IV SA/Wa 1240/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2006 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.K. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ul. (...) kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) maja 2006r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960, ze zm. / uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia (...) marca 2006r. orzekającą o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie o wymeldowanie A. B. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. zostało wszczęte wnioskiem A. S. z dnia 24 czerwca 2003r. Wojewoda (...) uchylając decyzję organu I instancji uznał, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 3 kpa mającym wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe uchybienia oraz fakt, że wydanie rozstrzygnięcia wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż w postępowaniu o wymeldowanie organ bada czy została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. czy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy stwierdził, iż wprawdzie organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego przesłuchał strony, świadków, przeprowadził oględziny lokalu, kontrolę meldunkową przez Policję ale nie były to wystarczające kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego uzasadniającego wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Przeprowadzone dowody są ze sobą sprzeczne i wzajemnie się wykluczają co nie pozwala na jednoznaczną ocenę czy została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Wnikliwego wyjaśnienia wymaga kwestia czy A.B. opuścił miejsce pobytu stałego dobrowolnie i trwale czy też przebywa w przedmiotowym lokalu z rzeczywistym zamiarem stałego zamieszkiwania w nim. Dotychczas przeprowadzone dowody nie pozwalają na jednoznaczną ocenę, jaki stan rzeczy rzeczywiście ma miejsce. W związku z tym należy uzupełnić materiał dowodowy poprzez szczegółowe przesłuchanie stron, świadków niezainteresowanych w sprawie, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, dowodu z oględzin, ewentualnie przeprowadzić rozprawę administracyjną. Wskazane jest by dowody były przeprowadzone w miejscu zameldowania A. B., jak i w sąsiedztwie lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Skargę na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. S. Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji, że wskazuje na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodów, które organ I instancji już przeprowadził. Wojewoda (...) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 5 października 2006r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i podniosła, że w tego rodzaju sprawach jak wymeldowanie zrozumiałym jest, że strony zawsze zeznają sprzecznie. Uczestnik postępowania A. B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w aspekcie powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, iż przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd sprawy jest kasacyjna decyzja Wojewody (...) wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylająca decyzję Prezydenta W. z dnia (...) marca 2006r. orzekającą o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje, więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczone wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Zatem nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa ( por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003r. sygn. akt IVSA 1496/02 M. Praw. 2004, Nr 2, poz. 60 ). Organ odwoławczy może wydać taką decyzję, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części zachodzi wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, zaś przeprowadzenie go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego ( por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. sygn. akt IVSA 208/99 Lex nr 54745 ). Należy podkreślić, że nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy - art. 136 kpa ( por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2002r. sygn. akt VSA 1680/01 Lex nr 109328 ). W przedmiotowej sprawie Wojewoda (...) uchylił na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Prezydent W. przed wydaniem uchylonej decyzji przeprowadził postępowanie dowodowe, w którym wielokrotnie przesłuchiwał strony (protokoły przesłuchań k - 10, 49, 56, 80, 98, 115, 147), oraz przesłuchał świadków A. G., L.H., M. B., B.S., T.S.., P. A. W dniu 13 stycznia 2006r. przeprowadził oględziny lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. (protokół z oględzin k - 112). Organ zaliczył do materiału dowodowego oświadczenie K. S. z dnia 10 stycznia 2006r. (k - 124) nadesłane do akt sprawy. Komenda Rejonowa Policji (...) przeprowadziła kontrolę meldunkową w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. Ponadto strony złożyły do akt sprawy odpisy orzeczeń sądowych: wyroku orzekającego rozwód związku małżeńskiego stron, postanowienia o podziale majątku, wyroku oddalającego powództwo A. B. przeciwko A. S. o przywrócenie naruszonego współposiadania łazienkami kuchni w lokalu nr (...) przy ul. (...) (k-41-46), postanowienie o odrzuceniu pozwu o eksmisję A. B. z przedmiotowego lokalu (k-83-84). Ponadto strony w toku postępowania administracyjnego składały szereg pism prezentujących ich stanowiska w sprawie oraz składały dokumentację potwierdzającą ich stanowiska. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia, winien zastosować instytucję reformacji i orzec, co do istoty sprawy. Należy podkreślić, że samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Stanowisko organu odwoławczego, iż przeprowadzone przez organ I instancji dowody są ze sobą sprzeczne i wzajemnie się wykluczają, co nie pozwala na jednoznaczną ocenę czy została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie, jako okoliczność uzasadniająca uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie jest uzasadnione. Sprzeczność i wzajemne wykluczanie się zgromadzonych dowodów wynika z charakteru sprawy, w której strony mają sprzeczne interesy, są ze sobą silnie skonfliktowane, co potwierdzają m. in. liczne postępowania sądowe cywilne i karne toczące się od lat. W tej sytuacji tej sprzeczności w materiale dowodowym może nie dać się wyeliminować. Natomiast organ, po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie uznanym przez siebie za konieczny, winien dokonać analizy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego, odnosząc się do każdego dowodu znajdującego się w aktach sprawy i wyciągnąć z niego wnioski pozwalające na dokonanie oceny spełnienia przesłanki do wymeldowania A.B. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. W związku z tym, należy przypomnieć, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Dla ustalenia miejsca pobytu stałego w sytuacjach wątpliwych, istotne jest zbadanie zamiaru pobytu danej osoby, w szczególności czy zamiar ten obejmuje wolę koncentracji w tym miejscu życiowych (osobistych i majątkowych) interesów, czy też nie. Jakkolwiek zamiar jest pojęciem subiektywnym, to jednak jego istnienie bądź brak mogą być w postępowaniu administracyjnym ustalane na podstawie okoliczności o charakterze obiektywnym. Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi. Wobec wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 w/w ustawy.