VI SA/Wa 539/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-23

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Maria Jagielska, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca osobiście wykonujący transport drogowy, który w trakcie kontroli nie okazał wymaganego zaświadczenia o spełnieniu wszystkich wymagań ustawy o transporcie drogowym, może być obciążony karą pieniężną, mimo że posiadał oryginały dokumentów i uzupełnił braki po kontroli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca osobiście wykonujący transport drogowy jest zobowiązany do posiadania przy sobie i okazywania na żądanie organu kontroli zaświadczenia potwierdzającego spełnienie wszystkich wymagań ustawy, nawet jeśli posiada oryginały dokumentów i uzupełnił braki po kontroli. Naruszenie tego obowiązku skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość jest sztywno określona przez ustawodawcę i nie podlega miarkowaniu przez organ administracyjny.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Z. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie dokumentacji pracy kierowcy, tj. brak posiadania przy sobie wymaganego zaświadczenia o badaniach psychologicznych oraz oświadczenia poświadczającego spełnienie wymagań ustawy podczas kontroli drogowej. Skarżący zarzucił nieprawidłowe zastosowanie przepisów, twierdząc, że dotyczą one tylko pracowników, a nie przedsiębiorców będących jednocześnie kierowcami, oraz że uzupełnienie braków po kontroli powinno skutkować zaniechaniem kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r., Nr [...] o nałożeniu na skarżącego, Z. Ś. kary pieniężnej w wysokości 1 000 złotych za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w zakresie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w części dotyczącej kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne oraz wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Powyższe uchybienia stwierdzone zostały podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2006 r. w miejscowości M. na ulicy R.. Z załączonego do akt protokołu kontroli Nr [...] wynika, iż kierujący taksówką marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Z. Ś. (kierowca i jednocześnie przedsiębiorca) nie okazał do kontroli dokumentu potwierdzającego przebycie wymaganych badań psychologicznych określonych ustawą o transporcie drogowym, ani oświadczenia wymaganego przepisami ustawy o transporcie drogowym potwierdzającego spełnienie wymogów tej ustawy. W wyniku kontroli organ wszczął postępowanie administracyjne, o czym pismem z dnia 30 sierpnia 2006 r. powiadomił stronę i wezwał do przedstawienia kopii orzeczenia psychologicznego, które skarżący w toku postępowania nadesłał do organu. Przedstawiony dokument z dnia 31 sierpnia 2006 r. nr [...] stwierdzający brak przeciwwskazań psychologicznych Z. Ś. do pracy w charakterze kierowcy, podpisany przez uprawnionego psychologa, wystawiony został po kontroli. Zdaniem organu I instancji, ujawnione w trakcie kontroli okoliczności, dawały podstawę do nałożenia na skarżącego, wskazaną wyżej decyzją, kary pieniężnej w wysokości 1 000 złotych. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił organowi nieprawidłowe zastosowanie art. 39 e pkt. 6, bowiem jego zdaniem ww. przepis ma zastosowanie wyłącznie do pracowników przedsiębiorcy, którzy nie posiadają oryginałów dokumentów przechowywanych przez pracodawcę, nie dotyczy zaś sytuacji w której kierowca sam jest pracodawcą i w trakcie kontroli okaże do kontroli oryginały posiadanych przez siebie dokumentów. Ponadto skarżący zwrócił uwagę organu na fakt, iż w ciągu 3 dni od kontroli przedłożył brakujący dokument w postaci badań psychologicznych, co w jego odczuciu winno spowodować zaniechanie karania. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 39 c ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 39 d ust. 1, art. 39 e ust. 1 pkt 1, 2, 3, 6, art. 39 f, art. 87 ust. 1 a, ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – utd - (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zmianami) oraz lp. 1.8 ust. 1 i 4 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego, potwierdzając stanowisko organu I instancji, zważył, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezspornie pozwala przyjąć, że skarżący w trakcie przeprowadzonej kontroli wykonywał transport drogowy taksówką z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania psychologiczne oraz wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Odwołując się do obowiązujących w przedmiotowym zakresie przepisów prawa organ odwoławczy stwierdził, iż obowiązkiem skarżącego będącego profesjonalnym przedsiębiorcą było posiadanie w trakcie kontroli aktualnych badań psychologicznych i lekarskich, a także oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Wynika to m. in. z treści art. 87 ust. 1 a utd, zgodnie z którym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli zaświadczenie, o którym mowa w art. 39e ust. 1 pkt 6 utd. Ponadto, zgodnie z art. 39 f. utd wymagania, o których mowa w art. 39 a - 39 e utd, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego transport drogowy lub osób wykonujących osobiście przewozy na rzecz tego przedsiębiorcy. W konsekwencji powyższego, zarzut skarżącego, co do nieprawidłowego zastosowania względem niego art. 39 e pkt 6 utd organ uznał za nieuzasadniony. Ponadto, organ nadmienił, iż kary pieniężne przewidziane przez ustawodawcę za ww. przewinienia określone zostały w sposób sztywny i w związku z tym nie ma możliwości miarkowania ich wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi nieprawidłowe zastosowanie względem niego, jako przedsiębiorcy art. 39e pkt 6 w zw. z art. 39 f utd i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej zmianę poprzez obciążenie karą w minimalnej przewidzianej wysokości. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w jego ocenie przepis art. 39e pkt 6 w zw. z art. 39 f utd ma zastosowanie jedynie do zatrudnionych przez przedsiębiorców, którzy w trakcie wykonywania pracy nie mogą posiadać oryginałów dokumentów przechowywanych przez pracodawcę i w związku z tym winni legitymować się stosownym zaświadczeniem potwierdzającym posiadanie takiej dokumentacji. Zdaniem skarżącego ustawodawca wprowadził powyższy przepis po to, aby przedsiębiorca lub osoba wykonująca transport w jego imieniu będąc poza siedzibą zakładu nie musiała zabierać całej dokumentacji. W związku z powyższym w ocenie skarżącego posiadanie ww. zaświadczenia jest zbędne w sytuacji, gdy dokumentacja jest okazana w całości podczas kontroli. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) tj. pod względem zgodności decyzji z prawem, nie dopatrzył się naruszenia prawa, a zatem skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], utrzymująca w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r. o nałożeniu na skarżącego Z. Ś. kary pieniężnej w wysokości 1 000 złotych za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w zakresie wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w części dotyczącej kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne (kara 500 złotych) oraz wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą (kara 500 złotych). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – utd - (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zmianami) w tym: ـ przepisy art. 39 c ust. 1, ust. 2, ust. 3 i art. 39 d ust. 1 utd, zgodnie z którymi kierowca wykonujący transport drogowy podlega badaniom lekarskim oraz psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy; ـ przepis art. 39 e ust. 1 pkt 1, 2, 3, 6 utd, zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany do: 1. kierowania kierowców na badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa odpowiednio w art. 39c i 39d; 2. pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych; 3. przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy orzeczeń lekarskich i psychologicznych oraz zaświadczeń o ukończeniu kursów dokształcających, jeżeli kursy te są wymagane; 6. wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. ـ przepis art. 39 f utd, zgodnie z którym wymagania, o których mowa w art. 39a-39e, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego transport drogowy lub osób wykonujących osobiście przewozy na rzecz tego przedsiębiorcy oraz - przepis art. 87 ust. 1a, ust. 3 utd, zgodnie z którym podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli zaświadczenie, o którym mowa w art. 39e ust. 1 pkt 6. Przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. W rozpatrywanej sprawie bezspornym pozostaje, iż w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2006 r. w miejscowości M. kierujący taksówką marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] Z. Ś. nie okazał do kontroli dokumentu potwierdzającego przebycie wymaganych badań psychologicznych określonych ustawą o transporcie drogowym, ani oświadczenia wymaganego przepisami ustawy o transporcie drogowym potwierdzającego spełnienie wymogów tej ustawy. Faktu tego skarżący nie kwestionuje zarówno w treści skierowanej do sądu skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia z dnia [...] stycznia 2007 r. jak i w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r. Sporna pozostaje natomiast kwestia zastosowania względem skarżącego, jako przedsiębiorcy osobiście wykonywającego transport drogowy taksówką, zapisów art. 39 e pkt 6 w zw. z art. 39 f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zdaniem skarżącego ww. przepis dotyczy wyłącznie pracowników, a nie kierowców będących jednocześnie przedsiębiorcami. Sąd nie podzielił zaprezentowanego przez stronę stanowiska, bowiem uznał, iż zapisy art. 39 e ust. 1 pkt 6 utd oraz art. art. 39 f utd jednoznacznie wskazują, iż przewoźnik drogowy jest obowiązany do wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, przy czym ustawodawca dookreśla w art. 39 f utd, iż wymagania, o których mowa w art. 39a-39e, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy osobiście wykonującego transport drogowy lub osób wykonujących osobiście przewozy na rzecz tego przedsiębiorcy. Może to oznaczać jedynie, iż zaświadczenie, o którym mowa w art. 39 c ust. 1 pkt 6 utd w przypadku prowadzenia pojazdu bezpośrednio przez przedsiębiorcę będzie miało charakter oświadczenia i odnosić się będzie do warunku spełnienia wszystkich wymagań określonych ustawą. W świetle powyższego zarzut skarżącego dotyczący dokonania przez organ błędnej wykładni art. 39 e ust. 1 pkt 6 utd oraz art. art. 39 f utd należało uznać za chybiony, a działania organu skutkujące nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą za prawidłowe i w pełni uzasadnione. Zgodnie, bowiem z art. 87 ust. 1a podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli zaświadczenie, o którym mowa w art. 39e ust. 1 pkt 6. Naruszenie powyższego obowiązku w myśl art. 92 ust. 1 w zw. z lp. 1.8. ust. 1 załącznika do ww. ustawy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500,00 złotych. Odnosząc się do zawartej w skardze sugestii skarżącego, iż natychmiastowe uzupełnienie brakującego dokumentu winno spowodować zaniechanie karania Sąd zważył, iż w niniejszej sprawie skarżący został zobowiązany przez organ, w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, do uzupełnienia akt sprawy poprzez nadesłanie aktualnego na dzień kontroli orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy w charakterze kierowcy. Nadesłane przez skarżącego orzeczenie nr [...] z dnia 31 sierpnia 2006 r. wystawione zostało już jednak po kontroli i w związku z tym nie mogło mieć wpływu na bieg zdarzeń. Jak już zaznaczono wyżej, obowiązkiem strony wynikającym z art. 87 utd jest posiadanie w trakcie kontroli wymaganych prawem dokumentów w tym aktualnych badań psychologicznych i lekarskich. Wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne skutkuje w świetle art. 92 ust. 1 utd. w zw. z lp. 1.8. ust. 1 nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500,00 złotych. Nadmienić należy, iż załącznik do ustawy o transporcie drogowym zawiera katalog naruszeń, w którym każdemu z nich ustawodawca przypisał karę pieniężną w ściśle określonej wysokości. Takie unormowanie pozbawia organ administracyjny możliwości miarkowania wysokości kary ze względu na podnoszone przez ukarane podmioty okoliczności szczególne. Reasumując, przeprowadzone przez organ postępowanie oraz podjęte w jego wyniku rozstrzygnięcia odpowiadały prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło