I SA/Wa 341/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi E.R., E. R., H.R. i M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r., nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ostateczną decyzją Prezydenta W z dnia [...] października 2004 r. wydaną w wyniku rozpoznania wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., zatwierdzono projekt podziału nieruchomości KW [...] położonej w W. Dzielnica B. przy ul. [...], działka ew. nr [...] z obrębu [...] na działkę nr [...] o pow.[...] m² przeznaczoną pod zabudowę usługowo – mieszkaniową oraz działkę nr [...] o pow. [...] m² przeznaczoną do scalenia z nieruchomością sąsiednią, a po uzbrojeniu terenu – pod zabudowę bliźniaczą. W dniu 1 czerwca 2005 r. E. R., E. R., M. R. i H. R. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r. powołując się na fakt, że jako strony postępowania bez własnej winy nie brali w nim udziału. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] października 2004 r. podnosząc, że E. R., E. R., M. R. i H. R. w postępowaniu tym nie mieli przymiotu strony. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli E. R., E. R., M. R. i H. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa dołączony został akt notarialny Rep. A. Nr – [...], z którego wynika, iż lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ew. [...] (dawniej nr [...]) z obrębu [...] nabyty został od Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. w dniu [...] lutego 2005 r. Postępowanie podziałowe dotyczące wskazanej nieruchomości, zakończone decyzją z dnia [...] października 2004 r., prowadzone było na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., ówczesnego właściciela tej nieruchomości. W dacie wydania decyzji podziałowej R. mieli zawartą ze Spółdzielnią Mieszkaniowa [...] w W. jedynie umowę realizacyjną. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania podziałowego i wydania decyzji zatwierdzającej podział jest osoba prawna lub fizyczna mająca w dokonaniu ewidencyjnego podziału interes prawny. Wnioskodawcą podziału może być tylko osoba będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Posiadanie innego prawa do nieruchomości nie uprawnia do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o podział nieruchomości. Prawem takim z całą pewnością nie jest prawo wynikające z umowy realizacyjnej czy umowy o budowę lokalu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. E. R., E. R., M. R. i H. R., którzy w dacie wydania decyzji podziałowej mieli zawartą ze Spółdzielnią jedynie umowę realizacyjną, nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, nie mogli brać w nim udziału. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli E. R., E. R., H. R. i M. R. Zaskarżonej decyzji zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 28 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez przyjęcie, że skarżący nie mieli interesu prawnego by być stroną postępowania administracyjnego o podział działki nr [...], położonej w W. przy ul. [...] oraz że nie spełniają przesłanek by wznowione zostało postępowanie administracyjne w sprawie o podział tej działki. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażona w art. 10 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zaznaczyć należy, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się nie tylko na postępowanie przed organami administracji pierwszej i drugiej instancji, ale również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi zaś przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że stroną postępowania w sprawie podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. była Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W., której doręczona została przedmiotowa decyzja podziałowa. Wskazany podmiot pominięty natomiast został w postępowaniu toczącym się na skutek złożonego przez E. R., E. R., M. R. i H. R. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powołaną decyzją z dnia [...] października 2004 r. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. nie doręczono ani zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., ani też poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W z dnia [...] sierpnia 2006 r. W ocenie Sądu pominięcie jako strony postępowania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. stanowi naruszenie zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, z której wynika obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Skoro wskazany podmiot brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2004 r., to tym samym powinien brać udział w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym tej decyzji. Zdaniem Sądu w postępowaniu toczącym się na skutek wniosku o wznowienie postępowania stronami postępowania są wszystkie podmioty, które brały udział w postępowaniu prowadzonym w trybie zwyczajnym. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, co uzasadnia ich uchylenie. Mając zaś na uwadze, że wydane w sprawie decyzje podlegają uchyleniu ze wskazanych wyżej przyczyny, Sąd nie badał tych decyzji merytorycznie pod względem ich zgodności z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.