II SA/Wa 515/07
WyrokWSA w Warszawie2007-05-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Agnieszka Miernik, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Od jakiej daty funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego – od daty mianowania w służbie stałej czy od daty złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od daty złożenia wniosku o jego przyznanie, a nie od daty mianowania w służbie stałej czy od daty złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Jest to bezwzględna przesłanka wynikająca z przepisów rozporządzenia, a decyzja o przyznaniu równoważnika ma charakter konstytutywny, tworząc uprawnienie do świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Straży Granicznej, domagał się przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od daty podjęcia służby w nowym miejscu (10 listopada 2006 r.), podczas gdy organy przyznały mu świadczenie od daty złożenia wniosku (23 listopada 2006 r.). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesorzy WSA Agnieszka Miernik, Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego - oddala skargę -
Komendant Główny Straży Granicznej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997) w związku z § 1, § 2 pkt 5, § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w sprawie przyznania S. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 23 listopada 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. przyznał S. S. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego od dnia 23 listopada 2006 r., tj. od momentu złożenia oświadczenia mieszkaniowego w celu ustalenia uprawnień do przedmiotowego świadczenia i jego wysokości oraz wniosku o przydział lokalu mieszkalnego. Strona odwołała się od tej decyzji w ustawowym terminie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, ponieważ nie zgadza się z datą, od której przyznano jej równoważnik pieniężny. Zdaniem funkcjonariusza, zgodnie z obowiązującymi przepisami świadczenie to przysługuje mu od dnia mianowania go w służbie stałej. Jednak wedle Komendanta Głównego Straży Granicznej z treści art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej wynika, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Organ podkreślił, że dodatkową przesłanką jest spełnienie warunku określonego w pkt 5 § 2 rozporządzenia powołanego w podstawie prawnej, tj. złożenie wniosku o przydział lokalu mieszkalnego lub tymczasowej kwatery. Z tego wynika, że do daty złożenia takiego wniosku świadczenie pieniężne nie jest wymagalne, a to oznacza, że uprawnienie funkcjonariusza nie przekształca się w roszczenie.
Dopiero spełnienie tego warunku uprawnia do wydania decyzji o przyznaniu równoważnika od daty złożenia wniosku, a nie wstecz, od daty nieposiadania lokalu mieszkalnego wskazanej w "oświadczeniu mieszkaniowym". Organ wskazał, że S. S. jest funkcjonariuszem w służbie stałej i pełni służbę w [...] Oddziale Straży Granicznej PSG [...]. W dniu 23 listopada 2006 r. złożył stosowne dokumenty, celem ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Dopiero w tej dacie spełnił obowiązek przewidziany przepisami prawa i od tego momentu przysługuje mu przedmiotowe świadczenie.
W dniu 27 lutego 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożył S. S. Skarżący zarzucił Komendantowi Głównemu Staży Granicznej rażące naruszenie art. 96 ustawy o Straży Granicznej oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 ze zm.). Skarżący podkreślił, że przedmiotem sprawy jest tylko kwestia daty, od której należy mu się równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Organy orzekające w sprawie uznały dzień 23 listopada 2006 r., tj. dzień złożenia wniosku o przyznanie równoważnika, za dzień, od którego należy mu się równoważnik. Tymczasem zdaniem skarżącego powinien być to dzień 10 listopada 2006 r., tj. data podjęcia służby w [...] Oddziale Straży Granicznej PSG [...]. Wedle skarżącego wskazuje na to wyraźnie treść art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem sporu nie jest kwestia przyznania skarżącemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, ale data jego przyznania. Zdaniem skarżącego z treści przepisów regulujących kwestie przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego wynika, iż powinna to być data, od której zaistnieją przesłanki przyznania świadczenia, natomiast zdaniem Komendanta Głównego Straży Granicznej będzie to data złożenia przez funkcjonariusza wniosku o przyznanie równoważnika.
Podstawą materialnoprawną przyznania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest przepis art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Przepis ten wskazuje, iż funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Tryb i reguły przyznawania świadczenia reguluje wydane na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku zbiegu uprawnień do jego otrzymania. Warunki, od których ustawodawca uzależnił przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego są opisane w § 2 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Są to:
– brak utraty lub niezrzeczenie się przez funkcjonariusza prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu,
– nieotrzymanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu ze środków budżetu państwa, z wyjątkiem funkcjonariusza przeniesionego do służby w miejscowości innej niż pobliska,
– nieodmówienie w sposób bezzasadny przyjęcia lokalu mieszkalnego, który odpowiadał przysługującym mu normom zaludnienia oraz znajdował się w należytym stanie technicznym i sanitarnym,
– wystąpienie do właściwego organu z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego albo tymczasowej kwatery.
W rozpatrywanej sprawie znaczenie ma przede wszystkim ostatni warunek, wskazuje on, że bezwzględną przesłanką, od której ustawodawca uzależnił przyznanie funkcjonariuszowi Straży Granicznej prawa do równoważnika jest złożenie przez niego stosowanego wniosku. Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego nie jest bowiem przyznawany z urzędu, decyzja o jego przyznaniu ma charakter decyzji konstytutywnej, która tworzy uprawnienie funkcjonariusza do otrzymywania świadczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1388/00 opublikowany - LEX nr 81908). Od chwili złożenia wniosku liczy się zatem data, od której funkcjonariuszowi Straży Granicznej może być przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło