III SA/Kr 120/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję [...] Kuratora Oświaty w K. z dnia 6 grudnia 2006r, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2007r. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2006r. nr [...], [...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] października 2006r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Z. z dnia [...] lipca 2003r., nr [...], nadającej E. G. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Jako podstawą prawną wskazano art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 9b ust.7 pkt 2 oraz art. 9b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 10 ust. 10 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela. W uzasadnieniu stwierdzono, że E. G. otrzymała akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z rażącym naruszeniem art. 10 ust. 10 oraz art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, albowiem rozpoczęła odbywanie wymaganego stażu w dniu [...] września 2002r., kiedy to nie miała jeszcze wymaganego wykształcenia, a z art. 10 ust. 10 Karty Nauczyciela wynika, że do nauczycieli zatrudnionych bez wymaganych kwalifikacji nie stosuje się przepisów o awansie zawodowym. Rozpoczęcie stażu stało się zatem możliwe dopiero po uzyskaniu wymaganego wykształcenia, a więc po dniu [...] października 2002r., od początku kolejnego roku szkolnego. A zatem wydany wobec niej akt stopnia awansu zawodowego z [...] lipca 2003r. rażąco naruszał art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela, E. G. nie miała bowiem wówczas prawidłowo odbytego stażu. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. G. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podnosząc, że czuje się pokrzywdzona unieważnieniem jej postępowania kwalifikacyjnego, ponosząc konsekwencje błędnej decyzji swojego pracodawcy. Unieważnienie decyzji po tak znacznym upływie czasu powoduje znaczne opóźnienie w osiągnięciu kolejnych stopni awansu zawodowego, przekreślając cały jej dotychczasowy dorobek zawodowy. Podniosła też, że taka decyzja stawia ją w gorszej sytuacji niż osoby, które miały negatywną ocenę dorobku lub nie zdały egzaminu oraz że z treści art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela nie wynika wyraźnie, że nauczyciel w chwili rozpoczynania stażu ma już posiadać wyższe wykształcenie. Podniosła również, że w chwili rozpoczęcia stażu miała już absolutorium, a pozostała jej jedynie do obrony praca magisterska. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów skargi dotyczących chwili uzyskania przez skarżącą wymaganego wykształcenia organ stwierdził, że zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia MEN z dnia 20 września 2000r. w sprawie dokumentacji przebiegu studiów dopiero przedłożenie pracy i zdanie egzaminu magisterskiego było w przypadku skarżącej równoznaczne z ukończeniem studiów, a więc uzyskaniem wymaganego wykształcenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość zaskarżonej decyzji [...] Kuratora Oświaty, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w Z., mocą której nadano E. G. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest zatem ocena, czy w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjęto istnienie przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji i czyje prawidłowo zastosowano. Zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też w odpowiedzi na skargą, organ administracyjny dokonuje oceny zgodności wydanego aktu nadania stopnia awansu zawodowego z art. 10 ust. 10 i art. 9b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, stwierdzając, że przy nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego doszło do rażącego naruszenia prawa z powodu zbyt wczesnego rozpoczęcia stażu, a więc rozpoczęcia go jeszcze przed datą uzyskania wymaganych kwalifikacji. Sąd podziela argumenty orzekających w niniejszej sprawie organów administracyjnych, że w trakcie postępowania o nadanie E. G. stopnia awansu nauczyciela kontraktowego doszło do naruszenia prawa, tj. art. 9b ust. 1 w związku z art. 10 ust. 10 ustawy Karta Nauczyciela. Sąd podziela bowiem prezentowany przez organy administracyjne i wyrażany w orzecznictwie pogląd, że z uwagi na treść art. 9b ust. 1 w związku z art. 10 ust. 10 ustawy Karta Nauczyciela, rozpoczęcie stażu powinno było nastąpić dopiero po uzyskaniu stosownych kwalifikacji (por. m.in. wyrok NSA z 16 marca 2001r., II SA 119/01, Pr. Pracy 2001/4/46; także wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2006r., II SA/Wa 543/06). Sąd podziela również pogląd organu szerzej uzasadniony w odpowiedzi na skargę, że w chwili rozpoczynania stażu skarżąca nie posiadała jeszcze wymaganego ustawą wykształcenia w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Należy jednak z całą mocą podkreślić, że nie każde naruszenia prawa skutkować może stwierdzeniem nieważności wydanej uprzednio i ostatecznej, a nawet jak w przedmiotowej sytuacji - prawomocnej już decyzji administracyjnej. Jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada ochrony trwałości w czasie aktu administracyjnego wyrażona w art. 16 §1 kpa. Powoduje ona, że , wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej jest możliwe jedynie wyjątkowo, w ściśle określonych przez prawo przypadkach. Art. 156 §1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje, że stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić, jeżeli była ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. leżnia zatem możliwość stwierdzenia nieważności od istnienia nie zwykłej wady lej decyzji, lecz od jej wady kwalifikowanej (tzw. wady istotnej) jaką jest zupełny brak podstawy prawnej do jej wydania, albo rażące naruszenie prawa przy jej wydawaniu. W ocenie Sądu żadna z tych przesłanek w niniejszej sprawie nie zachodziła. Rzeczywiście wydając akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego doszło do naruszenia prawa, ale nie było to naruszenie, które można by zakwalifikować jako rażące. W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się bowiem, ze za rażące naruszenia prawa można uznać naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji", PiP 1986, z.1 , s. 69), oczywistość zaś naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyrok NSA z 26 maja I989r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, póz. 50). Tymczasem żaden z przepisów ustawy Karta Nauczyciela nie przewiduje wyraźnie zakazu rozpoczęcia stażu przed uzyskaniem wymaganych kwalifikacji. W chwili zaś wydawania aktu awansu zawodowego skarżąca już te kwalifikacje posiadała. Ponadto z analizy treści ustawy Karta Nauczyciela, zwłaszcza zaś jej rozdziału 4 wyraźnie wynika intencja ustawodawcy zmierzającego do maksymalnego ograniczenia przypadków zatrudniania nauczycieli nie posiadających stosownego wykształcenia, a jeżeli już do takiego i zatrudnienia wyjątkowo dochodzi - ustawodawca wprowadza takie ograniczenia, które mają zdopingować nauczycieli bez wymaganego wykształcenia do jego uzyskania. Mając powyższe na uwadze trzeba zatem stwierdzić, że nadanie E. G. stopnia awansu nauczyciela kontraktowego nie było z tym ustawowym celem sprzeczne, albowiem stopień ten nadano osobie, która to wymagane wykształcenie już posiadała. Dodatkowo należy podkreślić, że uzyskała ona pozytywną ocenę w toku procedury kwalifikacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wydany wprawdzie został z naruszeniem prawa, ale nie można tego naruszenia prawa ocenić jako rażące. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Z tego powodu zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca j ą decyzja organu I instancji, stwierdzające z tego powodu nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego wydane zostały z naruszeniem prawa, które miało wpływ na ich treść. Mając to na uwadze, zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji zostały uchylone, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 §1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. O braku możliwości wykonania uchylonych decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.