VII SA/Wa 1782/06

WyrokWSA w Warszawie2007-05-23

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, wydana z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów dotyczących sytuowania budynków przy granicy działki, może zostać uznana za nieważną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego, wydana z naruszeniem przepisów o planowaniu przestrzennym (art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.) oraz przepisów dotyczących sytuowania budynków przy granicy działki (§ 13 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r.), stanowi rażące naruszenie prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności tej decyzji. W postępowaniu nieważnościowym należy badać stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
Stan faktyczny
E. i P. R. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1987 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, argumentując, że budynek został pobudowany w ostrej granicy z ich działką i niezgodnie z pozwoleniem. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że przepisy dopuszczały sytuowanie budynku gospodarczego przy granicy działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji z 1987 r., uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym przepisów o planowaniu przestrzennym i warunkach technicznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę E. i P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. i P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 1987 r. Naczelnik Miasta i Gminy w P. zatwierdził plan realizacyjny i udzielił A. R. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego według projektu indywidualnego o powierzchni zabudowy 40 m2, powierzchni użytkowej 33 m2 i kubaturze 150 m3 na działce położonej przy ul. G. [...] we wsi C. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyli E. i R. P. podając, że budynek gospodarczy został pobudowany w ostrej granicy z ich działką i niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwany dalej "kpa"/ – odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] maja 1987 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek o stwierdzenie nieważności nie zasługuje na uwzględnienie gdyż argumenty podnoszone przez E. i R. P. nie mogą skutkować stwierdzeniem nieważności przedmiotowej decyzji. Zacytował art. 156 § 1 kpa, podał, kiedy w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa dochodzi do rażącego naruszenia prawa i stwierdził, że § 13 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. dopuszczał sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki. Dlatego w świetle obowiązujących przepisów w dacie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę usytuowanie budynku w ostrej granicy z działką sąsiada nie wymagało uzyskania jego zgody, a jedynie organu, który wydał przedmiotową decyzję. Plan realizacyjny przedmiotowej inwestycji i zatwierdzony zaskarżoną decyzją spełnia wymogi ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a zatem nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania E. i R. P. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] maja 1987r. W uzasadnieniu stwierdził, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane oraz § 13 ust 1 zdanie 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z wyrysu i wypisu z miejskiego planu zagospodarowania Gminy P. wynika, iż działka nr ew. [...] położona w C. w dniu [...] maja 1987 r., tj. w dniu wydania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego, zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzona uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 1986 r. opublikowaną w Dz.Urz. W.S.W. z 1986 r. Nr 23 poz. 225 była zlokalizowana na obszarze oznaczonym w planie symbolem [...] na terenach upraw rolnych i zieleni łąkowej położonych w dolinie rzeki J. W obszarze tym plan ustalał ochronę istniejącej zieleni wysokiej w dolinie rzeki oraz adaptację istniejącej rozproszonej zabudowy siedliskowej z dopuszczeniem jej uzupełnienia i rozbudowy. Organ drugiej instancji wskazał również, że badana decyzja naruszyła w sposób rażący § 13 ust 1 zdanie 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, według którego dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika natomiast z akt sprawy sporny budynek został zaprojektowany w granicy z działką nr ewid. [...], natomiast z zapisu planu miejscowego nie wynika, by taka lokalizacja była zgodna z jego ustaleniami. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli E. i P. małżonkowie R.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów: - art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez wadliwe ustalenie i błędne przyjęcie, iż wydanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 1987 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. G. [...] we Wsi C. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; - brak analizy prawidłowości kwestionowanego pozwolenia na budowę w świetle art. 42 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym oraz § 45 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego; - art. 7 i 77 kpa przez nienależyte wyjaśnienie sprawy i dowolne przyjęcie, iż pozwolenie na budowę budynku gospodarczego sprzeczne było z miejscowym planem zagospodarowania Gminy P.. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kwestionowana decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które rządzi się swoimi prawami. Postępowanie nieważnościowe jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, umożliwiający wzruszenie decyzji ostatecznych, jak i nieostatecznych. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygniecie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa. Aby więc wyeliminować decyzję z obrotu prawnego musi zaistnieć przesłanka nieważnościowa enumeratywnie wymieniona w art. 156 § 1 kpa. Zarzut zaś rażącego naruszenia prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/ musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. W orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez proste ich zestawienie ze sobą. (zob. wyrok NSA z 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, zob. także wyrok NSA z 27 października 1998 r., II SA 1202/98). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa, a skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex nr 165717/. Badając legalność decyzji w trybie nadzwyczajnym, tj. zgodnie z przepisami dotyczącymi stwierdzenia nieważności decyzji, organ winien brać pod uwagę wyłącznie przepisy i stan prawny oraz faktyczny obowiązujące w dacie wydania kontrolowanej decyzji. To oznacza, że w dniu wydania pozwolenia na budowę, tj. [...] maja 1987 r. obowiązywały przepisy ustawy prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Przepis art. 3 prawa budowlanego z 1974 r. mówi o tym, iż "obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym." Warunkuje więc wydanie pozwolenia na budowę zgodnością planowanej inwestycji z przepisami planu zagospodarowania. Przepis zaś § 13 ust 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, wyraźnie dopuszcza budowę budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki. Warunkiem dopuszczalności takiej inwestycji jest jednak również to, że nie może ona utrudniać prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej oraz musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z załączonego do akt sprawy wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania Gminy P. wynika, że działka nr ew. [...] położona w C. w dniu [...] maja 1987 r., tj. w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P., była zlokalizowana na terenach, na których nie dopuszczał on budowy obiektów na działkach niezabudowanych, a taką była działka nr [...] należąca do E. i P. małżonków R.. Możliwa była jedynie adaptacja już istniejącej zabudowy z dopuszczeniem jej uzupełnienia i rozbudowy. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń i właściwie ocenił sytuację prawną niniejszej sprawy. Sąd podziela zdanie organu drugiej instancji, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. naruszenia art. 3 prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 13 ust 1 zdanie 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło