I SA/Wa 411/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz T. J. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] nr hip. [...]. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...], stanowiła własność J. J. i objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). W dniu 4 maja 1948 r. do Zarządu Miejskiego W. wpłynął wniosek J. J. o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do przedmiotowej nieruchomości. Prezydium Rady Narodowej W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...] odmówiło J. J. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] i jednocześnie stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że teren przedmiotowej nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod budowę budynku biurowego, a zatem, zdaniem organu korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dawało się pogodzić z planowanym przeznaczeniem tejże nieruchomości. Orzeczenie to zostało skierowane do W. J. W aktach postępowania brak jest odwołania od w/w orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1961 r. W dniu 9 marca 2001 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek T. J. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip [...], bowiem zdaniem wnioskodawczyni nie zostało wskazane, że niemożliwe jest pogodzenie korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z jego przeznaczeniem, określonym w planie zagospodarowania. Minister Transport i Budownictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...]. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że następcami prawnymi byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości są: T. J., J. S., K. J., W. J., M. J., A. S. i A. C. Natomiast nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] obecnie znajduje się w obrębie [...], a w jej skład wchodzą: - część działki ew. [...] – własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "N." Sp. z o.o., która stanowi KW nr [...]; - część działki ew. nr [...] – własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "N." Sp. z o.o., która stanowi KW nr [...]; - część działki ew. nr [...] – własność Skarbu Państwa; - część działki ew. nr [...] – własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym "Z." Sp. z o.o. i "B." S.A., która stanowi KW nr [...]. Ponadto z nieruchomości zapisanej w KW nr [...] stanowiącej działkę ew. [...] zostały wyodrębnione lokale użytkowe zapisane w księgach wieczystych o nr [...],[...],[...],[...], których właścicielem jest "B." S.A. z siedzibą w W. Z materiałów inwentaryzacyjnych Biura Odbudowy Stolicy z lat 1945-46, przekazanych przez Archiwum Państwowe W. pismem z dnia [...] kwietnia 2001 r. wynika, że w dacie lustracji, tj. w sierpniu 1945 r. na tej nieruchomości znajdowały się zarysy nieruchomości. We wnioskach jest zapis, że należy je natychmiast wyburzyć. Natomiast w dacie lustracji we wrześniu 1946 r. znajdował się budynek 4 - kondygnacyjny, wypalony, budynek frontowy rozebrany do piętra. W przekazanych materiałach inwentaryzacyjnych znajduje się również karta oznaczona jako [...] zawierająca zapis, iż na nieruchomości znajdował się budynek stary, murowany, 3 piętra, całkowicie wypalony, nie nadaje się do odbudowy. W dacie wydania badanego w trybie nadzoru orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. obowiązywał Plan Ogólny W.-Etapowy i Kierunkowy Dzielnicy [...] Nr [...] zatwierdzony przez Prezydium rady Narodowej w W. dnia [...] stycznia 1961 r., według którego nieruchomość [...] położona przy ul. [...], ozn. hip. [...] przeznaczona była pod administrację, tym samym wykorzystanie nieruchomości na inne cele było niemożliwe. Oddanie go we własność czasową byłym właścicielom oznaczałoby, iż teren ten zostanie urządzony i wykorzystany dla celów indywidualnych, prywatnych. Przeznaczenie zaś nieruchomości na cele publiczne wskazuje na celowość korzystania z niej przez nieokreśloną liczbę osób. Oddanie tego terenu byłym właścicielom byłoby zatem sprzeczne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i w tych okolicznościach odmowa przyznania własności czasowej była prawnie uzasadniona. W aktach własnościowych powyższej nieruchomości, nie znajdują się żadne dokumenty, które by wskazywały, że uprzedni właściciele wykorzystywali przedmiotową nieruchomość położoną przy ul. [...] zgodnie z planem z dnia [...] stycznia 1961 r., tj. na cele użyteczności administracji publicznej, np. poprzez najem nieruchomości. Ponadto zgodnie z przyjętym w orzecznictwie stanowiskiem (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2003 r. sygn. akt I SA 2564/01, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA 916/02) to dotychczasowy właściciel nieruchomości powinien był zasygnalizować zamiar zmiany sposoby korzystania z nieruchomości, a w aktach przedmiotowej sprawy brak jest również dokumentów które wskazywałyby na taki zamiar. W związku z tym nie ma podstaw by twierdzić, że ustanowienie własności czasowej na rzecz byłych właścicieli nieruchomości byłoby zgodne z przeznaczeniem nieruchomości określonym w planie zabudowania z dnia [...] stycznia 1961 r. W skardze na decyzję Ministra Budownictwa T. J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja narusza szereg zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zawartych w art. 8 i art. 7 kpa. Decyzja z [...] sierpnia 1961 r. rażąco narusza art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przez przyjęcie, że budynki biurowe nie mogły zostać posadowione na gruntach przyznanych ich dotychczasowemu właścicielowi. Organ w ogóle pominął kwestię czy istnieje możliwość realizowania przez dotychczasowych właścicieli funkcji, określonej w planie zabudowania. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż decyzje organu nadzoru, wydane w obu instancjach naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Organ nadzoru uznał, że kontrolowane orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1961 r. jest zgodne z prawem powołując się na okoliczności, ze w dacie wydania tego orzeczenia administracyjnego obowiązywał Plan Ogólny Wa.- Etapowy i Kierunkowy Dzielnicy [...] Nr [...] zatwierdzony przez Prezydium Rady Narodowej W. dnia [...] stycznia 1961 r., według którego nieruchomość objęta tym orzeczeniem przeznaczona była pod administrację, co w ocenie organu oznacza, że wykorzystanie tej nieruchomości na inne cele byłoby niemożliwe. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa w rozumieniu prawa powszechnie obowiązującego. W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru obowiązany był ustalić, czy nieruchomość objęta tym postępowaniem położona była, na terenie objętym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i po pozytywnym ustaleniu tej okoliczności ocenić, na podstawie obowiązującego planu, jakie było przeznaczenie nieruchomości. Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1961 r. Nr 7, poz. 47 ze zm.) plan miejscowy uzyskiwał moc powszechnie obowiązującego z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej aktu prawnego o zatwierdzeniu lub uchyleniu tego planu. Taką samą regulację zawierał przepis art. 30 dekretu z dnia 2 kwietnia 1946 r. o planowym zagospodarowaniu przestrzennym kraju (Dz. U. NR 16, poz. 109). W odniesieniu do planów zagospodarowania przestrzennego W. i W. Zespołu Miejskiego ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m. st. Warszawy (Dz.U. RP Nr 52, poz. 268) w art. 9 stanowiła, ze plany te uzyskują moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim. Z materiału dokumentacyjnego , załączonego do akt sprawy, nie wynika czy i w jaki sposób została opublikowana uchwała Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1961 r., którą zatwierdzono Plan Ogólny W., na który powołuje się w zaskarżonej decyzji organ nadzoru , i którego zapisy stanowią przesłankę rozstrzygnięcia zawartą w tej decyzji. Również organ nadzoru nie poczynił żadnych ustaleń w tej kwestii. Ustalenie przez organ nadzoru czy w dacie wydania orzeczenia objętego przedmiotowym postępowaniem nadzorczym dla terenu obejmującego nieruchomość skarżącej istniał plan zagospodarowania prawidłowo opublikowany, a więc mający rangę prawa powszechnie obowiązującego, miało decydujące znaczenie dla oceny, czy orzeczenie to jest zgodne z przepisem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. stanowiącym materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanego orzeczenia czy też narusza ten przepis w stopniu rażącym. Odmowa przyznania własności czasowej bez dokonania, w sposób wyraźny i jednoznaczny, ustaleń co do nieruchomości zgodnie z przesłankami wskazanymi w powołanym art. 7 ust. 2 dekretu musiałaby być traktowana jako rażące naruszenie prawa a orzeczenie zawierające takie rozstrzygnięcie powinno być ocenione jako dotknięte wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. zapadły więc z naruszeniem art. 6, 7 i 77 § 1 kpa co uzasadnia ich uchylenie. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.