I OSK 1591/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.) Sędziowie NSA : Barbara Adamiak Leszek Kiermaszek Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 325/07 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nadania stopnia doktora 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz E. G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 325/07, oddalił skargę E. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] – [...], którą utrzymana została w mocy uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w Ł. z dnia [...] o uchyleniu uchwały z dnia 6 maja 2003 r. o nadaniu E. G. stopnia naukowego doktora nauk medycznych oraz o odmowie nadania tego stopnia. Orzeczenia w przedmiocie stopnia naukowego zostały wydane po wznowieniu postępowania w sprawie, postanowieniem Centralnej Komisji z dnia [...] nr [...], w związku z uzyskaniem informacji, że rozprawa doktorska E. G. powstała z niedopuszczalnym wykorzystaniem prac innych autorów. We wznowionym postępowaniu Rada Wydziału i Centralna Komisja Wydziału, każda z nich, uzyskały negatywne opinie dwóch recenzentów co do rozprawy doktorskiej, wskazujące na zapożyczenie z pracy innego autora. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, że, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), przesłankami do wznowienia postępowania, oprócz przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., może być ujawnienie okoliczności wskazujących, że stopień doktora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce, a z akt sprawy wynika (opinie recenzentów Rady Wydziału i Centralnej Komisji), że praca E. G. nie jest samodzielnym dziełem, bowiem zawiera szereg zapożyczeń z innej pracy, co każe zgodzić się z ocenę organu, iż zostały naruszone prawa autorskie, a zwłaszcza dobre obyczaje w nauce, zaś te ostatnie muszą być odczytywane także w świetle art. 13 ww. ustawy, statuującego warunki jakim ma odpowiadać praca doktorska. Sąd stwierdził także, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, materiał dowodowy został zgromadzony w sposób przewidziany przepisami, a wydane rozstrzygnięcie znajduje w nich oparcie. Reprezentowana przez adwokata, E. G. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] sygn. nr [...] podczas gdy decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, tym samym jest dotknięta sankcją nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) 2) art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niepodjęcie przewidzianych ustawą środków w celu wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych z dnia [...] w sprawie wznowienia postępowania w sprawie przewodu doktorskiego skarżącej oraz w sprawie uchwał Rady Wydziału Uniwersytetu [...] w Ł. z dnia [...] o uchyleniu uchwały o nadaniu stopnia doktora nauk medycznych skarżącej i odmowie nadania tytułu doktora nauk medycznych, pomimo tego iż powołane postanowienie oraz uchwały jako wydane bez podstawy prawnej są dotknięte sankcją nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 3) art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie przy wyrokowaniu okoliczności, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przewodzie doktorskim skarżącej było prowadzone w sposób sprzeczny z art. 149 § 2 k.p.a. oraz sprzeczny z zakresem tego postępowania, określonym w postanowieniu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych z dnia [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4) art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do przedstawionych w skardze zarzutów, z których wynikało, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i tytułów Naukowych oraz Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w Ł. naruszyła szereg przepisów k.p.a. w tym przede wszystkim art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 5) art. 3 § 1, art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez błędne ustalenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób przewidziany prawem w sytuacji, gdy: a) w aktach sprawy brak jest wiarygodnych dowodów na podjęcie przez Radę Wydziału Uniwersytetu [...] w Ł., uchwał z dnia [...] o wznowieniu przewodu doktorskiego skarżącej oraz z dnia [...] o uchyleniu uchwały z dnia [...] o nadaniu skarżącej tytułu doktora nauk medycznych i odmowie nadania tytułu doktora nauk medycznych; b) z akt sprawy wynika, że ani Rada Wydziału Uniwersytetu [...] w Ł., ani też Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie umożliwiły skarżącej wypowiedzenia się w sprawie przed podjęciem rozstrzygnięć, a tym samym naruszyły one art. 10 § 1, art. 68 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 6) art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy: a) zaskarżona decyzja była dotknięta sankcją nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz b) zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych powyżej w punktach II-V powyżej przepisów postępowania, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 7) art. 145 § 1 ust. 1 pkt c poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych w punktach 2-5 powyższych przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podnosiła, iż w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386), a zatem przesłankami wznowienia mogły być tylko te, które są wskazane w art. 145 § 1 k.p.a., że jej prawa jako strony zostały naruszone, bowiem nie brała ona czynnego udziału w postępowaniu, nie uczestnicząc w posiedzeniach organów, które rozstrzygały jej sprawę, a także wskazywała na wady postępowania Rady Wydziału, mające miejsce na posiedzeniu w dniu [...], na którym podejmowano uchwały pozbawiające ją stopnia naukowego (składy Komisji skrutacyjnej, podpisy protokółu z posiedzenia). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut braku podstawy prawnej decyzji i uchwał zaskarżonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wyprowadza stąd, iż, jej zdaniem, w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy uprzednio obowiązujące, tj. ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, a nie ustawy obowiązującej w dacie orzekania przez organy tj. z dnia 6 maja 2003 r. o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Wniosek taki wyciąga z art. 51 tej ustawy, zgodnie z którym przewody doktorskie i habilitacyjne wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy, prowadzone są na podstawie przepisów dotychczasowych, a te przewidywały, że wznowić postępowanie można było tylko na podstawie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., zaś w jej sprawie przyczyną wznowienia była ta, którą wskazuje art. 29 ustawy z 2003 r. Z takim stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. Art. 51 ustawy z 2003 r. istotnie przewiduje stosowanie przepisów ustawy z 1990 r. do przewodów wszczętych i niezakończonych, jednak, jak z niego wynika, dotyczy to tylko takich przypadków, kiedy przewód został wszczęty jeszcze pod rządami ustawy z 1990 r. i pod jej rządami niezakończony. W sprawie skarżącej, która została zakończona decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...], sytuacja, o której mowa w tym przepisie nie miała miejsca. Jej przewód doktorski został zakończony uchwałą z dnia 6 maja 2003 r. i art. 51 mógł mieć zastosowanie w przewodzie zakończonym tą uchwałą, tj. o nadaniu stopnia naukowego doktora nauk medycznych. Natomiast niniejsza sprawa, zakończona ww. decyzją Centralnej Komisji, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu nie toczyła się ramach przewodu wszczętego pod rządami ustawy z 1990 r. i niezakończonego przed wejściem w życie ustawy z 2003 r., ale była sprawą nową, wznowioną pod rządami tej ustawy, tj. z 2003 r., zatem to tylko jej przepisy mogły mieć zastosowanie. Dotyczy to zarówno podstaw wznowienia, jak i prowadzenia wznowionego postępowania. Zaskarżonej decyzji, ani poprzedzającej ją uchwale Rady Wydziału z dnia [...] i postanowieniu o wznowieniu postępowania nie można zatem zarzucić nieważności z tego powodu, że zostały wydane bez podstawny prawnej, bowiem wznowienie postępowania z przyczyny, której ustawa z 1990 r. nie znała, gdyż to nie jej przepisy miały w sprawie zastosowanie. Nie można także uznać za zasadny zarzutu naruszenia praw skarżącej we wznowionym postępowaniu, bowiem poinformowana została o wznowieniu postępowania, o możliwości wglądu do akt i przedstawieniu stanowiska, składała pisma procesowe, wniosła odwołanie. Zgodzić natomiast należy się z zarzutem niewyjaśnienia nieścisłości dotyczących podejmowania przez Radę Wydziału uchwał z dnia [...] Ze znajdującego się w aktach sprawy protokółu z posiedzenia Rady z tego dnia, prowadzonego przez Dziekana Wydziału, wynika, iż powołał on komisję skrutacyjną w składzie czteroosobowym, zaś załącznikiem do tego protokółu jest protokół komisji skrutacyjnej składający się z trzech osób, ale zupełnie innych aniżeli powołane przez prowadzącego posiedzenie, wskazanych na wstępie protokółu z posiedzenia tej Rady. Znajdujący się w aktach sprawy protokół z posiedzenia Rady został podpisany nie przez prowadzącego posiedzenie, ale inną osobę. Te okoliczności zostały podniesione przez skarżącą w skardze kasacyjnej, jednak Wojewódzki Sąd, nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi, powinien z urzędu wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, zwłaszcza że w skardze znajdowały się zarzuty generalnie dotyczące nieprawidłowości postępowania. Wyjaśnienie ww. nieścisłości protokółu powinny były zostać wyjaśnione przez Sąd w trybie art. 106 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby można było uznać, że sprawa została wyjaśniona w sposób niebudzący wątpliwości. Zaniechanie tych czynności przez Sąd powoduje, że ten zarzut skargi kasacyjnej należy uznać za usprawiedliwiony. W ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd wyjaśni te okoliczności – skład Komisji Skrutacyjnej w dniu [...] i podpisanie protokółu z posiedzenia Rady w dniu [...] przez osobę nieprowadzącą posiedzenia - w trybie art. 106 ww. ustawy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.