IV SA/Wa 539/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień zawodowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia (...) sierpnia 2006 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego T. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2006r. nr (...) Główny Geodeta Kraju w oparciu o przepisy .art.46 ust.3 ustawy-z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027) oraz art. 104 k. p. a orzekł o pozbawieniu uprawnieniu zawodowych wobec T. M. posiadającego świadectwo uprawnień zawodowych nr (...) . W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż przy piśmie z dnia (...) maja 2006r. Z. i G. G. oraz M. B. został przesłany wyrok Sądu Rejonowego w K. VII Wydział Grodzki uznający winnym T. M. podrobienia podpisów państwa Z. i G. R.. W celu wyjaśnienia kwestii związanych z podrobieniem dokumentów oraz opisania okoliczności przyjęcia podrobionych dokumentów przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej - Główny Geodeta Kraju zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P.. W odpowiedzi Wojewódzki Inspektor opisał okoliczności opracowania przez skarżącego T. M. dokumentacji geodezyjnej z podziału działki nr (...) położonej w obrębie (...) podkreślając, iż T. M. przyznał się do zarzucanego mu czynu i dobrowolnie poddał się karze. Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym Główny Geodeta Kraju uznał, iż T. M. dopuścił się zabronionego prawem czynu określonego przepisem art. 46 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zakresie wiarygodności dokumentów, albowiem T. M. sporządzając protokół z wyznaczenia podziału na gruncie oraz utrwaleniu punktów granicznych podrobił podpisy. Główny Geodeta Kraju uznał, iż takie postępowanie jest niedopuszczalne i niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Pismem z dnia (...) września 2006r.( uzupełnionym dodatkowo w dniu (...) listopada 2006r.) T. M. zwrócił się do Głównego Geodety Kraju z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniając okoliczności w jakich doszło do podrobienia podpisów państwa G.. Podkreślił, iż uczynił to za zgodą właścicieli działki, którzy przebywali za granicą i zależało im na szybkim zakończeniu sprawy. Przyznał, że uczynił źle, ale znał właścicieli działki od dwudziestu lat i jego zamiarem nie było oszukanie kogokolwiek czy uzyskanie korzyści majątkowej. Podkreślił ponadto, iż w zawodzie pracuje od (...) lat i nigdy nie było zastrzeżeń do jego postępowania, a wykonywana przez niego praca jest głównym źródłem utrzymania jego rodziny. Decyzją z dnia (...) stycznia 2007r. nr (...) Główny Geodeta Kraju działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podkreślił, iż geodeta uprawniony wykonujący samodzielnie funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii jest zobowiązany do stosowania zasady w zakresie wiarygodności dokumentów i z tych względów przepis art. 46 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest przepisem obligatoryjnym. Osoba skazana za przestępstwo dotyczące podrobienia podpisów narusza zasadę wiarygodności dokumentów, a tym samym nie może wykonywać samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii. W dniu (...) lutego 2007r. T. M. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie wskazanych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na brak proporcjonalności między wymierzoną mu karą w postaci pozbawienia go uprawnień zawodowych, a popełnionym czynem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria stwierdzić należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zdaniem Sądu w trakcie prowadzonego postępowania dopuszczono się istotnego naruszenia zasad postępowania administracyjnego tym przede wszystkim zasady czynnego udziału strony wyrażonej w art. 10 § 1 k.,p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu ma charakter szczególny, a wiąże się to ze specyfiką postępowania administracyjnego, gdzie organ administracji publicznej występuje w procesie jako rzecznik interesu publicznego i jednocześnie jest powołany do rozstrzygnięcia sprawy. Tego rodzaju kumulacja ról procesowych wymaga, aby w postępowaniu administracyjnym - w najszerszym możliwym - zakresie dopuścić stronę do wszystkich czynności postępowania. Tylko bowiem strona może najlepiej wyrazić swoje żądania, bronić swoich interesów oraz zabiegać o swoje prawa. (B. Adamiak J. Borkowski (w:) "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H.BECK Warszawa 2005, str. 82 i nast.).Podkreślenia wymaga, iż obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu (prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania) obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania organ powinien zawiadomić o wszczęciu strony (art. 61 § 4), co ma istotne znaczenie z tego względu, że data wszczęcia postępowania jest datą aktualizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia (...) maja 2006r.Z. i G. G. oraz M. B. zawiadomili Głównego Geodetę Kraju o popełnieniu przez skarżącego T. M. przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów załączając odpis wyroku Sądu Rejonowego w K. VII Wydziału Grodzkiego z dnia (...) maja 2004r. uznającego winnym T. M. podrobienia podpisów państwa Z. i G. G.. Jednocześnie wnieśli o pozbawienie T. M. uprawnień geodety. W związku z powyższym pismem Główny Geodeta Kraju zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. o wyjaśnienie wskazanych okoliczności. Po uzyskaniu wyjaśnień w dniu (...) sierpnia 2006r. Główny Geodeta Kraju wydał decyzję w sprawie pozbawienia uprawnień zawodowych skarżącego T. M.. Jednocześnie z przesłanych do Sądu akt nie wynika, aby w sprawie nastąpiło formalne wszczęcie postępowania administracyjnego, o którym przede wszystkim powinien zostać zawiadomiony skarżący T. M.. Skarżący nie został także poinformowany o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem oraz zgłoszenia żądań. Skarżącemu nie doręczano również opisanej wyżej korespondencji. Pierwszym dokumentem jaki otrzymał T. M. była decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia (...) sierpnia 2006r orzekająca o pozbawieniu go uprawnień zawodowych. W ocenie Sądu takie działanie organu jest nie do zaakceptowane. Nie do przyjęcia zdaniem Sądu jest postępowanie organu, który podejmując jakiekolwiek działania zmierzające do pozbawienie skarżącego uprawnień do wykonywanego zawodu, nie zawiadamiania o tych czynnościach zainteresowanego. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, iż naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową (tak B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Warszawa 2005 r. str. 86). Na znaczenie powyższej zasady wielokrotnie w swoim orzecznictwie zwracał również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt SA/Ka 963/91 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "Załatwienie spraw administracyjnych w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a." Natomiast w orzeczeniu z dnia 28 kwietnia 1998r. ( IV SA 1229/96 LEX nr 47188) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż zasada praworządności jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji RP z 1997 r., która to znajduje odzwierciedlenie w art. 6 kpa. Przedmiotowa zasada powiązana jest ściśle z dyrektywą czuwania przez organ administracji nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w warunkach postępowania, które zostaje wszczęte z urzędu, gdzie organ decyduje o jego zakresie, musi on czuwać nad interesem strony. Wiąże się ona również z zasadą uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Istotną - w tym kontekście - jest zasada czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu. Bez tej zasady strona byłaby rzeczywiście nie podmiotem, lecz przedmiotem toczącego się postępowania. Zasada ta zapisana jest w art. 10 kpa. Jest ona wprowadzona jako uprawnienie strony do czynnego udziału, albowiem przepis ten stanowi "Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania". Przejawia się ona np. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawa strony dostępu do akt sprawy, prawa do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodów, prawo strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji. Mając na uwadze popełnione przez organ uchybienia procesowe Sąd doszedł do przekonania, iż sprawa wymaga ponownej analizy we wskazanym wyżej kierunku i dlatego też działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie w oparciu art. 200 powołanej ustawy Sąd orzekł o kosztach postępowania zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.