II FSK 829/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 578/05 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 15 września 2005 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości. Postanowieniem z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 578/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 15 września 2005 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2004 r. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że skarżący - wezwany do uiszczenia wpisu od skargi - złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 26 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Wskazane orzeczenie nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne. W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 11 grudnia 2006 r. wezwał ponownie M. W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. Przedmiotowe wezwanie skarżący otrzymał w dniu 19 grudnia 2006 r. W terminie zakreślonym do dokonania wpłaty skarżący nie uiścił należnego wpisu, złożył natomiast kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec nieopłacenia skargi Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odrzucił wniesiony przez stronę środek zaskarżenia. Jednocześnie skład orzekający wyjaśnił, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi, nawet dokonane w terminie określonym do jego uiszczenia, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej w tym przedmiocie rozstrzygnięcia (postanowienia z dnia 26 października 2006 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy) i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej M. W. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to jest naruszenie art. 220 i art. 239 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odrzucenie, z uwagi na brak formalny w postaci nieuiszczenia wpisu sądowego, skargi M. W. w sytuacji, w której skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, a w przedmiocie tego wniosku nie istniało prawomocne postanowienie ten wniosek oddalające. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 października 2006 r. odmawiające przyznania prawa pomocy zostało doręczone M. W. za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w L. dnia 7 listopada 2006 r. W dniu 14 listopada 2006 r. - a więc w przepisanym prawem siedmiodniowym terminie - skarżący złożył w administracji Aresztu Śledczego w L. zażalenie na to postanowienie. Na potwierdzenie opisanej okoliczności do pisma dołączono odpis zażalenia wraz z potwierdzeniem jego odbioru przez funkcjonariusza działu penitencjarnego Aresztu Śledczego w L. Zdaniem strony Sąd dopuścił się naruszenia wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów, bowiem wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu i w konsekwencji odrzucił skargę, mimo iż nie była prawomocnie rozstrzygnięta kwestia czy i w jakim zakresie M. W. był zobowiązany do ponoszenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej pozostaje kwestia prawomocności postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 października 2006 r. odmawiającego M. W. przyznania prawa pomocy. Wbrew twierdzeniom Sądu, skarżący wywodzi, że przedmiotowe orzeczenie (doręczone stronie w dniu 7 listopada 2006 r. - por. k. 94 akt sądowych) zostało przez niego zaskarżone w siedmiodniowym ustawowym terminie, to jest w dniu 14 listopada 2006 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podnoszone przez stronę zostały przez nią należycie uprawdopodobnione. W aktach sprawy znajduje się pismo zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z dnia 30 października 2007 r. potwierdzające, że w dniu 14 listopada 2006 r. M. W. złożył u wychowawcy jednostki penitencjarnej korespondencję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie otrzymując stosowne potwierdzenie nadania przesyłki. Przedmiotowa korespondencja została następnie przekazana za pośrednictwem Poczty Polskiej do organu dysponującego, to jest Sądu Rejonowego w L. [...] Wydziału Karnego, sygn. akt [...]. Autor pisma oświadczył jednocześnie, że nie jest mu znana sygnatura akt sprawy ani przedmiot przesyłki (k. 240 akt sądowych). Przedstawione informacje korespondują z treścią załączonej do skargi kasacyjnej kserokopii potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej, z której wynika, że w dniu 14 listopada 2006 r. skarżący przekazał Wychowawcy Działu Penitencjarnego Aresztu Śledczego w L. przesyłkę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (por. k. 202 akt sądowych). W świetle powyższego przyjąć należy, że M. W. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 26 października 2006 r. w przewidzianym do dokonania danej czynności terminie (por. art. 194 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidujący siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia). Założenie takie prowadzi zaś do wniosku, że w chwili skierowania do strony ponownego wezwania o uiszczenie wpisu od skargi, nie było jeszcze prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie prawa pomocy. Wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej było zatem przedwczesne. W konsekwencji nie było również podstaw do odrzucenia skargi w oparciu o art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie uwzględnienia wymaga, że kwestionowanie wiarygodności twierdzeń skarżącego, prowadziłoby do pozbawienia strony konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Z tego względu wszelkie wątpliwości zaistniałe na gruncie niniejszej sprawy (np. co do zawartości przesyłki nadanej w dniu 14 listopada 2006 r.) powinny być interpretowane na korzyść skarżącego. W odniesieniu do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, należy zauważyć, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepis art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który reguluje kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, nie znajduje bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zaskarżenia postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.