II SA/Rz 1104/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...]Komendant Wojewódzki Policji uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] orzekającą o wygaśnięciu decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] oraz zmieniającą ją decyzję z dnia [...] września 2004 r., nr [...] przyznającą Z. D. równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu. Uchylając decyzję Komendanta Miejskiego Policji organ odwoławczy orzekł o umorzeniu postępowania I instancji. W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji podniósł, że uchylenie i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego jest skutkiem obowiązujących przepisów prawa. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Komendanta Miejskiego Policji musiała zostać uchylona, gdyż wydana została z naruszeniem prawa. Przede wszystkim jej podstawą nie mógł być art. 162 § 1 k.p.a., gdyż ten przepis może stanowić podstawę prawną decyzji wygaszającej decyzję ostateczną tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie dopuszcza możliwość wygaszenia ostatecznej decyzji. W rozpoznawanej w postępowaniu odwoławczym sprawie, przepisy prawa nie dopuszczały wygaszenia ostatecznych decyzji ustalających dla emerytów - policjantów równoważnik pieniężny za remont zajmowanego mieszkania. Z tego też powodu brak było podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. Wskazując na to uchybienie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że z dniem 1 stycznia 2006 r. zmienił się stan prawny regulujący zasady przyznawania dla policjantów równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu. Zmiana ta wynikała z nowelizacji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego /Dz.U. nr 266, poz. 2246/. Akt ten wprowadził do tekstu pierwotnego rozporządzenia zmianę polegającą na uchyleniu § 8 oraz § 9 ust. 2, co skutkowało utratą uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego przez policjantów - emerytów. Ponieważ odwołujący jest policjantem – emerytem i na podstawie wcześniejszych przepisów miał określony ostatecznymi decyzjami równoważnik pieniężny, to po zmianie prawa, a więc od 1 stycznia 2006 r. takie świadczenie nie mogło wypływać z decyzji administracyjnej. To oznacza, że po tej dacie sprawy z zakresu przyznania równoważnika pieniężnego dla policjanta – emeryta nie mogły być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym i z tego powodu postępowanie pierwszoinstancyjne należało umorzyć. Z rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Komendanta Policji nie zgodził się Z. D.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił decyzji nierówne traktowanie, naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz pozbawienie praw nabytych. Skarżący uznał, że uchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji i umorzenie postępowania za bezpodstawne pozbawienie prawa do otrzymywania równoważnika pieniężnego na remont mieszkania. Skarżący nie wskazał kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy nie jest wyznaczony zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozstrzygają skargi w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jej uzasadnienie narusza prawo i z tego powodu skarga podlega uwzględnieniu. Zatem uwzględnienie skargi nastąpiło z innych względów niż w niej podniesione. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje stwierdzenie, że art. 162 § 1 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do takich ostatecznych decyzji, co do których przepisy prawa materialnego stanowią jednoznacznie, że decyzje ostateczne wydane w określonej sprawie podlegają wygaszeniu. Wprost to wynika z treści przepisu, dla którego stosowania wymagane jest istnienie przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji albo działanie takie podjęte zostaje w interesie społecznym lub interesie strony. W sprawie rozpoznawanej przez Sąd sytuacja taka nie występowała, na co trafnie zwrócił uwagę Komendant Wojewódzki Policji. Z tego też względu rozpoznając odwołanie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. Rozstrzygnięcie to odpowiada prawu, bo eliminuje z obrotu prawnego decyzję, która wydana została z "rażącym naruszeniem" art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponieważ takie naruszenie było eliminowane w ramach postępowania odwoławczego, to jedynym sposobem na usunięcie tego typu naruszenia było umorzenie postępowania I instancyjnego dotyczącego decyzji Miejskiego Komendanta Policji w sprawie wygaszenia decyzji ustalających równoważnik z tytułu remontu mieszkania dla skarżącego Z. D.. Na tym powinien organ odwoławczy zakończyć rozważania co do przedmiotu objętego odwołaniem, gdyż argumentacja wskazująca na potrzebę uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie równoważnika pieniężnego ustalonego skarżącemu decyzjami z 2001 r. i 2004 r. nie znajduje żadnego oparcia w prawie. Skutkiem orzeczenia zapadłego przed Wojewódzkim Komendantem Policji jest to, że w obrocie prawnym pozostają decyzje ustalające skarżącemu równoważnik pieniężny. Jest tak dlatego, że decyzje te są ostateczne, a obowiązujące w dniu orzekania prawo nie dawało podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Fakt zmiany przepisów wykonawczych /rozporządzenia MSWiA/ regulujących zasady przyznawania równoważników pieniężnych dla policjantów – emerytów, zwłaszcza uchylenie § 8 oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia pierwotnego nie pociąga skutków wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wręcz przeciwnie, analiza tych podstaw prawnych prowadzi do wniosku, że skarżący jest podmiotem, który ma określony równoważnik pieniężny na remont mieszkania, i że orzeczenia w tym zakresie pozostają w mocy. Zatem stwierdzenia odmienne, stanowiące podstawę argumentacji uzasadniającej decyzję organu odwoławczego są nietrafne i naruszają art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten pośród składników decyzji wskazuje na jej uzasadnienie prawne, które ma wyjaśniać podstawę prawną decyzji i wskazywać konkretne przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji ten element nie został zachowany, gdyż organ błędnie określił zakres umorzenia postępowania przed organem I instancji oraz jego skutki. Z tego też powodu, zdaniem Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które w rozpoznawanej sprawie musi być uznane jako istotne, gdyż bezpośrednio oddziałujące na sytuację prawną skarżącego. Istnienie tego związku pomiędzy sytuacją skarżącego, a naruszeniem zasad odnoszących się do uzasadnienia decyzji musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia pomimo trafności samej jego sentencji.