VI SA/Wa 555/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Zakładu Mleczarskiego "L." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia wad masła ze względu na obecność tłuszczów obcych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącej Zakładu Mleczarskiego "L." sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. znak [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej jako: GIJHARS) po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Zakłady Mleczarskie "L." sp. z o.o. z siedzibą w Ł., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w W. z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] w sprawie ustalenia stopnia wad Masła extra w ilości 21 kg na 100 % ze względu na obecnośc tłuszczów obcych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na sprawozdanie z badań nr [...] wskazał, że w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G. w próbce pobranego w toku kontroli masła stwierdzono obecność tłuszczów obcych. Organ stwierdził, iż powyższe badania, przeprowadzone w dniach [...],[...], [...] sierpnia 2006 r., stanowiły podstawę do wydania decyzji ustalającej stopień wad przedmiotowego masła na 100 %. Organ podniósł, że zarówno rozporządzenie Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. Urz. WE. L.182, z 3.7.1987, str. 36) jak i rozporządzenie Rady (WE) nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994 r. określające normy dla tłuszczów do smarowania (Dz. Urz. WE. L 316/2, z. 9 grudnia 1994 r. str. 15) wykluczają obecność każdej ilości tłuszczu obcego odpowiednio: w przetworach mlecznych oraz w maśle. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu, na podstawie m. in. art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 ppkt a) i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) uzasadnionym było ustalenie stopnia wad skontrolowanego masła na 100% ze względu na obecność tłuszczów obcych. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu tj., że "Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w S. nie posiadało akredytacji a więc badania na obecność tłuszczów obcych nie mogą być uważane za wiążące" Główny Inspektor stwierdził, że "przedmiotowe badanie przeprowadzone było przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G.". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca spółka ponowiła powyższy zarzut akcentując oparcie decyzji na wynikach badań sporządzonych w laboratorium w G. z przekroczeniem zakresu jego akredytacji. Ponadto jeszcze raz podniosła zarzuty prezentowane w toku postępowania administracyjnego tj. arbitralną, jej zdaniem, ocenę stopnia wad masła na 100 % oraz nieuwzględnienie aktualnych przepisów wspólnotowych, które podają inne parametry norm dla produktu o nazwie masło aniżeli przepisy na których oparto skarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2007 r. stanowiącym odpowiedź skarżącej na odpowiedź organu na skargę spółka wskazuje m. in., że norma PN –A-86155:1995, która została powołana w wynikach kwestionowanych badań została wycofana w dniu 3 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 11 ustawy o cenach, przedsiębiorca będący producentem ma obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej, o której mowa w art. 10 ust. 1, bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia, chyba że przy dołożeniu staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży danego rodzaju nie mógł wiedzieć o wadzie towaru. Taki sam obowiązek ciąży na sprzedawcy towaru (ust.1). 2. Cena powinna być obniżona w stopniu odpowiadającym zaistniałym wadom lub uszkodzeniom, o których mowa w ust. 1. 3. Przedsiębiorca ma obowiązek uwidocznić przyczynę obniżki ceny lub poinformować konsumenta o tej przyczynie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu oferowania towaru, również innym niż miejsce sprzedaży. 4. Organ nadzoru, stwierdzając w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia, o których mowa w ust. 1, oraz jednoczesny brak odpowiedniej obniżki ceny, określa ich rodzaj i stopień w formie decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. 5. W przypadku gdy decyzja, o której mowa w ust. 4, stała się ostateczna: 1) organ nadzoru niezwłocznie występuje z wnioskiem do właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 4, 2) przedsiębiorca stosujący cenę zawyżoną ponosi koszty badań wykonanych w toku postępowania, o którym mowa w ust. 4 i w art. 13 ust. 4. Interpretując treść przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o cenach należy zwrócić uwagę, że głównym zadaniem organu nadzoru stwierdzającego w wyniku przeprowadzonej kontroli wady lub uszkodzenia towaru oraz jednoczesny brak obniżki ceny, jest określenie ich rodzaju i stopnia, tak jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji. Omawiany przepis nie ogranicza stopnia wad lub uszkodzenia towaru, a zatem określenie stopnia utraty jakości w 100% nie stoi w sprzeczności z jego treścią (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2006 r. II GSK 365/05, niepubl.). Konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji wynika stąd, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu strony kwestionującej wynik przeprowadzonego badania. Skarżąca mianowicie wskazała, że badania stanowiące jedyną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji zostały wykonane przez laboratorium nie posiadające akredytacji co, w jej ocenie, stanowi o niewiarygodności uzyskanego wyniku. Akredytacja (zgodnie z ustawą o Systemie oceny zgodności akredytacji) jest formalnym uznaniem kompetencji jednostki (laboratorium) do wykonywania określonych działań. Określonym działaniem było w rozpatrywanej sprawie zbadanie próbek pobranego w trakcie kontroli Masła ekstra na obecność m. in. obecności tłuszczów obcych. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości że brak akredytacji w zakresie analizy na obecność tłuszczów obcych, co zostało potwierdzone adnotacją laboratorium w sprawozdaniu z badań nr [...] (v. k. 50, 51 akt adm.) podważa wiarygodność badania. Wynika to z faktu, że akredytacja laboratorium świadczy o tym, iż laboratorium posiada wyszkolony personel, urządzenia w dobrym stanie technicznym a badania i sposób postępowania z badanym wyrobem czy pobraną próbką są prowadzone według ściśle określonych procedur. Skoro w niniejszej sprawie wynik analizy "na obecność tłuszczów obcych" nie był objęty akredytacją a jednocześnie stanowił podstawę do stwierdzenia, iż partia skontrolowanego masła została oznaczona jako partia z wadami 100% z uwagi właśnie na obecność tłuszczów obcych, organ powinien wyjaśnić w decyzji, dlaczego uznał badania przeprowadzone w tym zakresie przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. za wiarygodne. Tymczasem w zaskarżonej decyzji GIJHARS nie odniósł się do zarzutu braku akredytacji a jedynie ograniczył się do stwierdzenia, że "przedmiotowe badanie przeprowadzone było przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. a nie w S." - jak (zapewne omyłkowo) wskazano w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w nadesłanych aktach administracyjnych nie ma dokumentu akredytacji Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w G. w zakresie analizy na obecność tłuszczów obcych. Bezspornie omawiany dokument, ważny na dzień wykonania zakwestionowanego badania, usuwałby wątpliwości podnoszone przez stronę. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określoną w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę a także odnieść się do zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji i szczegółowo uzasadnić wydane rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie tym obowiązkom Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchybił, przez co naruszył przepisy procedury administracyjnej tj. art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, wskazane uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ dotychczasowa decyzja nie obala zasadniczego zarzutu dotyczącego zakwestionowania wyników badań stanowiących podstawę do jej wydania. W tym stanie rzeczy zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., co oczywiście w żadnym stopniu nie może przesądzać na tym etapie postępowania o ostatecznym wyniku sporu.