zasadach robót publicznych, określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (ust. 2 pkt 2). Tymczasem w aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek udokumentowania nie tylko wskazanych wyżej czynności inicjujących organu właściwego dłużnika, lecz przede wszystkim – potwierdzającego przeprowadzenie wywiadu środowiskowego u P. A. lub podjęcie próby przeprowadzenia takiego wywiadu, względnie otrzymanie przez P. A. skierowania do prac organizowanych na zasadach robót publicznych, określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z powyższym nie można także stwierdzić, czy od takowych prac się uchylał lub odmówił ich podjęcia, jak również, czy uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Niespełnienie warunków, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy byłoby równoznaczne z przedwczesnością, brakiem w danym momencie podstaw do złożenia w organach prokuratury wniosku o ściganie P. A. za przestępstwo z art. 209 § 1 K.k. Nie można poza tym zgodzić się z prezentowanym w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiskiem, iż niestawiennictwo w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie należy traktować jako uchylanie się od podjęcia lub od możliwości podjęcia pracy, uzasadniające skierowanie przeciwko skarżącemu wniosku o ściganie. Pomijając kwestię, że ust. 3 art. 4 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. zawiera odesłanie do odmowy podjęcia lub uchylania się tylko od prac określonych w ust. 2, w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyraźnie rozgraniczono wskazane wyżej niestawiennictwo w urzędzie pracy od odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, traktując je jako niezależne od siebie podstawy utraty statusu bezrobotnego (art.33 ust. 4 pkt 3 i 4). Podobnie nietrafne jest utożsamianie tegoż niestawiennictwa z uchylaniem się od podjętych już prac. Uznając, iż rozstrzygnięcie o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego wydane zostało w warunkach niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy związanych z prawidłowością złożenia wniosku o ściganie go ze przestępstwo niealimentacji, który to wniosek uruchomił postępowanie w niniejszej sprawie, a nadto – iż jest wynikiem błędnej interpretacji zarówno przez autora powyższego wniosku, jak i przez organ I i II instancji przepisu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) o uchyleniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2006 r. Jednocześnie na mocy art. 200 cyt. ustawy zasądzono zwrot kosztów postępowania.