IV SA/Gl 1217/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Ż. z dnia [...] r. Nr [...] M. S. wnioskiem z dnia [...]r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. o ustalenie i przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na córkę M. S.. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Ż., po rozpatrzeniu wniosku strony, odmówił przyznania jej prawa do zasiłku rodzinnego i wnioskowanych dodatków. W podstawie prawnej przedmiotowej decyzji podano art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5, art. 6, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12-15, art. 24, art. 25 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczeniach rodzinne (Dz.U. Nr 105, poz.881 ze zm.) oraz rozporządzenia z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130, poz. 903). W jej uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że strona nie spełnia warunków do przyznania jej wnioskowanych świadczeń, bowiem zasiłek rodzinny przysługuje wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza 504 zł., a w przypadku strony dochód ten jest wyższy i wynosi [...] zł. W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa a organowi niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Podniosła, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu o wysokości dochodu jej rodziny, gdyż z dniem [...]r. zakończyła zatrudnienie w "A" i w związku z tym dochód z tej pracy winien zostać uznany za dochód utracony. Rozpoczynając bowiem z dniem [...] r. działalność gospodarczą, całkowitej zmianie uległy jej warunki finansowe. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4, art. 4, art. 8 i art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje osobom, jeżeli dochód ich rodziny w przeliczeniu na jedną osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. miesięcznie. Na podstawie przeliczenia dochodu rodziny strony ustalono natomiast, że dochód ten wynosi [...] zł na osobę w rodzinie. Kolegium wyjaśniło, że dochód wyliczono na podstawie przedłożonego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym rok zasiłkowy, czyli 2005 r. W odniesieniu do zarzutu utraty dochodu, Kolegium wyjaśniło, że nie podziela w tym zakresie twierdzeń odwołującej i nie może uznać dochodu z zatrudnienia w "A" jako utraconego. Wobec bowiem faktu, że w "A" pracowała do [...] r., a z dniem [...] r. rozpoczęła własną działalność gospodarczą, uznało w tym przypadku kontynuację zatrudnienia, wobec czego trudno mówić w takiej sytuacji o utracie dochodu. W ocenie Kolegium nastąpiła tylko zmiana zatrudnienia, natomiast strona nadal uzyskuje stałe dochody. Tym samym strona nie spełnia przesłanek pozytywnych uprawniających ją do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z wnioskowanymi dodatkami wobec przekroczenia kryterium dochodowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, powtórzyła zgłoszone już w odwołaniu argumenty. Stwierdziła, że nie rozumie dlaczego nie uznano w jej przypadku utraty dochodu, skoro utratę zatrudnienia wymieniono w przepisie – katalogu okoliczności uznanych za utratę dochodu, a w katalogu okoliczności uznanych za uzyskanie dochodu wymieniono m.in. rozpoczęcie działalności gospodarczej. Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w jej przypadku. Zakończenie zatrudnienia w "A" i rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej spowodowało zmianę w jej sytuacji majątkowej i utratę dotychczasowego dochodu. Rozpoczęta działalność gospodarcza jak dotąd nie przyniosła jej dochodu i w rzeczywistości cała trzyosobowa rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia męża. Uznając, iż spełnia wymagane przesłanki, wniosła o przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie i nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska, powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdziło, że są one bezzasadne i nie mogą wpłynąć na zmianę przyjętego rozstrzygnięcia. Dodało, że w przypadku, gdy zainteresowana dokonując zamiany zatrudnienia, z pracownika w "A", sama stała się pracodawcą – właścicielką firmy – "B" nie może być mowy o utracie dochodu. Na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, dodając, ze nie zgadza się z twierdzeniem, iż w jej przypadku zachodzi kontynuacja zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w oparciu o treść art. 145 § 2 wymienionej ustawy, w zależności od rodzaju naruszenia, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, a przesłanką nieważności rozstrzygnięcia jest m. in. stwierdzenie, iż wydane ono zostało bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Bezsporny w sprawie jest fakt, że skarżąca wraz z córką i mężem stanowią trzyosobową rodzinę. Nadto, z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżąca M. S. do [...]r. pracowała jako [...] w "A", a z dniem [...] r. rozpoczęła działalność gospodarczą – "B" w Ż.. Pomiędzy skarżącą a organami powstał spór dotyczący przede wszystkim sposobu interpretacji i rozumienia pojęcia "utrata dochodu" zawartego w art. 5 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wspomniana ustawa nie zawiera legalnej definicji pojęcia "utrata dochodu". Należy jednak podzielić twierdzenia skarżącej, że w art. 3 ust. 22 cytowanej powyżej ustawy, mowa o utracie dochodu, przez co rozumie się m.in. utratę zatrudnienia, a w ust. 23, kiedy mowa o uzyskaniu dochodu, wymienia się m.in. rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższe zapisy świadczą o odrębnym potraktowaniu przez ustawodawcę tych stanów faktycznych. Niewątpliwie zakończenie przez skarżącą zatrudnienia w "A" to utrata stałego dochodu w postaci regularnie wypłacanego wynagrodzenia za pracę. W ocenie składu orzekającego nastąpiła więc "utrata dochodu", czyli utrata określonej sumy wpływów. Wprawdzie z dniem [...]r. skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą pod firmą "B", ale trudno taktować to zajęcie jako kontynuowanie zatrudnienia. Słusznie więc podnosi w swojej skardze skarżąca, że skoro rozwiązanie umowy o pracę i zawarcie kolejnej umowy, bez dnia przerwy ale w obniżonym wymiarze czasu pracy, a za tym idzie z mniejszym wynagrodzeniem, należy traktować jako utratę dochodu, to tym bardziej w jej sytuacji, gdy umowa o pracę została zakończona - jest to utrata dochodu. Nastąpiło bowiem definitywne zakończenie stosunku pracy. Dlatego też nie można mówić w rozpatrywanej sprawie o kontynuacji zatrudnienia. Mając na uwadze powyższe, nie można podzielić argumentacji organu odwoławczego, iż "odpadnięcie stałego dochodu" z tytułu rezygnacji z zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nie jest "utratą dochodu" w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sytuacja zmiany wpływów pieniężnych ma tu rzeczywiście miejsce, natomiast sprawą organu jest dokładne rozpatrzenie i zbadanie sprawy w celu ustalenia faktycznie osiąganych przez skarżącą dochodów. Nie można bowiem w zaistniałej w tej sprawie sytuacji definitywnie stwierdzić, że w rodzinie strony zmniejszyły się dochody. Wiadomo jedynie, że nie można sytuacji skarżącej uznać za niezmienioną i powoływać się na kontynuowanie zatrudnienia. Sytuacja bowiem uległa radykalnej zmianie, gdyż strona skarżąca utraciła dochód w postaci wynagrodzenia za pracę. Biorąc zaś pod uwagę, że kończąc poprzednią pracę, rozpoczęła własną działalność gospodarczą, nie musi to oznaczać pogorszenia sytuacji finansowej rodziny skarżącej. Nie może to być jednak gołosłownym stwierdzeniem, lecz musi być poparte odpowiednim postępowaniem wyjaśniającym, dokładnie i jednoznacznie ustalającym sytuację dochodową rodziny skarżącej, tym bardziej, że skarżąca zgłaszała, że pierwszy okres jej działalności charakteryzował się stratą. Odmienna interpretacja musiała by prowadzić do opinii i ustaleń całkowicie sprzecznych z zapisami cytowanej powyżej ustawy. Reasumując powyższe rozważania, za w pełni uzasadniony należy uznać zarzut skargi, bowiem dokonana przez organ odwoławczy ocena bezspornego stanu faktycznego, mającego miejsce w rozpoznawanej sprawie, zdaniem składu orzekającego, narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na jej wynik. Poczynione powyżej rozważania uwzględnione zostaną przez ten organ przy ocenie spełnienia przez skarżącą przesłanek do nabycia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku mając na uwadze art. 5 ust. 1 i 4 w związku z art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 6 do 10 tej samej ustawy. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.