I SA/Wa 61/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-11

Skład orzekający: Jerzy Siegień, Gabriela Nowak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie i przeprowadzenie z urzędu postępowania podziałowego nieruchomości w celu wydzielenia działki pod drogę lokalną lub dojazdową, która nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, stanowi naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Postępowanie podziałowe nieruchomości wszczęte z urzędu, mające na celu wydzielenie działki pod drogę lokalną lub dojazdową, która nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, stanowi naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podział nieruchomości z urzędu jest dopuszczalny jedynie w celu realizacji celów publicznych, a budowa dróg lokalnych i dojazdowych nie mieści się w definicji drogi publicznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. O. i C. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. o pozytywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału nieruchomości. Projekt zakładał wydzielenie części działki pod drogę publiczną – ulicę. Skarżący zarzucili, że podział jest niezgodny z zasadami współżycia społecznego ze względu na nierówny zabór gruntu w stosunku do sąsiadów. Sąd uznał, że postępowanie podziałowe zostało wszczęte z naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy S. Stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Siegień sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2007 r. sprawy ze skargi U. O. i C. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2006., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących U. O. i C. O. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia C. O. na postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Wójt Gminy S. na podstawie art. 93 ust. 1, 4, 5 i art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, póz. 2603 ze zm.) zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położoną we wsi K. o powierzchni [...] ha. Projekt ten zakłada wydzielenie działki nr [...] o powierzchni [...] ha przeznaczonej pod drogę publiczną - ulicę [...], pozostała z wydzielenia działka nr [...] licząca około [...] ha powierzchni położona jest w strefie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Proponowany podział będzie dokonany z urzędu dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa drogi - ulicy [...], podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wschodniej części gminy S. w odniesieniu do wsi K. Plan uchwalono w dniu [...] października 2003 r., uchwałą Rady Gminy nr [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł C. O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie podniosło, że z załączonych do akt dokumentów wynika jednoznacznie, że proponowany podział działki ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi K., stanowiącej własność C. O. i U. O. jest zgodny z ustaleniami obowiązującego dla przedmiotowego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Z załączonego do akt sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka ewidencyjna nr [...] położona we wsi K. znajduje się na terenie oznaczonym i określonym w planie jako: symbol terenu MN - strefa zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, symbol terenu KDD/g droga dojazdowa oraz symbol terenu 23DKL/g droga lokalna. Podział działki nr [...] dokonywany jest z urzędu dla realizacji celu publicznego jakim jest budowa drogi - ulicy [...]. Jak podkreślił organ odwoławczy celem publicznym jest (jak stanowi art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ) m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne , budowa i utrzymanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego. Natomiast pojęcie drogi publicznej należy rozumieć według przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 roku Nr 204 poz. 2086 ze zm.) . Drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonym w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zdaniem organu droga lokalna jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, tym samym więc jest także droga publiczną w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jej budowa stanowi realizację celu publicznego. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli U. i C. O. domagając się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. Skarżący podnieśli , że w związku z budową drogi publicznej zabrano z ich działki pas ziemi o szerokości [...] cm, podczas gdy właścicielom gruntów leżących naprzeciw zaledwie po [...] cm, co nie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Sprawując w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Sąd - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) - rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę. W świetle zawartości tych akt uznać należało, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane przez nie w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] lipca 2006 r. naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający uchylenie tych postanowień. Przede wszystkim podnieść należy, że zasadą jest, że o sposobie podziału nieruchomości, jeżeli projektowany podział jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyduje właściciel nieruchomości bądź jej użytkownik wieczysty, co wynika z regulacji zawartej w art. 97 i 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, bowiem podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Bez wniosku właściciela podziału nieruchomości można dokonać jedynie w przypadkach wskazanych w przepisach ustawy, m.in. wówczas, gdy podział ten jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 ustawy), a więc także wtedy, gdy konieczne jest wydzielenie działek pod budowę drogi publicznej (art. 6 pkt 1 ustawy). W sprawie niniejszej postępowanie podziałowe wszczęte zostało przez Wójta Gminy S. z urzędu, jak wynika z zawiadomienia z dnia 16 maja 2006 r., dotyczyło ono podziału nieruchomości przeznaczonych pod projektowaną drogę gminną - ulicę [...] we wsi K. Okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentach. Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi K. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia [...] października 2003 r. działka nr [...] położona we wsi K. znajduje się na terenie oznaczonym i określonym w Planie jako: symbol terenu MN - strefa zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej, symbol terenu KDD/9 - droga dojazdowa, symbol terenu 23 KDL/g - droga lokalna. Z treści tego zapisu nie wynika, że grunty wydzielone z przedmiotowej nieruchomości są przeznaczone dla realizacji celu publicznego wskazanego w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Drogi dojazdowe i lokalne nie mieszczą się w pojęciu drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, póź. 2086), do której należy się w tej kwestii odwołać, drogi publiczne dzieli się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. Z materiałów sprawy nie wynika, by projektowana droga należała do jednej ze wskazanych wyżej kategorii, nie wynika również, by projektowana ulica znajdowała się w ciągu ulicy zaliczonej do drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co mogłoby stanowić podstawę do uznania tego odcinka drogi za drogę tej samej kategorii, w której ciągu znajduje się projektowana ulica. W tej sytuacji uznać należało, że z naruszeniem art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zostało z urzędu wszczęte i przeprowadzone postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem. Tak istotne naruszenie zarówno wskazanego wyżej przepisu, jak i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego spowodować musiało uchylenie obydwu wydanych przez organy postanowień niezależnie od zarzutów skargi. Zaznaczyć należy, że podobne stanowisko w analogicznych przypadkach zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt l SA 1418/03 (lex 164689) , z dnia 1 lutego 2007 r, sygn. akt l SA/Wa 1591/06 (nie publ.). Z przedstawionych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło