I SA/Sz 713/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi D K na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości na [...] r. 1. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K z dnia [...] r. nr [...] 2. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K na rzecz skarżącego kwotę[....] ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem dnia [...] r., Nr[...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K z [...] r., Nr[...] , którym odmówiono D K wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości na rok [...] Z uzasadnienia organu odwoławczego wynika, iż D K złożył Wójtowi Gminy K deklarację w sprawie podatku od nieruchomości na [...] r., W której wykazał do opodatkowania w okresie od [...] do[...] . budowlę o wartości [...] zł. W związku z powyższym, organ podatkowy pierwszej instancji dokonał czynności sprawdzających, celem stwierdzenia zgodności złożonej deklaracji ze stanem faktycznym, w wyniku których ustalił, iż przedmiotem wykazanym w deklaracji jest kiosk, posadowiony na gruncie dzierżawionym przez stronę od innej osoby. Do materiału zgromadzonego w sprawie organ zaliczył również pismo Starosty Powiatu K, potwierdzające przyjęcie od D K zgłoszenia zamiaru postawienia kiosku z przeznaczeniem na sprzedaż w nim pamiątek, z czasem trwania lokalizacji ustalonym na okres od [...] r, i zawierające jednocześnie nakaz niezwłocznego usunięcia obiektu po upływie powyższego terminu. Na tej podstawie Wójt Gminy K, powołując się na art. 165a ustawy - Ordynacja podatkowa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za zgłoszony obiekt, uznając, że jako tymczasowy obiekt budowlany nie jest on ani budynkiem ani budowlą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek zażalenia wniesionego przez stronę, nie znalazło podstaw do uwzględnienia stanowiska wyrażonego przez D K. Kolegium podzieliło bowiem stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że zgłoszony przez stronę obiekt nie jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, jest to tymczasowy obiekt budowlany, co potwierdziły czynności sprawdzające oraz co jednoznacznie zaświadcza pismo Starosty K, z którego wynika, że żywotność obiektu wynosi [...] , oraz fakt, że strona zadeklarowała opodatkowanie tego obiektu tylko przez cztery miesiące. Wobec tego, Kolegium uznało, że organ podatkowy pierwszej Instancji słusznie odmówił wszczęcia postępowania podatkowego zmierzającego do wymiaru podatku od nieruchomości za ten obiekt, gdyż tymczasowy obiekt budowlany nie jest obiektem budowlanym, o którym mowa wart. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a więc nie jest budynkiem ani budowlą, o których mowa wart. 1 a pkt 1) i 2) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w ustawie - Prawo budowlane tymczasowy obiekt budowlany zdefiniowany jest w odrębnej definicji i stanowi odrębną kategorię obiektów. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają tylko budynki i budowle, które ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nazywa obiektami budowlanymi w rozumieniu prawa budowlanego, a nie - tymczasowymi obiektami budowlanymi. Cechą obiektów podlegających opodatkowaniu, na które zwraca uwagę ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, jest ich trwałość. Natomiast cechą tymczasowego obiektu budowlanego wynikającą wprost z definicji jest, przeciwnie, jego nietrwałość. Ta sama definicja wśród takich nietrwałych obiektów wymienia, m.in. kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe. Obiekt strony jest lekką konstrukcją stalowo-blaszaną, niezwiązaną trwale z gruntem, nadającą się do przemieszczania i łatwego zdemontowania. Zatem, w ocenie Kolegium, obiekt ten nie jest ani budynkiem ani budowlą. Organ odwoławczy za chybiony uznał również zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej, wskazując, że przepis tego artykułu nie odnosi się do czynności sprawdzających niepolegających na oględzinach. Organowi podatkowemu pierwszej instancji, działającemu na podstawie art. 272 Ordynacji podatkowej, wystarczyło bowiem zobaczyć zgłoszony obiekt, aby stwierdzić, że nie jest to ani budynek, ani budowla i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ponadto Kolegium wyjaśniło, jakie może być źródło wadliwego poglądu strony co do tego, że ustawiony przez nią na cztery miesiące kiosk jest budowlą. Przyczyn zajęcia takiego stanowiska organ dopatrzył się w nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, która weszła w życie od 1 stycznia 2003 r. i "spekulacji", jakie powstały na tym tle wśród komentatorów przedmiotu. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S D K wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia ostatecznego w całości. Skarżący uważa bowiem, wbrew twierdzeniu organów podatkowych, posadowiony przez niego kiosk z przeznaczeniem na działalność handlową jako tymczasowy obiekt budowlany stanowi budowlę w świetle przepisu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, , co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, bowiem odmowa uznania skarżącego za stronę w rozumieniu art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest przekonywająca w świetle prawa materialnego. Przy niespornych okolicznościach stanu faktycznego sprawy, zaistniały między stronami spór sprowadza się w zasadzie do ustalenia, czy ocena organu podatkowego, co do braku przesłanek opodatkowania pawilonu handlowego w świetle art. 1a pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) jest uzasadniona. Od początku [...] roku zasadnicze znaczenie przy określaniu zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów budowlanych ma ich właściwe zakwalifikowanie do kategorii budynków lub budowli. W art. 1a pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zawarta jest nowa definicja budynku Jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Budowlą zaś, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z definicji zawartej w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, wynika, że każdy obiekt budowlany (z wyjątkiem obiektów małej architektury) niebędący budynkiem, jest budowlą. Nie odpowiadają wymaganiom wynikającym z ustawowej definicji budynku niezwiązane trwale z gruntem tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Budynki niezwiązane trwale z gruntem w sensie fizycznym (fundamenty) i wzniesione do przemijającego użytku nie odpowiadają definicji budynku z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Będą natomiast budowlą w rozumieniu tej ustawy, ile stanowią całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Biorąc pod uwagę powyższą definicję budowli można stwierdzić, że tryb postępowania przy określeniu zasad opodatkowania danego obiektu powinien więc być następujący: 1) na samym wstępie należy stwierdzić czy dany obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury; 2) następnie należy ustalić , że nie jest to obiekt małej architektury, 3) jeżeli dany obiekt budowlany nie spełnia wszystkich wymogów z definicji budynku (np. nie ma fundamentów) należy uznać go za budowlę w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Definicja budowli zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych bazuje na pojęciu obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. W związku z tym wszystkie problemy dotyczące rozumienia pojęcia budowla należy rozstrzygać na podstawie tego aktu. Definicja z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jest przykładowym jedynie wyliczeniem obiektów budowlanych, które należy uznać za budowlę. Nie jest to wyliczenie zamknięte, przez co pojawia się, na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dalsza potrzeba klasyfikowania danego obiektu. Zakwalifikowanie obiektu budowlanego jako tymczasowego jest niewystarczające, a nawet zbędne, gdyż wszystkie obiekty budowlane mogą mieć charakter tymczasowy, nie jest to zatem odrębna kategoria obiektów budowlanych Zasady opodatkowania podatkiem od nieruchomości wymagają zakwalifikowania obiektu jako budynku lub budowli. Jeśli zatem mamy do czynienia z obiektem budowlanym w rozumienia przepisów Prawa budowlanego, a nie jest to budynek w rozumieniu art. 1a pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (brak trwałego związku z gruntem i fundamentów), ani obiekt małej architektury, to na podstawie definicji budowli z art. 1a pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. jest budowlą. Każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jest budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o podatku od nieruchomości nie posługuje się pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego, nie przejmuje tego rozróżnienia i nie odsyła do ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych nie wszystkie budowle podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Sam fakt stwierdzenia, że dany obiekt budowlany jest budowlą nie przesądza jeszcze o tym, że powinien on być opodatkowany. Budowle podlegają opodatkowaniu tylko wówczas, gdy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Uznając zatem, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie mogło być uznanie organów co do braku podstaw do objęcia opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości obiektów tymczasowych wobec ich odrębnego zdefiniowania w art. 3 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni dokonaną wykładnię we wskazanym kierunki a ponadto rozważy czy spełnione są pozostałe przesłanki opodatkowania tj. osobę podatnika i związek z działalnością gospodarczą. Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy