II SA/Kr 153/05

WyrokWSA w Krakowie2007-05-14

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Izabela Dobosz, Anna Szkodzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę robót wykończeniowych może zostać utrzymane w mocy, jeśli postępowanie, w którym wydano tę decyzję, zostało wznowione na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a skarżący nie byli stronami tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, na której oparto odmowę wstrzymania jej wykonania, była wadliwa. Wskazano, że postępowanie dotyczące robót wykończeniowych było nierozerwalnie związane z wcześniejszym postępowaniem o pozwolenie na budowę całego obiektu, które zostało uchylone wyrokiem NSA. W związku z tym, skarżący, jako strony pierwotnego postępowania, powinni być traktowani jako strony również w postępowaniu o roboty wykończeniowe, a ich interes prawny nie mógł być pominięty.
Stan faktyczny
Skarżący R. i B. J. domagali się wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę robót wykończeniowych dla budynku mieszkalnego. Organy administracji odmówiły wstrzymania, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania, w którym wydano pozwolenie, a tym samym nie istniało prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Skarżący podnosili, że postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a wcześniejsze postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę całego obiektu zostało uchylone wyrokiem NSA. Wskazywali na prowadzenie dwóch równoległych postępowań i naruszenie ich praw jako stron.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: NSA Izabela Dobosz NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi R. J. i B. J. na postanowienie Wojewody z dnia 6 stycznia 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej R. J. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].2004 r. Nr [...] Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Towarzystwu Budownictwa Społecznego Sp. z o. o. /w skrócie – TBS/ pozwolenia na budowę tj. na wykonanie robót dokończeniowych dla inwestycji pod nazwą: budynek mieszkalny wielorodzinny z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...] obr. [...] P. przy ul. [...] w K. Objęte decyzją zamierzenie budowlane dotyczyło wykonania kotłowni gazowej, wykonania infrastruktury zewnętrznej /przyłącza gazu, wjazdu, oświetlenia i ukształtowania terenu/, roboty wykończeniowe /elewacje , instalacje wewnętrzne, daszek nad balkonem/. Postanowieniem z dnia [...].2004 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K., po rozpoznaniu wniosków R. i B. J., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wznowił postępowanie w sprawie zakończonej opisaną decyzją. Postanowieniem z dnia [...].2004 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K., po rozpoznaniu wniosku R. i B. J., na podstawie art. 152 § 1 w zw. z art. 123 kpa odmówił wstrzymania wykonania powyższej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ, nie przedstawiając chronologicznie stanu faktycznego sprawy, ustosunkował się do twierdzeń wniosku nawiązujących do licznych aktów podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego w związku z realizacją inwestycji przez KBSM. Z uzasadnienia tego wynika, że : Wyrokiem z dnia 29 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. II SA Kr 2239/02) uchylił decyzję Wojewody z dnia [...].2002 r. (znak [...]) i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. zezwalającą na budowę bloku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. Nr [...],[...],[...] w K., przy ul. [...], wydaną na rzecz Towarzystwa Budownictwa Społecznego Sp. z o.o. z siedzibą w K. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zakończone w dniu [...].2004 r. decyzją Prezydenta o umorzeniu postępowania, utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewody z dnia [...].2004 r. W dniu [...].2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wobec prowadzenia robót przy realizacji inwestycji mimo braku pozwolenia na budowę, wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych stwierdzając, że budynek zrealizowano w 90%. PINB wskazał, że wykonane zostały następujące roboty budowlane: obiekt przekryty dachem wraz z rynnami (bez rynien spustowych), założona stolarka, bez drzwi wejściowych do klatek schodowych, tynki wewnętrzne, wylewki w trzech klatkach, w czwartej na wykończeniu, wykonana w całości elewacja północna, elewacja zachodnia cała ocieplona styropianem - tynk założony w 60%, pozostałe elewacje rozpoczęte ocieplane styropianem, wew. inst.. wod-.kan., c.o. c.w. i wew. inst. gazową w zakresie wykonania pionów w całym budynku, rozprowadzeń do mieszkań w kl. IV. Decyzją z dnia [...].2003 r. Nr [...] PINB nakazał inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych, związanych z realizacją inwestycji. W dniu [...].2004 r. decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dniu w dniu [...].2003 r. PINB "przyjął do wiadomości" zakres robót wymienionych we wniosku TBS, który obejmował: "dokończenie montażu bram garażowych, zamontowanie rur spustowych dach drzwi wejściowych do klatek schodowych, dokończenie ocieplenia i elewacji budynku, zamontowanie daszku nad balkonami na ścianie południowej, zakończenie układania kostki brukowej na podjazdach budynku, utrzymanie placu budowy, dozorowanie obiektu i placu budowy. Zgoda na roboty zabezpieczające wyrażona została w formie pisma, nie zaś aktu administracyjnego. W dniu [...].2003 r. PINB wydał decyzję Nr [...] odmawiającą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, decyzja ta została utrzymana w mocy przez WINB decyzją z dnia [...].2004 r. W dniu [...].2003 r. TBS złożył wniosek o wydanie decyzji na wykonanie robót wykończeniowych dla przedmiotowej inwestycji. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...].2004 r. /utrzymana następnie w mocy przez organ odwoławczy/ Prezydent Miasta K. wniosek ten uwzględnił, zatwierdził projekt robót wykończeniowych i udzielił pozwolenia na budowę. Na tle wyżej podanych faktów organ stwierdził, że postępowanie w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę całego obiektu toczyło się zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu złożenia wniosku przez inwestora tj. w dniu [...].2001 r. W tym postępowaniu krąg uczestników ustalany był w oparciu o przepis art. 28 kpa, a w tym kręgu wówczas mieścili się R. i B. J. Dlatego decyzje o umorzeniu tego postępowania zostały im doręczone. Wniosek zaś inwestora z dnia [...].2003 r. rozpatrywany był zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu jego złożenia tj. po nowelizacji ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. Zgodnie z tymi przepisami krąg stron postępowania ustalany był zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wg. którego w sprawie pozwolenia na budowę stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu wyznaczany jest przez przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (np. naruszenie odległości, zacienienie, ograniczenie dostępu do drogi publicznej itd.). W postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę Nr [...] zezwalającej na wykonanie robót dokończeniowych brak było przepisów warunków technicznych, które mogłyby być naruszone w wyniku prowadzonych robót budowlanych i zrealizowania prac objętych pozwoleniem na budowę. Z tych powodów R. i B. J. nie byli stronami postępowania i decyzje nie zostały im doręczone. Organ podkreślił, że decyzje z dnia [...].2004 r.: pierwsza o umorzeniu postępowania o zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę dla całego obiektu i druga o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na wykonanie robót dokończeniowych kończą dwa różne postępowania, toczące się na podstawie innych przepisów prawa, przy czym przedmiot tych postępowań, a tym samym przedmiot tych decyzji jest różny. Zgodnie z art. 1 § 1 pkt. 1 k.p.a. postępowanie administracyjne toczy się w sprawie indywidualnej zakończonej decyzją administracyjną. Wyrok NSA wskazany we wniosku o wznowienie postępowania dotyczy postępowania, które było przedmiotem rozpatrywania przez NSA i tylko tego postępowania. Wyrok NSA dotyczył bowiem konkretnej, indywidualnej sprawy i jego dyspozycje nie mogą być rozszerzane na inne indywidualne postępowania w tym na postępowanie zakończone decyzją zezwalającą na budowę Nr [...] z dnia [...].2004 r. Dodał też organ, że , wbrew zarzutom R. i B. J., decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót "dokończeniowych" nie obejmowała takich robót, które objęte byłyby zakazem wynikającym z innych decyzji. Organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...].2003 r. odmówił wydania nakazu rozbiórki obiektu, a po uchyleniu w trybie odwoławczym decyzji z dnia [...].2003 r. o zaniechaniu robót, nie wydał decyzji ani nakazującej wykonanie jakichkolwiek robót, ani też zakazującej wykonywania robót. Następnie organ zacytował przepis art. 152 § 1 kpa / "organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania"/ i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek, które niezbicie mogłyby potwierdzić, że istnieje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji pozwolenia na budowę. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 września 1998 r. (sygn. akt IV S.A. 2311/96) "wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 lub 159 § 1 kpa winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenia zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej." Wspólne zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli wnioskodawcy R. i B. J. oraz uczestnicy J. J., K. J., J. T., H. M. i A. B. Zaskarżyli oni postanowienie w całości zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego postanowienia, a także błędną interpretację przepisów prawa. Żalący podnieśli, iż opisany w uzasadnieniu skarżonego postanowienia tok postępowania jest błędny, powołuje się bowiem jedynie na fragmenty postępowania, które dają odmienny obraz niż jest on w rzeczywistości. To, że postanowienie o wstrzymaniu robót straciło ważność nie oznaczało, że prace budowlane mogą być wykonywane. Wyrok NSA uchylający decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę powodował powrót do etapu rozpoznania pierwotnego wniosku TBS. Postępowanie to decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...].2003 r. zostało zawieszone , a podstawą jego zawieszenia była konieczność wyjaśnienia zagadnienia wstępnego jakim było określenie jaki /.../ zakres prac winno obejmować pozwolenie na budowę,./.../". Zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa obligowało Urząd /art. 100 § 1 k.p.a./ do wystąpienia do PINB o rozstrzygnięcie zagadnienia. Urząd tego nie uczynił. Strony zaś czyniły to wielokrotnie w formie wniosków, skarg na bezczynność PINB, pism ponaglających i informowały o tym Urząd. W takiej sytuacji, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. Urząd winien podjąć wszelkie kroki pozwalające na wydanie rozstrzygnięcia. Żalący zarzucili również, że wywód organu dotyczący "przyjęcia do wiadomości" przedstawionego przez TBS zakresu prac określanych jako zabezpieczające jest niezrozumiały, skoro obowiązek ustalenia wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy określa przepis art. 50 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten wymienia jedynie prace, które mogą być wykonane, wszelkie inne prace są więc z mocy ustawy zakazane. Zakaz prowadzenia wszelkich prac wynikał z treści wyroku NSA, który uchylił pierwotną decyzję zezwalającą na budowę. Inwestor ponosi odpowiedzialność za podjęcie prac, na które nie miał ustawowo określonego zezwolenia. Wyrok NSA - uchylający pierwotną decyzję zezwalającą na budowę przesądził o niemożności prowadzenia jakichkolwiek prac budowlanych. Pierwotna decyzja w swej treści obejmowała wszystkie te prace, które obejmował wniosek złożony przez TBS w dniu [...].2003 r. Prowadzone przez PINB postępowanie dotyczyło więc także tych prac. Ten stan rzeczy był zdaniem odwołujących znany Urzędowi, który wszczął postępowanie na wniosek TBS z dnia [...].2003 r. i zamiast umorzyć je na mocy art. 105 § 1 jako bezprzedmiotowe (w tej samej sprawie było w toku postępowanie), prowadził je dalej wydając decyzję. Teza przyjęta przez Urząd, że PINB nie zakazał prowadzenia prac objętych nowym wnioskiem jest nadinterpretacją prawa. Stwierdzenie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, iż "jeśli inwestor uzyska stosowne zezwolenia, będzie mógł na ich podstawie prowadzić roboty budowlane" odnosić się może tylko i wyłącznie do postępowania prowadzonego w związku z pierwotnym wnioskiem a nie może stanowić odrębnej podstawy do uzyskania nowego zezwolenia. Zdaniem żalących przedmiotem obu postępowań jest ta sama sytuacja faktyczna i prawna. Dotyczą one tej samej inwestycji tj. budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną, winny być rozstrzygane w ramach tego samego postępowania. Zaistniała sytuacja doprowadziła do stanu, w którym istota tj. zezwolenie na budowę zostało uchylone przez NSA, a jednocześnie wszczęto odrębne postępowanie, które w istocie, będąc w sprzeczności z wyrokiem , uchyla go. Żalący wskazali również na nieprawidłowość argumentacji dotyczącej określenia stron postępowania. Stan sprawy po 11 lipca 2003 r. i stan wcześniejszy jest taki sam. Żalący zamieszkują w bezpośrednim sąsiedztwie prowadzonej inwestycji, znajdując się w "obszarze bezpośredniego oddziaływania obiektu". Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2001 r. (znak: [...]) Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ II instancji, odwołując się do treści art. 152 kpa wyjaśnił, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji ma tylko ten skutek, że decyzja taka nie może być wykonywana i to zarówno w trakcie prowadzonych robót jak i - jeżeli istnieje potrzeba wykorzystania tej decyzji - w okresie późniejszym. W postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem, organ nie bada prawidłowości przeprowadzenia wcześniejszych postępowań administracyjnych zarówno w organach administracji architektoniczno-budowlanej jak i nadzoru budowlanego. Dlatego też nie mogą zostać uwzględnione zarzuty zażalenia dotyczące prawidłowości prowadzonych postępowań i rozstrzygnięć w organie nadzoru budowlanego, jak i zarzuty dotyczące zakończonego wcześniej postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało zakończone ostatecznie postępowanie administracyjne poprzez wydanie decyzji o jego umorzeniu. Kolejne postępowanie administracyjne, choć dotyczy tego samego obiektu nie jest kontynuacją zakończonego ww. postępowania. Z przekazanych informacji wynika, iż wszystkie prace związane z budową obiektu budowlanego pn. "Budynek mieszkalny wielorodzinny wraz z infrastrukturą na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...] obr. [...] P. przy ul. [...] w K.", zostały wykonane w pełnym zakresie i Towarzystwo Budownictwa Społecznego w dniu [...].2004 r. złożyło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Analizując materiał dowodowy, a w szczególności wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że należy podzielić stanowisko organu I instancji, iż obecnie brak jest przesłanek do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Podkreślił przy tym, że nawet fakt wystąpienia okoliczności z art. 145 § 1 k.p.a. automatycznie nie skutkuje uchyleniem decyzji dotychczasowej. Na powyższe postanowienie organu II instancji wspólną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli R. i B. J. Uzasadniając skargę wskazali, po uchyleniu przez NSA decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej TBS na budowę inwestycji w K. ul. [...] (budynek mieszkalny wielorodzinny), przed Powiatowym Inspektoratem Nadzoru Budowlanego w dniu [...].2003 r. zostało wszczęte postępowanie zmierzające do doprowadzenia tej inwestycji do stanu zgodnego z prawem ([...]). Postępowanie o wydanie zezwolenia i zatwierdzenie projektu toczące się przed Wydziałem Architektury i Urbanistyki UM (sygn. [...]) zostało postanowieniem z dnia [...].2003 r. zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed PINB. W trakcie trwania postępowania przed PINB zostało wydane postanowienie ([...].2003 r.) - a następnie decyzja wstrzymująca wszelkie prace budowlane. W dniu [...].2003 r. inwestor - Towarzystwo Budownictwa Społecznego Spółka z o.o. złożył nowy wniosek o zatwierdzenie projektu i zezwolenie na budowę - obejmujące swym zakresem prace wstrzymane postanowieniem i decyzją PINB. Wydział Architektury i Urbanistyki UM wszczął i prowadził postępowanie nie informując o nim dotychczasowych stron postępowania, a stanowisko swe - w późniejszym czasie- uzasadnił "brakiem oddziaływania budowy" na działki sąsiadujące z terenem inwestycji. W dniu [...].2004 r. postanowieniem Prezydenta Miasta zawieszone postępowanie (sygn. [...]) zostało podjęte, a następnie decyzją z dnia [...].2004 r. umorzone wobec cofnięcia wniosku przez inwestora. W tym samym dniu, jak ustaliły później strony tj. [...].2004 r. Wydział Architektury i Urbanistyki UM (sygn. [...]) wydał w imieniu Prezydenta Miasta decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt i zezwalająca TBS Sp. z o.o. na budowę. O treści tej decyzji żadna ze stron nie została poinformowana. Skarżący podkreślili, że w tej sytuacji w okresie od [...].2003 r. do [...].2004 r. Wydział Architektury i Urbanistyki UM prowadził jednocześnie dwa równoległe postępowania w tej samej sprawie. Takie działanie zmierzało bezpośrednio do pominięcia obowiązku zastosowania się do wyroku NSA, co skutkuje de facto realizacją inwestycji wg pierwotnej decyzji zatwierdzającej projekt i określającej warunki zgody na budowę, uchylonej wyrokiem NSA . Skarżący wskazali, że organ I instancji nietrafnie przyjął, że w wyniku wznowionego postępowania zapadnie taka sama decyzja. Postępowanie przed PINB, mające określić warunki jakimi winna odpowiadać inwestycja, by była zgodna z prawem, do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone. Ponadto przed tym samym organem toczy się postępowanie o samowolę budowlaną na tej inwestycji mającą miejsce w okresie od [...].2003 r. do [...].2004 r. Wydanie decyzji przez PINB, realizującej zalecenia wyroku NSA prowadzić musi do obniżenia stawianego budynku, którego wysokość przekracza ponad 14 m ( a zatem niezgodnie z WZ i ZT dla tej inwestycji), a co za tym idzie istotnych zmian projektu budowy. W tej sytuacji nowa decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania nie będzie miała takiego samego brzmienia jak poprzednia , a zatem uzasadnione jest żądanie przez strony wstrzymania jej wykonalności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem skarżących dotyczącym prowadzenia dwóch równoległych postępowań administracyjnych w tej samej sprawie. Organ wskazał, że wniosek inwestora z dnia [...].2003 r. dotyczył jedynie robót wykończeniowych dla przedmiotowej inwestycji. Podkreślił, że prace te nie były objęte zakazem wydanym przez organy nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Przede wszystkim wskazać należy, że weryfikacja zawartych w uzasadnieniach postanowień organów I i II instancji informacji o przebiegu postępowań związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji nie jest do końca możliwa. Przedstawione bowiem akta administracyjne nie zawierają dokumentów organów nadzoru budowlanego związanych z "przyjęciem do wiadomości" zakresu prac zgłoszonych przez inwestora pismem z dnia [...].2003 r., postanowienia o wstrzymaniu robót z dnia [...].2003 r., decyzji nakazującej zaniechanie robót z dnia [...].2003 r. W aktach nie ma również wniosku inwestora z dnia [...].2003 r. o pozwolenie na "dokończenie" robót, brak też jest postanowień o zawieszeniu i podjęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę całego obiektu /o jakich mowa w zażaleniu/. Znajdują się natomiast w aktach kopie decyzji organów I i II instancji o umorzeniu postępowania o pozwolenie na budowę całego obiektu, kopia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2003 r. o uchyleniu decyzji nakazującej zaniechanie robót i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz kopia postanowienia WINB z dnia [...].2004 r. uchylającego postanowienie PINB o zawieszeniu postępowania w sprawie "budowy budynku przy ul. [...]". Z uzasadnienia tego ostatniego wynika, że w związku z przedmiotową budową zarówno organy nadzoru, jak i organy administracji architektoniczno-budowlanej podejmowały szereg innych jeszcze aktów /w tym także w dniu [...].2003 r. decyzję o zgłoszeniu sprzeciwu wobec zamiaru kontynuowania robót/. W uzasadnieniu tegoż postanowienia WINB wskazał, że organ I instancji nie miał podstaw do zawieszenia własnego postępowania w oczekiwaniu na ocenę Prezydenta Miasta co do zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ winien był samodzielnie "dokonać stosownych ustaleń dotyczących możliwości wdrożenia postępowania w myśl przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a wyrok sądu i sugestie zawarte w decyzjach tutejszego organu są wystarczające do wydania stosownego rozstrzygnięcia". Przy tak skomplikowanym stanie postępowań administracyjnych za wadę zaskarżonego i poprzedzającego go postanowień uznać należy brak choćby próby przedstawienia w sposób chronologiczny, kompleksowy, z odwołaniem się do konkretnych dokumentów, odpowiedniego sprawozdania. Sama polemika z zarzutami skarżących, z powoływaniem się na akty, których w aktach nie ma i bez odniesienia do istoty rozpatrywanego wniosku, nie może być uznana za wystarczającą. Wskazane uchybienie o tyle nie ma w sprawie decydującego znaczenia, że ujawnione dane są wystarczające do oceny zasadności skargi bez konieczności uzupełniania dokumentacji sprawy. Jak należy rozumieć z przedstawionych w sposób lakoniczny rozważań co do przesłanek wstrzymania decyzji po wznowieniu postępowania i ich związku ze stanem faktycznym rozpatrywanej sprawy , motywem odmowy wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...].2004 r. był oceniany przez organy brak prawdopodobieństwa uchylenia tej decyzji związany z brakiem interesu prawnego skarżących. Postępowanie w sprawie pozwolenia na wykonanie robót "dokończeniowych" zostało wznowione na wniosek osób /w tym skarżących/ , którzy w postępowaniu tym nie uczestniczyli, z powołaniem się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organy jednak, rozpoznając wniosek o wstrzymanie, uznały, że wskazana przesłanka w rzeczywistości nie zachodzi, a co za tym idzie, uchylenie decyzji nie jest prawdopodobne. To założenie jednak obarczone jest istotną wadą, oparta zatem na nim ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji nie może być akceptowana. Rację mają skarżący twierdząc, że po uchyleniu przez NSA decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, w sytuacji, kiedy budowa była już zaawansowana, postępowanie administracyjne w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Organowi administracji architektoniczno-budowlanej nie pozostawało nic innego, jak tylko umorzenie postępowania . Taka zresztą decyzja, choć po upływie znacznego czasu, została w dniu [...].2004 r. podjęta. Na tym rola organu administracji architektoniczno - budowlanej winna była się skończyć. Bezprzedmiotowość wszak dotyczyła postępowania o zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę budynku , a nie na wykonanie tylko tych robót, które faktycznie już wykonane zostały. Uchylenie przez Sąd decyzji o pozwoleniu na budowę ulokowało rozstrzyganie co do dalszych losów całej inwestycji w organach nadzoru budowlanego. To już do nich, a nie do organu administracji architektoniczno - budowlanej należała, dokonywana w trybie art. 51 w związku z art. 50 Prawa budowlanego, ocena zgodności wykonanych robót z prawem i konieczności nałożenia na inwestora stosownych nakazów, mogących przecież powodować ingerencję w istniejącą substancję /łącznie z nakazem rozbiórki/. To te organy również mogły decydować o pozwoleniu na kontynuowanie robót. Nie było żadnych podstaw ku temu, aby roboty związane z dokończeniem budowy stały się przedmiotem odrębnego od poprzednio toczącego się i umorzonego postępowania w organie administracji architektoniczno – budowlanej. Wszczęcie i prowadzenie takiego postępowania samo w sobie stanowiło obejście prawa. Kończącą to postępowanie decyzją organ zezwolił na wykonanie określonych robót "dokończeniowych" w obiekcie, który jako jedna, kompletna inwestycja objęty był uchyloną decyzją o pozwoleniu na budowę. Pomijając już ocenę zgodności takiego działania ze wskazaniami wynikającymi z wyroku Sądu, stwierdzić należy, że tak wszczętego i zakończonego postępowania nie można traktować jako pozostającego w oderwaniu od całego procesu inwestycyjnego i podejmowanych w jego ramach aktów. Przedmiotem tego postępowania były roboty stanowiące naturalny ciąg jednej budowy, mieszczące się w jednym procesie inwestycyjnym. Wszystkie akty administracyjne podejmowane w tym procesie, a także wyrok Sądu dotyczyły całej inwestycji, a więc i robót "dokończeniowych". Żadna część tego procesu nie została zamknięta odpowiednim aktem administracyjnym, legalizującym stan inwestycji istniejący po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. W istocie więc przedmiotem postępowania, o którym mowa była budowa obiektu, a nie tylko "zawieszone w powietrzu" roboty wymienione w decyzji. Stosownie też do tak określonego przedmiotu postępowania organ winien był ustalać krąg jego uczestników. W opisanym stanie nie było podstaw do przyjmowania innych, niż w postępowaniu o pozwolenie na budowę całego obiektu, kryteriów oceny interesów prawnych. W szczególności jako takiego kryterium nie można było przyjąć oddziaływania tylko tych robót, które wymienione zostały w decyzji. Tymczasem w sprawie poddanej osądowi właśnie takie, wadliwe kryterium zdecydowało o przyjęciu tezy o braku interesu prawnego skarżących, w konsekwencji zaś o braku prawdopodobieństwa uchylenia decyzji z powodu nieistnienia przyczyny wznowienia. Jak wyżej wskazano, oparta na wadliwych założeniach, a mająca decydować o wstrzymaniu wykonania decyzji ocena prawdopodobieństwa jej uchylenia po wznowieniu postępowania /art. 152 § 1 kpa/ , za miarodajną uznana być nie może. Na koniec wskazać należy, że zadaniem Sądu w sprawie niniejszej jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Dla tej oceny bez znaczenia pozostaje podnoszony przez organ w toku postępowania fakt zakończenia robót i nawet uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i 1c , oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło