II SA/Wa 254/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-04

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Policji, który stał się współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, nadal jest uprawniony do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, mimo że jego udział we współwłasności nie odpowiada przysługującej mu normie powierzchni mieszkalnej?
Ratio decidendi
Funkcjonariusz Policji, który stał się współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Prawo do równoważnika jest uzależnione od nieposiadania przez funkcjonariusza lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, przy czym posiadanie to obejmuje każdy tytuł prawny do lokalu, w tym współwłasność, niezależnie od jego wielkości i odpowiadającej mu normy powierzchni mieszkalnej.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji S. C. był uprawniony do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W 2005 r. stał się współwłaścicielem nieruchomości mieszkalnej, a w 2006 r. cała nieruchomość została przekazana na jego współwłasność z żoną. Organy Policji uznały, że posiadanie udziału w nieruchomości pozbawia go prawa do równoważnika. S. C. argumentował, że jego udział jest zbyt mały, by spełniać normy mieszkaniowe. Po utrzymaniu decyzji przez Komendanta Głównego Policji, funkcjonariusz złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Janusz Walawski, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego: - oddala skargę. S. C. jest funkcjonariuszem Komendy [...] Policji. Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 1999 r. na zasadzie art. 97 ust. 1 i art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) przyznał mu od dnia [...] sierpnia 1999 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. W dniu [...] października 2006 r. S. C. złożył oświadczenie mieszkaniowe w celu ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym wykazał, iż stał się wraz z współmałżonką właścicielem nieruchomości stanowiącej dom jednorodzinny, położonym w R. przy ul. [...]. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż aktem notarialnym – umową darowizny z dnia [...] czerwca 2005 r. A. i W. K. (teściowie policjanta) darowali B. i S. C. udział wynoszący 1/10 części we współwłasności nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej [...] m2, a następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział [...] (sygn. akt [...]) z dnia [...] lipca 2006 r. niniejsza nieruchomość została w całości przekazana na współwłasność S. C. i jego żonie na zasadzie wspólności małżeńskiej. W budynku tym policjant zamieszkuje wraz z żoną B. C. oraz dziećmi W., M. i M. Na podstawie powyższych ustaleń Komendant [...] Policji, na zasadzie art. 92 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz art. 104 i art. 163 Kpa i w związku z § 1 ust. 1 pkt 5 § 6 i § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006 r. orzekł o uchyleniu z dniem [...] czerwca 2005 r. własnej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. i o cofnięciu uprawnienia do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego S. C. od dnia [...] czerwca 2005 r. Od powyższego orzeczenia S. C. złożył odwołanie do organu II instancji. Zdaniem zainteresowanego, jakkolwiek od dnia [...] czerwca 2005 r. posiadał on 1/10 części udziału w przedmiotowej nieruchomości, jednakże udział ten nie spełnia przynależnych rodzinie zainteresowanego norm zaludnienia dlatego też nie był lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy pragmatycznej. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., na zasadzie art. 138 § 1 pkt. 2 Kpa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Zdaniem Komendanta Głównego Policji niniejszy przepis uzależnia prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od faktu nieposiadania przez policjanta lub członków jego rodziny lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Nie wprowadza on wymogu, aby posiadany przez policjanta lokal mieszkalny odpowiadał co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Niniejsze postanowienia ustawy, stanowiące katalog negatywnych przesłanek, po zaistnieniu których przedmiotowe świadczenie policjantowi nie przysługuje, zostały rozwinięte w § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. W swoim rozstrzygnięciu organ I instancji oparł się na literalnym brzmieniu § 1 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w sytuacji, gdy on sam lub członkowie jego rodziny (w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji) posiadają dom jednorodzinny, dom mieszkalno-pensjonatowy lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość (bądź będące przedmiotem współwłasności). Stosownie do takiego stanowiska, sam ułamkowo oznaczony (niezależnie w jakim rozmiarze) udział w zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości daje osobie uprawnionej prawo posiadania i korzystania z całości rzeczy. Organ wskazał tu także na treść orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 18 września 2003 r. sygn. akt I SA 3459/01 i wyrok z dnia 21 listopada 1999 r. sygn. akt I SA 699/97), podkreślając faktyczne zamieszkiwanie policjanta (lub istnienie możliwości zamieszkiwania) w przedmiotowym domu już z dniem [...] czerwca 2005 r., gdy uzyskał on wraz ze swoją małżonką prawo do 1/10 nieruchomości. Organ wskazał także na treść art. 195, art. 198 i art. 206 Kodeksu cywilnego, które wyraźnie przyznają S. C. – jako współwłaścicielowi – prawo do korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi S. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosił o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi policjant wskazywał na naruszenie przez organ art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej oraz § 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. poprzez ich błędną interpretację. Wskazywał na fakt, iż w dniu [...] czerwca 2005 r. stając się współwłaścicielem w 1/10 części budynku o powierzchni [...] m2 jego udział we współwłasności stanowił dużo mniej niż 35 m2 – czyli mniej niż przysługująca mu wraz z rodziną norma mieszkaniowa. Dlatego też, zdaniem skarżącego, nie można uznać, iż posiadał on lokal mieszkalny. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie jest zasadna. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego, prawo do zwrotu kosztów dojazdu oraz prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego regulują przepisy rozdziału 8 – "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" ustawy z dnia 6 kwietna 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.). Z faktu uregulowania w tym rozdziale kilku zagadnień nie wynika, iż w każdym z tych zagadnień ustawodawca posługuje się dokładnie tym samym rozumieniem pojęcia lokal mieszkalny. Pojecie lokalu mieszkalnego jest inne, gdy rozstrzyga się zagadnienie dotyczące przydziału funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego – wówczas, zgodnie z treścią art. 88 ustawy o Policji lokalem mieszkalnym jest lokal położony w miejscowości, w której policjant pełni służbę lub położony w miejscowości pobliskiej, a nadto wielkość tego lokalu musi w odpowiedni sposób uwzględniać liczbę członków rodziny policjanta i inne uprawnienia do zwiększonej powierzchni, inne zaś gdy sprawa dotyczy przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego związanego z brakiem lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości, w której policjant pełni służbę lub położonego w miejscowości pobliskiej – wówczas zgodnie z treścią art. 92 ust. 1 pod pojęciem lokalu mieszkalnego rozumie się każdy lokal mieszkalny (niezależnie od jego wielkości) znajdujący się w posiadaniu policjanta lub członków jego rodziny. Szczegółowe zasady dotyczące tego równoważnika reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918). Istotą normy art. 92 ust. 1 ustawy o Policji jest to, aby z określonego w nim równoważnika pieniężnego korzystali jedynie ci policjanci, którzy w miejscowości pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej nie posiadają lokalu mieszkalnego, ani w takich miejscowościach lokalu mieszkalnego nie posiadają członkowie rodziny policjanta. Nie jest tu istotne czy dany lokal mieszkalny odpowiada normie co do jego powierzchni, do której odwołuje się art. 88 ustawy pragmatycznej. Natomiast w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przez pojęcie posiadania lokalu mieszkalnego należy rozumieć zarówno każdą postać korzystania z lokalu w sensie faktycznym, jak i każdy tytuł prawny do posiadania tego lokalu w tym także prawo własności. Zastosowana przez organ wykładnia przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o Policji jest prawidłowa. S. C. pełni służbę w Komendzie [...] Policji. W dniu [...] czerwca 2005 r. stał się współwłaściciele nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w R. W rozumieniu art. 195 Kodeksu cywilnego własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. Policjant jako współwłaściciel rzeczy (m.in. budynku mieszkalnego) na mocy art. 198 Kodeksu cywilnego może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli – posiada określone władztwo nad rzeczą, zaś zgodnie z treścią art. 206 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. A zatem z dniem [...] czerwca 2005 r., w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy pragmatycznej, S. C. nie spełniał przesłanek do korzystania z równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ w sposób prawidłowy ustali stan faktyczny, zaś podjęte w niniejszej sprawie decyzje są zgodne z prawem. Brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji, zarówno co do przepisu prawa materialnego, jak również przepisu postępowania administracyjnego, w takim stopniu, aby mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przytoczonych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło