VII SA/Wa 378/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Asesor WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. W., A. W., A. i S. R. oraz K. i G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do robót budowlanych objętych zgłoszeniem I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. W., A. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta [...] decyzją znak [...] wydana dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z § 6 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowlane rolnicze i ich usytuowanie wniósł sprzeciw do zgłoszenia M. R. w sprawie zamiaru przystąpienia do budowy płyty obornikowej o pow. 87m² na działce nr [...] we wsi G. W uzasadnieniu organ podał, że planowana inwestycja nie spełnia wymogu wynikającego z § 6 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., ponieważ nie jest zachowany wymóg dotyczący 30m odległości płyt gnojowych od otworów okiennych i drzwiowych w budynku mieszkalnym na działce nr [...], powstałym w wyniku zmiany sposobu użytkowania części istniejącego budynku gospodarczego. Organ ustalił, ze odległość projektowanej płyty obornikowej do okna tego budynku wynosi 18m. Odwołanie od tej decyzji złożył M. R. podnosząc, że budynek znajdujący się na działce nr [...] nie ma otworów okiennych i drzwiowych skierowanych w stronę jego działki, a więc podawana w decyzji odległość od projektowanej płyty obornikowej obliczona jest w sposób niewłaściwy. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] stycznia 2007 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wg jego oceny organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z obowiązującymi zasadami. Przede wszystkim winien ustalić, czy roboty budowlane objęte zgłoszeniem korzystają ze zwolnieni Az obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a następnie ustalić, czy zachodzą przesłanki z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego zezwalające na wniesienie sprzeciwu. Tak więc w niniejszej sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej winien mieć na względzie, iż dopiero gdy stwierdzi, że: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; 2) budowa lub wykonanie robót budowanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje – jest zobowiązany wnieść sprzeciw w drodze decyzji administracyjnej. Nadto organ I instancji nie dokonał o ceny zgłoszonych robót pod kątem art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Nadto organ odwoławczy podał, że z materiału dowodowego, a zwłaszcza z "Projektu budowlanego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny", jednoznaczni wynika, że zmianie na mieszkalna uległa tylko część środkowa obiektu usytuowanego przy granicy z działką inwestora. Omawiana "część mieszkalna" składa się z jednego pokoju, kuchni i łazienki. Pomieszczenia te stykają się z dwóch stron bezpośrednio z pomieszczeniami gospodarczymi, w tym z pomieszczeniem gospodarczym stanowiącym kotłownię i obsługującym cześć mieszkalną, a długość części mieszkalnej wynosi 14,54m przy całkowitej długości budynku wynoszącej ponad 35m. Oznacza to, że w omawianym przypadku, nie może mieć zastosowania przepis § 6 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowlane rolnicze i ich usytuowanie, ponieważ część mieszkalna, otoczona z dwóch stron pomieszczeniami gospodarczymi, od strony działki sąsiedniej nie posiada otworów okiennych i drzwiowych, od których możliwe byłoby liczenie odległości 30,0m. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. W., A. W., A. i S. R. oraz K. i G. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i zawarcie w uzasadnieniu decyzji oceny i wskazówek przesądzających rozstrzygniecie, art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i §6 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., poprzez ich błędną interpretację. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] wydana dnia [...] stycznia 2007 r., uchylająca decyzję organu I instancji, wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy płyty obornikowej i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przepis art. 138 § 2 kpa wskazany jako podstawa prawna decyzji będącej przedmiotem skargi stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten winien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przeciwieństwie do decyzji organu odwoławczego określonych w art. 138 § 1, który nie ustanawia przesłanek ich wydania, organ może decyzję kasacyjną, określoną artykułem 138 § 2 wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w zdaniu pierwszym przepisu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo co prawda takie postępowanie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono nim przepisy procesowe. Organ w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej winien uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 i także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa. Powołany artykuł 136 kpa ma zastosowanie wówczas, gdy organ stwierdzi, że materiał zebrany przez organ pierwszej instancji był niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione. Zdaniem składu orzekającego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy bowiem wydał decyzję kasacyjną nie wskazując ani nie uzasadniając przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 kpa. Uchylając decyzję Starosty [...] Wojewoda [...] nakazał mu dokonanie oceny zgłoszenia pod kątem istnienia przesłanek z art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego, której sam mógł i winien dokonać dysponując zebranym materiałem dowodowym w postępowaniu I instancji, bowiem organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji podniesionych w odwołaniu od tej decyzji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty, ewentualnie skorzystać z możliwości zastosowania art. 136 kpa. Nadto, skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ odwoławczy przy jej wydaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Organ ten ni rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji – jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie poprzez przesądzenie, że nie może mieć zastosowania § 6 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowlane rolnicze i ich usytuowanie, na który powołuje się organ I instancji. Taka ingerencja nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Co więcej, narzucenie organowi administracji pierwszej instancji przez organ odwoławczy sposobu rozstrzygnięcia sprawy sprowadza faktycznie postępowanie administracyjne do jednej instancji i pozbawia organ stopnia podstawowego samodzielności nieodzownej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych - por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1985 r. (II SA 1811/84), ONSA 1985, nr 1, poz. 7. Konkludując należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 kpa w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.