II SA/Gl 70/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Fundacji A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej, tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę [...] ([...]) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. /[...]/ odmówiło Fundacji "A" przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r. /[...]/ w sprawie budowy kompleksu obiektów [...] R. [...]. Jako podstawę prawną postanowienia organ powołał art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 kpa. W uzasadnieniu podano, że decyzja Prezydenta W. z [...] r. została Fundacji doręczona w dniu [...] 2006 r., natomiast odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu [...] 2006 r. /data stempla pocztowego na kopercie/, a więc po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa, który upływał w dniu [...] 2006 r. W dniu [...] 2006 r. Fundacja złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że odbioru decyzji dokonała osoba nieuprawniona – wolontariusz, nie doceniająca wagi przesyłki. Zdaniem organu orzekającego brak jest podstaw do przywrócenia terminu bowiem Fundacja nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu bo nie wykazała by niedopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Także wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie 14 dni od dnia wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Fundacja "A" domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podała, podobnie jak we wniosku o przywrócenie terminu, że o fakcie doręczenia decyzji organu I instancji w dniu [...] 2006 r. dowiedziała się z pisma tego organu, które zostało jej doręczone w dniu [...] 2006 r. Wniosek o przywrócenie terminu został więc złożony w terminie. Do dnia [...] 2006 r. Fundacja, a więc osoby uprawnione do jej reprezentowania pozostawały w przekonaniu, że decyzja organu I instancji została doręczona [...] 2006 r., bowiem taką adnotację na kopercie umieściła osoba odbierająca. Fakt, że jest to informacja niezgodna z prawdą nie jest okolicznością zawinioną przez skarżącą. Nie można natomiast zarzucić braku należytej staranności osobom legitymowanym do dokonywania czynności prawnych w imieniu Fundacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podkreśliło, iż skoro skarżąca twierdzi, że o dacie doręczenia decyzji dowiedziała się z pisma organu I instancji, a sama tej okoliczności nie badała to dowodzi to braku staranności, jaka zachowywana jest powszechnie przy podejmowaniu takich czynności - /złożenie odwołania/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to sprowadzało się do braku wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego, a następnie jego oceny /art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa/. W sprawie jest bezsporne, iż decyzję organu I instancji odebrała w dniu [...] 2006 r. G. W.. Podpis G. W.j figuruje na dowodzie doręczenia tej decyzji /w aktach administracyjnych/, nadto umieszczono na niej adnotację "pp" oznaczającą pełnomocnictwo pocztowe. Odbiór decyzji miał miejsce w siedzibie Fundacji /protokół rozprawy z dnia [...] 2007 r./ ale osoba odbierająca według twierdzeń skarżącej nie była pracownikiem Fundacji, tylko wolontariuszem. Przekazała ona przesyłkę osobom upoważnionym z adnotacją na kopercie – [...] 2006 r. Również data złożenia odwołania jest bezsporna – [...] 2006 r., a więc po terminie, który upływał w dniu [...] 2006 r. przy przyjęciu doręczenia decyzji [...] r. Skarżąca przyznaje, że uchybiła 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania ale uważa, iż uchybienie to jest niezawinione bowiem w istocie decyzję w dniu [...] r. odebrała osoba nieuprawniona, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Ponieważ stosownie do art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy organ administracyjny odmawiający przywrócenia terminu musi wykazać zainteresowanemu, że uchybienie było zawinione. W przedmiotowej sprawie organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność gdzie i komu dokonano doręczenia decyzji z [...] r., a następnie ocenić czy doręczenie to było skuteczne dla skarżącej. Okoliczności te są istotne ponieważ doręczenie pism podmiotom innym niż osoby fizyczne następuje w trybie art. 45 kpa. Zgodnie z tym przepisem podmiotom tym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych. Za działania tych osób, a więc odbiór pisma ponosi odpowiedzialność ten podmiot, a zawinienie tych osób są zawinieniami podmiotu. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika, czy doręczenie miało miejsce w siedzibie skarżącej, a oświadczenie pełnomocnika Fundacji na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. różni się w tym zakresie od twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu. Ponieważ doręczenie dokonane poza lokalem siedziby nie wywołuje skutku prawnego, chyba że podmiot wymieniony w art. 45 kpa wyraźnie wskazał inny sposób doręczeń /I SA/Po 2644/98 niepublikowany/. Okoliczność ta wymaga wyjaśnienia. Podobnie należy wyjaśnić, czy odbierająca w dniu [...] 2006 r. decyzję organu I instancji G. W. była osobą uprawnioną do odbioru pism. Skutek prawny wywołuje bowiem jedynie doręczenie "do rąk osoby uprawnionej". Z kolei zakres pojęcia "osoby uprawnionej" zależy od wewnętrznego podziału funkcji w określonej jednostce, a może wynikać także z przyjętej praktyki. W rozpoznawanej sprawie przede wszystkim organ orzekający powinien zbadać czy G. W. była osobą uprawnioną od odbioru pism, o czym świadczyła by adnotacja umieszczona na dowodzie doręczenia decyzji "pp". Wszelkie błędy popełnione przez osobę uprawnioną w zakresie odbioru pism obciążają adresata i bez znaczenia są okoliczności zawinione przez taką osobę np. niewłaściwe odnotowanie daty doręczenia. Są one bowiem zawsze zawinione przez podmiot, o którym mowa w art. 45 kpa. Ponieważ w sprawie nie dokonano żadnych ustaleń w powyższym zakresie – miejsca doręczenia i osoby odbierającej pismo – przedwcześnie, i z naruszeniem art. 58 § 1 kpa odmówiono zaskarżonym postanowieniem przywrócenie terminu przyjmując, że uchybienie miało charakter zawiniony. Wskazania co do dalszego ponownego postępowania w sprawie wynikają wprost z wyżej przytoczonej argumentacji. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm./ orzeczono jak w sentencji.