VII SA/Wa 563/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-04
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z powodu braku zgody współwłaścicieli sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przyłączenie do tych sieci, podczas gdy przepis art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, a nie osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej błędnie interpretowały przepis art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagając zgody współwłaścicieli sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przyłączenie projektowanego budynku. Przepis ten odnosi się do oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych (przedsiębiorstw) o zapewnieniu dostaw mediów i warunków przyłączenia, a nie do stosunków cywilnoprawnych między współwłaścicielami sieci. Kwestia zgody współwłaścicieli należy do sfery prawa cywilnego i nie jest kompetencją organu administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Ponadto, organy naruszyły zasady prawdy obiektywnej i dokładnego ustalenia stanu faktycznego, nie odnosząc się do argumentacji inwestora i kwestionując elementy projektu bez wskazania konkretnych podstaw prawnych.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, powołując się na brak zgody współwłaścicieli działki drogowej i sieci wodociągowej/kanalizacyjnej na przyłączenie projektowanego budynku. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podtrzymując argumentację o konieczności uzyskania zgody współwłaścicieli sieci oraz podnosząc dodatkowe zastrzeżenia dotyczące miejsc parkingowych, usytuowania śmietnika i drogi przeciwpożarowej. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że przepis Prawa budowlanego wymaga oświadczeń jednostek organizacyjnych, a nie osób fizycznych, a kwestia współwłasności sieci należy do prawa cywilnego. Skarżący kwestionował również pozostałe zarzuty organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. w P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [..] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącego A. Spółka z o.o. w P. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...] Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. Nr 207, z 2003r. z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] A. Sp. z od decyzji Nr [...], wydanej w dniu [...] sierpnia 2006 r. z up. Starosty P. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w P. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji .
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał co następuje.
[...] A. Sp. z o.o. występująca jako inwestor, złożyła w Starostwie Powiatowym w P. w dniu [...] maja 2006 r. wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w P.
W dniu [...] maja 2006 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła pisemny protest przeciwko wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w przedmiotowej sprawie. Podobne protesty złożyli: Zakład Usług Inżynieryjno-Budowlanych [...], Z. i J. B., A. i C. C. oraz Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe [...]. Wyżej wymienieni są współwłaścicielami działki drogowej nr ew. [...], stanowiącej jedyną drogę dojazdową do nieruchomości inwestora, ponadto są współwłaścicielami położonego pod drogą odcinka wodociągu oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej i nie wyrażają zgody na to, by planowany budynek został podłączony tych sieci.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków w złożonym wniosku. W szczególności nakazał przedłożyć warunki techniczne obejmujące kanalizację deszczową w zakresie włączenia do kanalizacji zbiorczej, zgodę właścicieli mediów co do podłączenia się do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej.
Inwestor pismem z dnia 10 sierpnia 2006 r., odniósł się do w/w postanowienia oraz poinformował o wykonaniu polecenia organu pierwszej instancji.
W dniu [...] sierpnia 2006 r. z upoważnienia Starosty P., wydana została decyzja nr [...] o odmowie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że inwestor nie spełnił wymogu określonego w art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - j.t. Dz. U. Nr 207, poz. 2003 r. z późn. zra.), to znaczy nie uzupełnił wniosku w zakresie zgody współwłaścicieli sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przyłączenie do tychże sieci projektowanego budynku.
Po rozpoznaniu odwołania od w/w decyzji organu pierwszej instancji zapadła zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...].
Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji wskazał, że zgoda współwłaścicieli sieci wodociągowej i kanalizacyjnej albo odpowiednie orzeczenie sądu zastępujące tą zgodę, jest niezbędna dla spełnienia warunku określonego w art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Organ dodał, że według § 26 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć możliwość przyłączenia uzbrojenia działki do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. W sytuacji, w której przyłączenie projektowanego budynku do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej uzależnione jest od zgody współwłaścicieli odcinka tych sieci, właściwe przedsiębiorstwo nie jest w stanie zapewnić użytkownikom budynku dostaw wody i obsługi kanalizacji.
Zdaniem Wojewody Mazowieckiego, brak zgody współwłaścicieli odcinka sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na przyłączenie projektowanego obiektu do tych mediów stanowi przesłankę negatywną dla rzeczywistego zapewnienia użytkownikom budynku dostępu do wody i kanalizacji. Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] wydanym z up. Burmistrza Miasta i Gminy , P. wyrażono zgodę na włączenie budynku przy ul. [...] w P., dz. nr ew. [...] do sieci wodno-kanalizacyjnej oraz określono warunki techniczne tychże włączeń. W piśmie wyraźnie zaznaczono, że na dokonanie przyłączeń należy uzyskać zgodę właścicieli sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Ponadto, organ II instancji poczynił dodatkowe zastrzeżenia w stosunku do projektowanego obiektu.
Wojewoda Mazowiecki wskazał, że inwestor przewidział budowę jedynie dwóch miejsc parkingowych dla samochodów osób goszczących w budynku, natomiast szerokość drogi położonej na działce uniemożliwia wykorzystywanie jej do parkowania pojazdów. Zgodnie z § 18 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne.
Organ przywołał przepis § 291 w/w rozporządzenia, gdzie znajduje się ogólna norma wskazująca, że budynek i urządzenia z nim związane powinny być projektowane i wykonane w sposób niestwarzający niemożliwego do zaakceptowania ryzyka wypadków w trakcie użytkowania. Tymczasem zaprojektowane wejścia do pomieszczenia śmietnika usytuowane jest przy pochylni zjazdu wiodącej do garażu, w taki sposób, że osoba, która chce dostać się do śmietnika musi wejść na tą pochylnie. Inwestor nie wydzielił w tym miejscu żadnego pasa dla pieszych, nie przewidział również żadnej sygnalizacji świetlnej. Zdaniem organu korzystanie z pomieszczenia śmietnika w tych warunkach grozi wypadkiem, w szczególności potrąceniem przez samochód.
Wojewoda Mazowiecki zakwestionował też, przewidzianą w projekcie drogę przeciwpożarową powołując się na wymogi , określone w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139).
Ponadto organ II instancji wskazał też, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, przedstawionym przez inwestora obiekt, którego dotyczy wniosek ma być usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie budynku znajdującego się na działce nr [...], zaś w projekcie nie określono dokładnej odległości między budynkiem istniejącym, a projektowanym, " dlatego należy sprawdzić, czy spełnione są wymagania § 13 rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, regulującego jakie warunki muszą zostać spełnione dla umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi".
Skargę na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł inwestor A. [...] Spółka z o.o.
Skarżąca dochodziła uchylenia zaskarżonej decyzji , podnosząc, że stanowisko organu II instancji jest w jej przekonaniu pozbawione podstaw prawnych.
Wskazała, że przepis art. 34 ust.3 pkt.3 a ustawy Prawo budowlane wyraźnie stanowi o oświadczeniach właściwych jednostek organizacyjnych, nie zaś osób fizycznych-współwłaścicieli gruntów . Dokonana przez organ II instancji rozszerzająca wykładnia tego przepisu jest z oczywistych względów niedopuszczalna. Pozaustawowym jest zatem obowiązek dołączenia zgód pozostałych współwłaścicieli działki [...] (skarżący jest również współwłaścicielem tej działki).
Zdaniem skarżącej zgodę przewidzianą w arl.34 ust.1 pkt.3 a) ustawy Prawo budowlane stanowiło natomiast znajdujące się w aktach sprawy pismo Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] lipca 2006 roku Nr [...] ( zmieniające pismo z dnia [...] grudnia 2005 roku nr [...]). Przedmiotowa nieruchomość ma możliwość przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, wynika to chociażby z wydanych skarżącemu warunków technicznych przyłączenia. Powołany przez organ przepis dotyczy wyłącznie technicznej możliwości przyłączenia, nie odnosi się natomiast w ogóle do stosunków cywilnoprawnych, które miałyby realizacji takiego przyłączenia służyć.
W ocenie skarżącej, organ II instancji uzasadniając zaskarżoną decyzję wyszedł daleko poza zakres wniesionego odwołania.
Wadliwe i nieuprawnione są twierdzenia organu II instancji co do zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla samochodów osób goszczących w projektowanym budynku. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy P. nie wprowadza żadnych szczegółowych zapisów odnośnie ilości miejsc parkingowych dla nowoprojektowanych budynków. Tymczasem bilans miejsc parkingowych dla projektowanego budynku jest analogiczny do warunków istniejących na działkach sąsiednich, zabudowanych podobnymi budynkami wielorodzinnymi. Ponadto projektowany układ komunikacyjny wraz z bilansem miejsc parkingowych został pozytywnie zaopiniowany przez Wydział Komunikacji i Transportu Starostwa powiatowego w P.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z brzmieniem §105 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wymaga się wydzielenia pasma ruchu pieszego na pochylni dwupasmowej, a w garażu o pojemności do 25 samochodów włącznie na kondygnacji- także na pochylni jednopasmowej. Z rysunków projektowych można odczytać, że do projektowanego garażu w budynku wiedzie pochylnia zaprojektowana zgodnie z § 70 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych.
Zdaniem skarżącej bezzasadne jest też twierdzenie, że przy budynku wzdłuż dłuższego boku należy i urządzić drogę przeciw pożarową. Projektowana inwestycja spełnia bowiem wymogi § 11 pkt. 1 ust 4 Rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 2003 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
Skarżąca podniósła też, że odnośnie spełnienia wymogów określonych w §13 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, projekt budowlany został uzupełniony o opracowanie linijki słońca, z którego wynika, że projektowany na działce [...] budynek spełnia określone w powołanym wyżej przepisie wymogi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269 że zm.), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdy zważyć, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organ pierwszej instancji zapadły z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania i z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe uchybienia stanowią podstawę uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 145§1pkt1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) .
W ocenie Sądu w sprawie doszło do naruszenia dyspozycji przepisu art. 34 ust. 3 pkt.3 ustawy Prawo budowlane . Zgodnie bowiem z tym przepisem projekt budowlany powinien zawierać stosownie do potrzeb: oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych.
Opisane w przepisie art. 34 ust. 3 pkt.3 ustawy Prawo budowlane, oświadczenia oraz określenia warunków przyłączenia do sieci nie są stanowiskami organów , wymaganymi przez przepisy szczególne, lecz ustosunkowaniem się właściwych jednostek gospodarczych do przedstawionych im potrzeb przygotowywanej inwestycji. Są jak gdyby wstępnymi etapami rokowań , które powinny doprowadzić do zawarcia umów o dostawę w/w mediów związanych z potrzebami zrealizowanej inwestycji. W powyższej regulacji chodzi o przedsiębiorstwa świadczące określone usługi , przy czym ich oświadczenia stanowią pewnego rodzaju promesę tego, że po zakończeniu inwestycji budowlanej zawrą one stosowne umowy z użytkownikiem inwestycji, którym może być nawet inny podmiot niż inwestor.
Odnosząc powyższą argumentację do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że od inwestora wymagano oświadczeń innych podmiotów, wbrew powyższej, ustawowej regulacji opisanej w przepisie art. 34 ust.3 pkt3 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem Sądu, kwestia zgody na podłączenie projektowanej inwestycji, do infrastruktury technicznej objętej współwłasnością inwestora i innych podmiotów, które na tym etapie nie wyrażają na to zgody, pozostaje w sferze stosunków umownych, stanowi materię prawa cywilnego. W świetle dyspozycją art. 34 ust.3 pkt3 ustawy Prawo budowlane - kwestia ta pozostaje poza obszarem zainteresowania, a w szczególności kompetencji organu administracji architektoniczno budowlanej przy wydawaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu, poza naruszeniem prawa w powyższym zakresie, organy obu instancji uchybiły w swoim postępowaniu zasadom opisanym w przepisie art. 7 i 77 k.p.a .
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 kpa nakłada na organy obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego.
Tylko realizując opisane wyżej zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony .
Organ pierwszej instancji, stosownym wyżej opisanym postanowieniem, wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentów złożonych przez niego wraz z wnioskiem o pozwolenia na budowę. Organy obu instancji, a w szczególności organ drugiej instancji formułując zarzuty wobec przedstawionego przez inwestora projektu nie odniosły się do argumentacji inwestora zawartej w jego piśmie z dnia [...] sierpnia 2006r., związanej z wykonaniem obowiązków nałożonych w/w postanowieniem.
W ocenie Sądu nie jest zrozumiałe kwestionowanie przez organ warunków przeciwpożarowych projektowanej inwestycji w okolicznościach, kiedy przedmiotowy projekt architektoniczny został uzgodniony w zakresie przeciwpożarowym co wynika wprost z jego analizy.
Organ zakwestionował zasadność ustalenia w projekcie dwu miejsc parkingowych naziemnych , ale nie wskazał jaka konkretnie powinna być ilość miejsc parkingowych dla osób goszczących w budynku objętym niniejszą inwestycją i z czego miałaby to wynikać .
W ocenie Sądu, w świetle złożonej przez inwestora tzw. linijki słońca organ, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , miał pełną możliwość oceny wpływu projektowanej inwestycji na budynki usytuowane na sąsiednich nieruchomościach. Nie zrozumiałe jest w kontekście utrzymania w mocy decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę , użycie przez Wojewodę Mazowieckiego sformułowania, " należy sprawdzić, czy spełnione 2 wymagania § 13 rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", bowiem kto i w jakim trybie miałby w tych okolicznościach to sprawdzać.
Dostrzeżona przez organ II instancji kolizja : śmietnik – wjazd do garażu, wymaga analizy w świetle argumentacji inwestora.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu i to, że zgodnie z przepisem art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą organ.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1 pkt1 lit. a i lit c, oraz art. 152 i art. 200, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło