II SAB/Wr 96/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA – Maciej Guziński Sędzia WSA – Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Protokolant Monika Mikołajczyk po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi D. W. i M. W., M. W. i J. W. na bezczynność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa we W. (obecnie – Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W.) oraz Burmistrza Gminy T. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata S. K. 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100 złotego) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. We wniosku adresowanym do Burmistrza Miasta i Gminy w T. (data wpływu do organu – [...].) D. i M. W. zawarli prośbę "o rozgraniczenie z urzędu działki nr [...] w N. D. z nieruchomością zabudowaną na działce nr [...] i [...] w N. D. gmina T.". W odpowiedzi z dnia [...] strony zostały poinformowane o tym, iż brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu żądanego postępowania rozgraniczeniowego albowiem nie zachodzą przesłanki określone w art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odpowiedź zawierała dodatkową sugestię o możliwości wszczęcia takiego postępowania na wniosek zainteresowanych i na ich koszt. Po otrzymaniu takiej odpowiedzi D. i M. W. (a także M.W. i J. W.) podjęli szeroką korespondencję z różnymi organami i instytucjami (oprócz korespondencji z Burmistrzem, także z Radą Gminy T., z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa we W., ze Starostwem Powiatowym w T., z organami nadzoru budowlanego, z organami nadzoru geodezyjnego i kartograficznego oraz z prokuraturą). D., M., J. i M. W. wnieśli następnie skargę (datowaną na dzień [...]) do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W., w której wskazali jako stronę przeciwną aż trzy podmioty: "Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa we W.", "Starostwo Powiatowe w T." i "Urząd Miasta i Gminy w T.". W dodatkowych pismach (zwłaszcza w tych z dni: [...] i [...] oraz [...]) skarżący doprecyzowali przedmiot skargi. Wyjaśnili mianowicie, że skarga dotyczy bezczynności wszystkich wskazanych przez nich podmiotów w sprawie wydania decyzji o rozgraniczenie działek o numerach [...] i [...], z działką o numerze [...] (wszystkie działki położone są na obszarze miejscowości N. D.). Z uzasadnień wszystkich pism, w których skarżący wymienili wiele przepisów różnych aktów prawnych, które to przepisy – w ich ocenie – zostały naruszone przez organy, wynika, że podstawową przyczyną żądania rozgraniczenia jest przekonanie o tym, iż kupione od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa we W. działki Nr [...] i [...] mają w rzeczywistości mniejszą powierzchnię (o około 10 arów, jak twierdzą skarżący). Prawomocnym już postanowieniem z dnia [...] (sygn. [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. – właściwy do rozpoznania skargi po reformie sądownictwa administracyjnego wprowadzonej w dniu [...] – odrzucił skargę D., M., J. i M. W. w odniesieniu do Starosty Powiatowego w T. W momencie wydawania tamtego orzeczenia Sąd nie dysponował jeszcze odpowiedziami na skargę dwóch pozostałych podmiotów wskazanych przez skarżących jako strona przeciwna. W odpowiedzi na skargę, zawartej w piśmie z dnia [...] (k. 67 w I tomie akt sądowych) Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W. (prawny następca Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa we W.), przedstawiła działania podjęte w związku z licznymi interwencjami skarżących. Natomiast Burmistrz Gminy T. wniósł o odrzucenie skargi, nie dopatrując się – w świetle podjętych własnych starań – bezczynności w załatwieniu pierwotnego wniosku stron, który wpłynął do organu w dniu [...] (odpowiedź tego organu na skargę, datowana na dzień [...]. – k. 123 w I tomie akt sądowych). W związku z zarzutami skarżących kierowanymi personalnie pod adresem sędziów tutejszego Sądu, sprawę skierowano do rozpoznania – w zakresie dotyczącym bezczynności AWRSP we W. i Burmistrza Gminy T. – na posiedzenie jawne, zgodnie z wyraźnym żądaniem Państwa W. (pismo z dnia [...] – k. 41 w I tomie akt sądowych). Godzi się zauważyć, iż rozpoznanie skargi w tym zakresie na rozprawie we wcześniej wyznaczonych w tym celu terminach uniemożliwiły liczne wnioski formalne skarżących (między innymi, strony trzykrotnie wnosiły o wyłączenie wszystkich sędziów tutejszego Sądu od orzekania w sprawie, a dwukrotnie składana była skarga na przewlekłość postępowania Sądu). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 52 § 1 in principio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej w dalszych wywodach – skrótowo – jako "p.p.s.a.", "Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie..." Ponieważ przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność wymienionych w skardze podmiotów, która miałaby polegać na niewydaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), swoistym środkiem zaskarżenia, które skarżący powinni byli przede wszystkim wykorzystać przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w art. 35 lub 36 Kodeksu postępowania administracyjnego, przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Tymczasem z dokumentacji sprawy wynika, że strony nie uruchomiły wspomnianego środka. Nie można w każdym razie uznać za zażalenie, o którym mowa, żadnego z licznych pism interwencyjnych, kierowanych przez zainteresowanych do wielu organów i instytucji. Zażalenie z art. 37 § 1 k.p.a. powinno być bowiem wniesione "do organu administracji publicznej wyższego stopnia". W stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego (w sprawie organem tym jest Burmistrz Gminy T.), organami wyższego stopnia są zaś samorządowe kolegia odwoławcze (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie – j. t.: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) nie przewidywały – w brzmieniu obowiązującym w okresie od żądania przez skarżących wszczęcia z urzędu administracyjnego postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości do momentu wniesienia skargi na bezczynność – i nadal nie przewidują bowiem odstępstwa od kompetencji kolegiów jako organów wyższego stopnia w tych sprawach. Jak wynika z akt wielu spraw Państwa W., które zawisły w tutejszym Sądzie, skarżący występowali co prawda również z pismami do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. czy też do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., jednak wystąpienia te nie poprzedzały skargi złożonej w sprawie rozpoznawanej przez WSA pod sygnaturą 3 II SAB/Wr 96/03. Skoro skarżący, przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność rozpoznawanej w niniejszej sprawie, nie skorzystali z możliwości złożenia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a., skargę tę należało odrzucić jako niedopuszczalną (przedwczesną), w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w związku z art. 52 § 1 tej samej ustawy i art. 37 § 1 k.p.a., także w odniesieniu do AWRSP we W. (obecnie: Agencja Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W.) oraz Burmistrza Gminy T. (wobec Starosty Powiatu T. Sąd odrzucił już skargę wcześniej, prawomocnym postanowieniem z dnia [...]). Dodatkowym argumentem przemawiającym za koniecznością odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej względem pierwszego z ostatnio wymienionych podmiotów jest brak legitymacji biernej po stronie Agencji, skoro według przepisów rozdziału 6 prawa geodezyjnego i kartograficznego nie jest ona w ogólne organem, w zakresie kompetencji którego mieszczą się sprawy rozgraniczania nieruchomości. Z wszystkich naprowadzonych powodów i uwzględniając przywołane przepisy, postanowiono, jak w pkt. I sentencji. Orzeczenie zawarte w pkt. II znajduje natomiast oparcie w art. 242 p.p.s.a. i w przepisie § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).