IV SA/Wr 816/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /spr./, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 maja 2007r. sprawy ze skargi F. W. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz F. W. kwotę 100 /sto/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002r. Nr 42, poz.371 ze zm.), po rozpoznaniu w sprawie F. W. odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] Nr [...]. W motywach uzasadnienia tego postanowienia stwierdzono, że decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich. Jako, że strona była w postępowaniu reprezentowana przez pełnomocnika zgodnie z pełnomocnictwem z dnia [...] decyzja ta - stosownie do dyspozycji art. 40 § 2 kpa - została doręczona pełnomocnikowi dnia [...]. Doręczenie nastąpiło do rąk żony F. K. - doręczenie w ten sposób z mocy art. 43 kpa jest dopuszczalne i wywołuje skutki prawne, m. in. w zakresie otwarcia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Dnia [...] (data stempla Urzędu Pocztowego) zainteresowany wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniesiony środek odwoławczy nie obejmował żadnych okoliczności, które nakazywałyby organowi administracji jego rozpoznawanie również w kategorii prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne patrzenie sprawy. F. W. w dniu [...] wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Wskazał, że jego pełnomocnik nie wywiązał się z umowy i nie poinformował mocodawcy o wydanej niekorzystnej decyzji. F. W. o fakcie tym dowiedział się dopiero telefonicznie i wysłał odwołanie. Wraz z prośbą o przywrócenie terminu zainteresowany złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nieprecyzyjnie zatytułowany podanie o wznowienie postępowania. Art. 58 § 1 i 2 kpa stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, tzn. złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2000r. (sygn. akt SA/Sz 2125/98) samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wy starczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przeszkoda ta musi być nagła i nie do przezwyciężenia, tj. taka, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 1999r., sygn. akt I SA/Lu 1246/98; z dnia 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99). W ocenie organu w niniejszej sprawie takie przeszkody nie wystąpiły. Jak wynika z ww. wniosku strony przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było niesumienne działanie pełnomocnika. Jeśli strona jest zastępowana przez pełnomocnika (lub innego zastępcę procesowego) to, w zakresie braku winy w uchybieniu terminu do czynności procesowej, należy oceniać okoliczności dotyczące pełnomocnika / zastępcy procesowego (wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., II SA 431/01, niepubl.). Prośba o przywrócenie terminu nie zawiera żadnych okoliczności, które wskazywałyby na nadzwyczajne okoliczności po stronie pełnomocnika, które skutkowałyby niemożnością wniesienia pisma w terminie. Uznać też należy, że strona wybierając pełnomocnika, który następnie postępuje niewłaściwie lub niesumiennie winna ponosić także niekorzystne skutki jego zachowań (tutaj zaniechań). Wybrany pełnomocnik nie był wprawdzie profesjonalistą (w rozumieniu adwokata lub radcy prawnego), ale osobą występującą również w imieniu stowarzyszenia kombatanckiego, a zatem w związku z tą funkcją znającą tryb postępowania administracyjnego. Ewentualne roszczenia w tym zakresie strona powinna kierować bezpośrednio do pełnomocnika. Odrębnie należy wskazać, że zainteresowany o wcześniejszym doręczeniu decyzji dowiedział się najpóźniej dnia [...] (kiedy wysłał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy). Od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin na wniesienie prośby o przywrócenie terminu. Skoro strona prośbę taka wniosła dopiero dnia [...] to uchybiła także nieprzywracalnemu terminowi z art. 58 § 2 kpa. Na postanowienie to F. W. złożył skargę do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Z akt sprawy niespornie wynika, że F. W. udzielił w dniu [...] F. K. pełnomocnictwa w zakresie odbioru nadsyłanej na jego nazwisko korespondencji, jak i dokonywania w jego imieniu wszelkich oświadczeń, składania wniosków, pism, itp. m.in. przed organami władzy i urzędami. Istotną w niniejszej sprawie jest kwestia doręczenia decyzji stronie działającej w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika. Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowi pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru kwestionowanej decyzji z dnia [...] wynika, że została ona odebrana przez osobę o nazwisku B. K. Tylko z daty stempla pocztowego /gdyż na egzemplarzu potwierdzenia nie wpisano daty odbioru/ można wnioskować, że doręczenie nastąpiło w dniu [...]. Do akt administracyjnych sprawy dołączono ponadto duplikat potwierdzenia odbioru przedmiotowej decyzji na którym, obok daty: [...] zamieszczono adnotację: otrzymałem [...] opatrzoną podpisem: K. Z powyższego nie wynika jednoznacznie, czy F. K. doręczono w dniu [...] egzemplarz decyzji organu kombatanckiego z dnia [...], czy też tylko poinformowano go o fakcie takiego doręczenia w dniu [...]. Jednak w piśmie Poczty Polskiej z dnia [...] stanowiącego odpowiedź na reklamację Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie przesyłki rejestrowanej napisano: "ustalono, że reklamowana przesyłka została wydana dnia [...]. W załączeniu przekazujemy duplikat potwierdzenia odbioru podpisany dnia [...]". Z powyższego zdaje się wprost wynikać, że podpisem z dnia [...] /lub jak podaje organ – z dnia [...]/ F. K. pokwitował jedynie udokumentowany przez Pocztę Polską fakt doręczenia przesyłki na jego adres w dniu [...], a nie fakt doręczenia do jego rąk w dniu [...] kwestionowanej decyzji z dnia [...]. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o doręczeniu pisma decyduje potwierdzenie tego doręczenia poprzez podpis osoby odbierającej pismo, ze wskazaniem daty odbioru, jak to wynika z art. 46 § 1 k.p.a. Skoro art. 40 § 2 k.p.a. nakazuje doręczenie pisma pełnomocnikowi strony, z potwierdzenia odbioru powinno wynikać, że osoba taka otrzymała kierowaną do niej korespondencję. Doręczenie pisma osobie nie będącej pełnomocnikiem strony postępowania, choćby to był członek rodziny pełnomocnika, nie może być uznane za doręczenie zgodne z art. 40 § 2 k.p.a. Pismo doręczone zatem osobie nie będącej pełnomocnikiem strony nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej do odbioru pisma, jaką jest, z mocy art. 40 § 2 k.p.a., pełnomocnik, nie nastąpiło /por. np. wyrok NSA z 15.05.2001 r., I SA 2605/99, Lex nr 54139/. W niniejszej sprawie organ winien zatem niespornie ustalić, czy i jeżeli tak to w jakiej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie pełnomocnikowi strony decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, sądowoadministracyjnego bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi /post. NSA z dnia 11 marca 1997r., I SA/Po 1333/96, niepubl./. Podobne stanowisko prezentuje SN przyjmując, że jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, to termin dla wniesienia skargi do Sądu liczy się od dnia, w którym temu pełnomocnikowi doręczone zostało rozstrzygnięcie w sprawie /post. SN z dnia 24 kwietnia 1997r., III RN 19/97, OSNAP nr 21, poz. 415/. Dopiero dokonanie przez organ wskazanych przez Sąd ustaleń pozwoli miarodajnie stwierdzić, czy i ewentualnie kiedy rozpoczął bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego od kwestionowanej decyzji, a zatem czy w ogóle nastąpiło uchybienie terminu, a prośba o jego przywrócenie odpowiada lub też nie przesłankom wymienionym w art. 58 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 powołanej wyżej ustawy. Ze względu na istotę zaskarżonego postanowienia, Sąd nie orzekał w przedmiocie jego wykonalności.