I SA/Wa 350/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Akademii [...] w K. z dnia [...] grudnia 2005 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 350/07 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych, zwana dalej "Komisją", utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Akademii [...] w K., zwanej dalej "Radą Wydziału", z dnia [...] grudnia 2005 r., odmawiającą wszczęcia przewodu habilitacyjnego dr inż. J. W. Orzeczenie Komisji zapadło w następującym stanie faktycznym. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2005 r. Rada Wydziału orzekła o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego dr inż. J. W. Zainteresowany złożył odwołanie od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego do Komisji. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2006 r. Komisja utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału, podnosząc, co następuje. Wstępnie zarzuty odwołania przeanalizowała Sekcja Ekonomiczna Komisji. W postępowaniu Sekcji powołano dwóch recenzentów, którzy przedstawili opinie wskazujące na konieczność utrzymania w mocy uchwały Rady Wydziału. Wnosząc o wszczęcie przewodu habilitacyjnego wnioskodawca nie określił ściśle dyscypliny nauki, w której zamierza ubiegać się o nadanie stopnia naukowego. Wydział [...] Akademii [...] w K. jest jednostką uprawnioną do nadawania stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia i nauki o zarządzaniu podczas gdy w dorobku naukowym wnioskodawcy dominują prace o charakterze informatycznym. Podobnie rzecz się ma z rozprawą habilitacyjną noszącą tytuł "[...]". W ocenie jednego z recenzentów Komisji tytuł w znacznej mierze nie odpowiada zawartości rozprawy, a bardziej prawidłowy byłby tytuł wskazujący, iż rozprawa dotyczy wybranych problemów z zakresu projektowania i eksploatacji systemów informatycznych. Informatyka jest częścią dziedzin nauk technicznych bądź dziedzin nauk matematycznych i w żadnej z tych dziedzin Wydział [...] Akademii [...] w K. nie ma uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego. W tej sytuacji Rada Wydziału postąpiła prawidłowo, odmawiając podjęcia się oceny dorobku naukowego wnioskodawcy w zakresie nie objętym uprawnieniami Wydziału do prowadzenia przewodu habilitacyjnego. Skargę na rozstrzygnięcie odwoławcze wniósł J. W., podnosząc: brak merytorycznych podstaw do odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego, niewzięcie przez organy pod uwagę faktu, iż tylko jedna pozycja wydawnicza w jego dorobku ma charakter informatyczny, niewzięcie pod uwagę opinii prof. R. T., dr hab W. P., dr hab. S. D., nieuwzględnienie autoreferatu oraz nieodniesienie się do dorobku publikacyjnego i badawczo – wdrożeniowego wnioskodawcy, nierozpatrzenie przez Komisję skargi na władze Akademii [...] w K., przekroczenie ustawowego terminu rozpatrzenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Decyzję zaskarżoną oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Rady Wydziału należało uchylić, albowiem wydano je z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w dacie ich wydania. Zasady i tryb nadawania stopnia doktora habilitowanego regulują przepisy rozdziału 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. Nr 65, poz.595 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą", oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. z 2004 r. Nr 15, poz.128 z późn.zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". W zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowań o nadanie stopnia doktora habilitowanego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art.29 ust.1 ustawy). Do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora i uzyskała znaczny dorobek naukowy lub artystyczny, a ponadto przedstawiła rozprawę habilitacyjną (art.16 ustawy). Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego, zwana dalej "kandydatem", lub jednostka zatrudniająca kandydata, wraz z wnioskiem o wszczęcie przewodu habilitacyjnego, przedstawia kierownikowi jednostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego: 1) oryginał lub uwierzytelniony odpis dokumentu stwierdzającego uzyskanie stopnia naukowego doktora, 2) autoreferat, 3) wykaz publikowanych prac naukowych lub twórczych prac zawodowych albo artystycznych, 4) rozprawę habilitacyjną w pięciu egzemplarzach (§11 rozporządzenia). Przewód habilitacyjny przeprowadza i stopień doktora habilitowanego nadaje: 1) w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej; 2) w innej placówce naukowej - rada naukowa (art.18 ust.1 ustawy). Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu habilitacyjnego; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego; 4) przyjęcia kolokwium habilitacyjnego; 5) nadania stopnia doktora habilitowanego (art.18 ust.2 ustawy). Z powyższych regulacji wynika, iż wszczęcie przewodu habilitacyjnego nie następuje automatycznie z dniem wniesienia stosownego wniosku a wymaga sprawdzenia przez właściwy organ, czy wnioskodawca spełnia odpowiednie warunki formalne. Spełnienie tych warunków stanowi podstawę do wszczęcia przewodu habilitacyjnego, co następuje na podstawie uchwały rady jednostki organizacyjnej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy w nieuprawniony sposób odmówiły skarżącemu J. W. wszczęcia przewodu habilitacyjnego w sytuacji, w której warunki do wszczęcia takiego przewodu zostały spełnione. Odmowę wszczęcia przewodu habilitacyjnego oparto na przesłankach, które w ocenie Sądu podlegają badaniu dopiero po otwarciu tego przewodu. Z cytowanych wyżej art.16 ustawy oraz §11 rozporządzenia wynika, iż przesłankami wystarczającymi do wszczęcia przewodu doktorskiego są: 1) posiadanie stopnia doktora, 2) legitymowanie się znacznym dorobkiem naukowym, 3) przedstawienie rozprawy habilitacyjnej (oraz innych dokumentów wskazanych w rozporządzeniu). Nie ulega wątpliwości, iż posiadanie stopnia doktora, czy też przedłożenie wymaganych prac czy dokumentów należą do warunków ściśle skonkretyzowanych, wyłączonych spod uznaniowości organu. Nieco inaczej rzecz się ma w odniesieniu do przesłanki legitymowania się znacznym dorobkiem naukowym, gdzie uznaniowość ta z natury rzeczy musi wystąpić. Organ musi bowiem ocenić, czy wnioskodawca posiada dorobek naukowy i czy jest on znaczny. Przepisy nie definiują pojęcia "dorobek naukowy", nie wskazują także kryteriów, według których można by stwierdzić, iż jest albo też nie jest "znaczny". O ile zatem przed wszczęciem przewodu habilitacyjnego niewątpliwie następuje ocena dorobku naukowego wnioskodawcy, to jednakże nie może ona wykraczać poza charakter wstępny, tj. w jej ramach nie jest dopuszczalne czynienie ustaleń, które winny być czynione dopiero w toku przewodu habilitacyjnego. Należy podkreślić, iż zgodnie z §14 rozporządzenia dopiero recenzja sporządzona przez recenzentów powołanych przez Komisję na wniosek rady jednostki organizacyjnej ma zawierać szczegółowo uzasadnioną ocenę, czy dorobek naukowy lub artystyczny oraz rozprawa habilitacyjna spełniają warunki określone w art.16 i 17 ustawy. W świetle powyższych regulacji jako wadliwe ocenić należy postępowanie organów, które daleko idącej oceny dorobku naukowego J. W. oraz rozprawy habilitacyjnej dokonały już na etapie wstępnym, tj. na etapie oceny formalnych przesłanek do wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Odmówienie otwarcia przewodu habilitacyjnego nastąpiło w sytuacji, w której żaden z orzekających organów nie stwierdził, iż skarżący nie posiada znacznego dorobku naukowego. Przeciwnie, dorobek ten uznany został za "pokaźny". W tej sytuacji uznać należy, iż uchwały organów obu instancji wydano z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uchwały te podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. W następstwie wydania niniejszego wyroku Rada Wydziału ponownie przeprowadzi postępowanie w sprawie, wszczynając przewód habilitacyjny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 ust.1 lit.c oraz 152 p.p.s.a.