IV SA/Gl 283/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), WSA Stanisław Nitecki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 09 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 6, art. 13, art. 24 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Dz. U. Nr 228 poz. 2225 z późn. zm.) działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K. Kierownik Działu do spraw Świadczeń Rodzinnych przyznał M.K. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu [...] i [...] dziecka począwszy od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. M. K. odwołała się od wskazanej decyzji podnosząc, iż dowiedziała się z gazet o przysługującym jej synowi dodatku na [...] i [...] i próbowała potwierdzić tę informację w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, jednakże przez [...] miesięcy nie uzyskała odpowiedzi. Decyzja organu jest dla niej krzywdząca i jej zdaniem powinna otrzymać świadczenie za zaległe [...] miesięcy, tak jak otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny. sytuacja faktyczna znana była bowiem pracownikom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i brak dodatkowego wniosku nie powinien stanowić przeszkody w uzyskiwaniu świadczenia, które należy się jej synowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Jak wynikało z motywów rozstrzygnięcia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze mając na względzie treść art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz fakt złożenia przez odwołującą wniosku o przyznanie świadczenia w dniu [...] r. uznało za słuszne stanowisko Prezydenta Miasta i przyznanie stronie dodatku z tytułu [...] i [...] począwszy od miesiąca, w którym wniosek ten został złożony. M. K. nie godząc się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą. W skardze tej wskazała, iż od chwili urodzenia [...] syna otrzymywała zasiłek pielęgnacyjny. Zmiana właściwości organu wypłacającego to świadczenie spowodował konieczność wypisywania szeregu dokumentów, co dla niej, prostej osoby, było rzeczą skomplikowaną, jednakże nikt jej nie pomógł i nie wskazał, że powinna oddzielnym wnioskiem domagać się dodatku z tytułu [...] i [...] syna. Kwota, którą utraciła z przyczyn przez nią nie zawinionych, a to [...] zł, stanowi dla jej budżetu znaczącą kwotę, a w konsekwencji prosi o ponowne rozpoznanie jej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi motywując swoje stanowisko w sposób tożsamy co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Jak stanowi art. 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. , iż sądy te badają czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Mając to na względzie należy przyjąć, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na jego wynik. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przyjmuje regułę, że orzecznictwo w sprawach zasiłków rodzinnych należy do właściwości organów administracji publicznej, a do postępowania przed tymi organami w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 32 ust. 2 ustawy ). Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, art. 65, art. 128 czy 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że stosownie do art. 9 k.p.a., organy administracyjne mają obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinny udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień. Jak stanowi art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują na wniosek osoby uprawnionej. Przepis art. 23 ust. 3 tejże ustawy stanowi natomiast co powinien zawierać ten wniosek. Powyższa regulacja nie pozostaje w sprzeczności z treścią art. 63 § 2 k.p.a. i zdaniem Sądu w sytuacji, gdy wniosek strony zawiera co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres oraz podpis i żądanie , w świetle treści art. 23 ust. 1 i 3 winien być traktowany jako wola wszczęcia postępowania w sprawie o świadczenia rodzinne. Podkreślenia dodatkowo wymaga, iż żądanie strony w postępowaniu administracyjnym oceniać należy na podstawie treści pisma, a w przypadku wątpliwości organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Dokonując analizy akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na pismo strony z daty [...] r., skierowane do organu właściwego do realizacji zadań w zakresie świadczeń rodzinnych. W piśmie tym M. K. zwracała się z pytaniem czy należy się jej dodatek z tytułu [...] i [...] syna. Pismo to zdaniem Sądu winno było zostać zakwalifikowane jako wniosek wszczynający postępowanie w sprawie, a tym samym, zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób zgodny z datą złożonego wniosku ustalone mogłoby zostać prawo do żądanego świadczenia. W świetle powyższego postępowanie organu I instancji, do którego M. K. zwróciła się w dniu [...] r, budzi istotne zastrzeżenia. Strona bowiem po upływie ponad [...] dni otrzymała ( sporządzone w dniu [...] r.) pismo o charakterze informacyjnym, z którego treści wynikało, iż może wystąpić ze stosownym wnioskiem, co zostało wykonane przez nią w dniu [...] r. Tym samym postępowanie w sprawie wszczęto dopiero w [...] r. Biorąc pod uwagę, iż świadczenia rodzinne są przeznaczone jako pomoc finansowa dla strefy osób najuboższych jego odformalizowanie nabiera szczególnego znaczenia tak jak konieczność stosowania się organu do reguł wskazanych w treści art. 9 k.p.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję oraz korzystając z uprawnień nadanych mocą art. 135 P.p.s.a. decyzję organu I instancji, wskazując, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ze szczególną starannością ocenić treść pisma skarżącej z dnia [...] r. biorąc pod uwagę powyżej przedstawioną argumentację. Odnosząc się natomiast do dalej idącego żądania zawartego w skardze, a to do żądania skarżącej przyznania jej prawa do świadczenia za okres od [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż żądanie to nie znajduje podstaw prawnych. Organy administracji mają obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa ( art. 6 i 7 k.p.a.) i muszą rozpoznać sprawę co do istoty na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym, to znaczy ustawy i wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze. Decyzje administracyjne mogą być przeto wydawane tylko na podstawie prawa powszechnie obowiązującego. Ustawodawca określił w sposób wyraźny w treści art. 24 ust. 2, ustawy o świadczeniach rodzinnych, iż prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Rozstrzygnięcie zatem zgodne z żądaniem skarżącej i przyznanie jej świadczenia wstecz za [...] miesięcy byłoby rozstrzygnięciem bez podstawy prawnej, a zatem rozstrzygnięciem nie legalnym. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji. su.