II SA/Ol 566/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przekazania według właściwości pisma dotyczącego pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 100 zł. (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia "[...]" Starosta przekazał według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego pismo Z. M. z dnia 20 listopada 2006r. W uzasadnieniu podano, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej do którego wpłynęło pismo nie jest właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, gdyż zakres podjęty w piśmie wykracza poza jego kompetencje. Na postanowienie to zażalenie złożył Z. M. Podał, iż pismo jego dotyczyło faktu, iż do dnia 19 listopada 2006r. Starosta nie rozpatrzył jego sprawy wynikającej z decyzji GINB z dnia "[...]" uchylającej w całości decyzję Wojewody z dnia "[...]" o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika z "[...]" 1980r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz warsztatowego w A przy ul. "[...]" na działce nr "[...]". Podał, iż powołaną decyzją GINB stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika z dnia "[...]" 1980r. i nie zna przepisu, który obecnie daje prawo PINB do wydania ponownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiego przepisu nie podał także Starosta w swoim postanowieniu oraz nie wskazał, jak to się ma do przepisu art. 103 Prawa budowlanego. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podał, iż decyzją z dnia "[...]" 1980r. udzielono H. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz warsztatowego w A przy ul. "[...]"j nr działki "[...]". Na wniosek Z. M. po przeprowadzeniu postępowania decyzją Wojewody z dnia "[...]" odmówiono stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji. Jednakże decyzją z dnia "[...]" Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika z dnia "[...]" 1980r. Podstawą stwierdzenia nieważności był brak odpowiedniego przygotowania zawodowego autora projektu budowlanego. Wskazano, iż pismem z dnia 20 listopada 2006r. Z. M. zwrócił się do Starosty, w którym zawarte są wielowątkowe zarzuty pod adresem różnych organów, a najistotniejszy dotyczy nierozpatrzenia jego sprawy przez Starostę. Rozpoznając zażalenie organ uznał, iż rozstrzygnięcie Starosty jest prawidłowe, lecz słuszny jest zarzut żalącego się odnośnie lakonicznego uzasadnienia postanowienia. Uzupełniając to uzasadnienie wskazano, iż decyzja GINB zrodziła sytuację, której skutki likwiduje się z przepisu zawartego w art. 50 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego a inicjacja postępowania w tym zakresie w związku z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego należy do właściwości Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na postanowienie to skargę wniósł Z. M., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazał, iż na skutek decyzji GINB sprawa wróciła do Burmistrza Miasta i ten organ winien wydać decyzję. Jednakże Burmistrz bez jego wiedzy przekazał sprawę do Starosty, a ten przekazał sprawę do organu nadzoru budowlanego. Skarżący podniósł, iż rozróżnia kompetencje organów wynikające z art. 81-83 Prawa budowlanego i biorąc pod uwagę fakt, iż uchylone decyzją GINB z dnia "[...]" postępowanie dotyczące decyzji Naczelnika Miasta nie zostało zakończone w organach architektoniczno-budowlanych nie zgadza się na przekazanie sprawy w całości do PINB. Zarzucił ponadto, iż Wojewoda nie wskazał na jakim stanie prawnym winien opierać się Starosta, tj,. czy na Prawie budowlanym z 1974r. czy też z 1994r., podczas gdy GINB cofnął sprawę do dnia wydania decyzji z "[...]" 1980r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśniono, iż pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i warsztatowego wydane na rzecz H. S. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Obiekty zostały już zrealizowane na podstawie decyzji z 1980r. a w związku z tym wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe. Skutki stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę likwiduje się w trybie art. 50, 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakłada obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów wyznaczając termin, a po jego upływie sprawdza wykonanie obowiązków i wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Zakres tych zadań zgodnie z art. 83 należy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję, bądź postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W myśl jednak art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu i poinformuje go o treści § 2. Zawiadomienie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zważyć należy, iż to na organie administracji ciąży obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego). W związku z tym to organ administracji publicznej winien najpierw wyjaśnić treść żądania strony, a dopiero potem poczynić ustalenia co do organu właściwego do załatwienia sprawy. Zatem organ administracji może przekazać sprawę do załatwienia innemu organowi tylko w takim przypadku, gdy nie ma wątpliwości co do zakresu żądania strony i oczywistym jest fakt, iż organ do którego zwróciła się strona nie jest właściwy do załatwienia żadnego ze zgłoszonych wniosków. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił do Starosty z podaniem, w którym zawarł szereg wniosków dotyczących kwestii związanych z wybudowaniem budynku mieszkalnego oraz budynku warsztatowego przy ul. "[...]" w A. Zaskarżonym postanowieniem przekazano sprawę do rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego uznając, iż w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Naczelnika z dnia "[...]" 1980r. udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowych budynków sprawa wykracza poza kompetencje organu architektoniczno-budowlanego. Wskazać jednak należy, iż w swoim piśmie wnioskodawca zwrócił uwagę na fakt nierozpoznania jego sprawy wynikającej z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", którą to decyzją uchylono decyzję Wojewody z dnia "[...]" i stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika z dnia "[...]" 1980r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz warsztatowego w A przy ul. "[...]" na działce nr "[...]". Podnieść należy, iż stwierdzenie nieważności każdej decyzji (w tym także decyzji o pozwoleniu na budowę) ma ten skutek, iż zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja załatwiająca określoną sprawę. Jednakże w przypadku, gdy decyzja, której nieważność stwierdzono, została wydana na wniosek strony, to wniosek ten pozostaje do załatwienia. Decyzją stwierdzającą nieważność nie można bowiem wyeliminować wniosku strony. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż – jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę – postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę po zakończeniu jej realizacji jest bezprzedmiotowe. W takim bowiem wypadku organ winien wydać decyzję o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym do orzekania w tym zakresie właściwym jest organ administracji architektoniczno-budowlanej. Należy zatem wyjaśnić dokładnie, jaki jest zakres żądania strony. O ile bowiem skarżący domaga się zakończenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczętego na skutek wniosku inwestora, to w tym zakresie przekazanie podania do organu nadzoru budowlanego byłoby niezasadne. Natomiast słuszne jest stanowisko organu, iż kwestie związane z postępowaniem w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego, czy też związane ze zgłoszeniem obiektu budowlanego należą obecnie do właściwości organów nadzoru budowlanego. Przy czym mylne jest przekonanie skarżącego, iż w ten sposób organy nadzoru budowlanego przejmują kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej do wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy nadzoru budowlanego prowadzą bowiem postępowanie w zupełnie innym trybie, w wyniku czego następuje albo legalizacja wybudowanego obiektu, albo zostaje wydany nakaz rozbiórki. Nie jest ponadto zasadny zarzut skarżącego, iż Wojewoda nie wskazał, jakie przepisy Prawa budowlanego (ustawy z 1974r. czy z 1994r.) winien stosować organ pierwszej instancji. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie o przekazaniu wniosku strony, a na tym etapie sprawa nie podlega jeszcze badaniu merytorycznemu. W związku z tym także sąd nie może na tym etapie postępowania wskazywać, które z powołanych przepisów są właściwe do podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jednakże nie ma to znaczenia dla ustalenia właściwości rzeczowej organów, gdyż właściwość tę określają przepisy art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.