II SA/Wa 2255/06
WyrokWSA w Warszawie2007-06-04
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Adam Lipiński, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać świadczenie w drodze wyjątku osobie, która nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy przez Komisję Lekarską ZUS?Ratio decidendi
Świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może zostać przyznane tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie przesłanki, w tym całkowita niezdolność do pracy. Skoro wnioskodawczyni nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy przez Komisję Lekarską ZUS, organ zasadnie odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż decyzja ta jest oparta wyłącznie na orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS.Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wnioskowała o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku z tytułu niezdolności do pracy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy przez Komisję Lekarską ZUS. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc argumenty dotyczące pogarszającego się stanu zdrowia i kosztów leczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA - Adam Lipiński, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1) oddala skargę, 2) przyznaje adwokatowi A. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 stanowiącą 22% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] października 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] września 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania A. K. renty z tytułu niezdolności do pracy.
W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ podał m.in., iż wnioskowane świadczenie nie może zostać przyznane, gdyż ww. nie spełnia jednej z przesłanek art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia [...] lipca 2006 r. wnioskodawczyni nie została uznana za osobę całkowicie niezdolną do pracy, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Decyzja ostateczna Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stała się przedmiotem skargi złożonej przez A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przedstawiła okoliczności związane z pogarszającym się stanem jej zdrowia, wyczerpaniem prawa do zasiłku chorobowego oraz ponoszeniem kosztów zakupu leków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, organ stwierdził, iż nie mają one znaczenia dla sprawy, gdyż jest on związany orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS, która nie stwierdziła u skarżącej żadnego stopnia niezdolności do pracy. Przedmiotowe świadczenie nie jest dodatkiem na pokrycie kosztu zakupu drogich lekarstw dla osoby zdolnej do pracy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowi przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 118 ze zm.), w myśl którego "ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie".
Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku warunki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie. Jednym z warunków przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest niemożność podjęcia pracy lub innej działalności zarobkowej spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy.
Według art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Oceny niezdolności do pracy, jej stopnia i przewidywanego okresu trwania, dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Orzeczenie lekarza orzecznika jest dla organu rentowego podstawą wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie, uzależnionych od stwierdzenia niezdolności do pracy (art. 14 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).
Z powyższego wynika, że decyzja w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy - w tym renty przyznawanej w drodze wyjątku - jest oparta wyłącznie na orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS. W postępowaniu administracyjnym w sprawie przyznania takiego świadczenia nie wchodzi zatem w grę możliwość weryfikowania orzeczenia lekarza orzecznika za pomocą opinii biegłych sądowych. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] lipca 2006 r. uznał skarżącą za zdolną do pracy.
W tej sytuacji nie zostały spełnione wszystkie warunki, o których mowa w art. 83 ust. 1 cytowanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i organ zasadnie odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia w drodze wyjątku.
Podnoszone w skardze argumenty dla niniejszej sprawy nie mają znaczenia, gdyż przedmiot prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego zakreśla art. 83 ust. 1 powołanej powyżej ustawy.
Z wyżej wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło