VI SA/Wa 526/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-11

Skład orzekający: Halina Emila Święcicka, Olga Żurawska – Matusiak, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik prowadzący działalność szkółkarską, który wykonuje transport drogowy rzeczy na potrzeby własne, jest obowiązany do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych i podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rolnik prowadzący działalność szkółkarską, wykonujący transport drogowy rzeczy na potrzeby własne pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym i jest obowiązany do uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, nawet jeśli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Przepisy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego stosuje się odpowiednio do podmiotów niebędących przedsiębiorcami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na A. F. za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym podczas kontroli drogowej. Zarzucono mu m.in. wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty drogowej, stosowanie niezatwierdzonej wykresówki, nieodpowiadanie przyrządu kontrolnego przepisom oraz nieokazanie wykresówek. A. F. twierdził, że jako rolnik nie jest przedsiębiorcą i nie podlega tym przepisom. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał część kar, uchylił inne i nałożył nowe, częściowo ograniczając je ze względu na zakaz reformationis in peius. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emila Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. F. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.300 złotych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3.100 złotych, uchylił ww. decyzję w zakresie nałożonej kary pieniężnej za fakt iż przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy w wysokości 2000 zł i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz uchylił decyzję w zakresie nałożonej kary pieniężnej za nieokazanie wykresówek podczas kontroli drogowej w wysokości 200 zł, nakładając w zamian karę pieniężną w wysokości 600 zł i ograniczając ją do kwoty 200 zł. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), oraz lp. 1.4.1, lp. 1.11.10 ust. 2 lit. c, lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ww. ustawy, § 4, § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), art. 3 ust. 1, art. 13, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE Ne L 370 z 31.12.1985 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879). Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, fakt, iż zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego, nieodpowiadanie przez przyrząd kontrolny przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Powyższe fakty stwierdzone zostały podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2004 r. na drodze krajowej nr [...]. Do kontroli zatrzymany został pojazd ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], użytkowany przez A. F.. Kontrolowany pojazd przewoził ładunek według faktury VAT z dnia 2 grudnia 2004 r.. Kierowca kontrolowanego pojazdu okazał wykresówkę jedynie z dnia kontroli, tj. [...] grudnia 2004 r., nie okazując natomiast wykresówek z dni 6-7 grudnia 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Zastosowany typ wykresówki z dnia [...] grudnia 2004 r. nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego, albowiem nie zawierał oznaczenia el 44. Przyrząd kontrolny zainstalowany w kontrolowanym pojeździe został ostatnio uwierzytelniony w dniu 28 sierpnia 2000 r. więc termin jego powtórnego uwierzytelnienia minął w dniu 31 lipca 2004 r. Ponadto kierowca okazał wypis z zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne. Protokół kontroli został podpisany przez kontrolowanego kierowcę bez zastrzeżeń. Organ wszczął postępowanie i wezwał A. F. do przedłożenia zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym Regon oraz decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego NIP. Strona przy piśmie z dnia 13 grudnia 2004 r. przedstawiła dokumenty dotyczące numerów Regon oraz NIP, załączając ponadto decyzję Inspekcji Nasiennej z dnia [...] lipca 1996 r. zezwalającą stronie na wytwarzanie materiału szkółkarskiego oraz na obrót materiałem szkółkarskim wytworzonym we własnej szkółce, oraz zaświadczenie Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] grudnia 2004 r., iż strona nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez tenże urząd. Strona dowodziła, iż nie jest przedsiębiorcą, jest rolnikiem, oprócz upraw typowo rolnych zajmuje się produkcją szkółkarską; prowadzi Szkółkę Drzew i Krzewów Owocowych i Ozdobnych. W ocenie strony skarżącej prowadzona przez nią działalność nie wymaga wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. F. karę pieniężną w kwocie 5.300 złotych, na którą składały się kary: - 3.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, - 100 zł za fakt, iż zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego - 2.000 zł za fakt, iż przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, - 200 zł za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, W piśmie z dnia 3 marca 2005 r. skarżący A. F. odwołał się od ww. decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący nie zgodził się z karą dotyczącą wykonywania przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wskazując na naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia, czy kontrolowany A. F. jest obowiązany do uiszczania opłat drogowych. W ocenie skarżącego wykładnia art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie pozostawia wątpliwości, iż obowiązek uiszczania opłat drogowych ciąży jedynie na osobach prowadzących działalność gospodarczą (posiadających status przedsiębiorcy). Zdaniem A. F. nie prowadzi on działalności gospodarczej będąc rolnikiem indywidualnym prowadzącym gospodarstwo rolne w zakresie produkcji szkółkarstwa i drzew, krzewów owocowych i ozdobnych. W związku z powyższym organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, czy skarżący taki status posiada. Skarżący wnosił o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj. z załączonego do pisma z dnia 13 grudnia 2004 r. zaświadczenia Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] grudnia 2004 r., oraz z załączonych do odwołania zaświadczenia Burmistrza P. z dnia 2 marca 2005 r. oraz decyzji Burmistrza P. z dnia [...] lutego 2005r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego w zakresie podatku rolnego. A. F. podnosił ponadto, iż ustawa o transporcie drogowym nie zawiera definicji przedsiębiorcy, a zatem należy odwołać się do przepisów ogólnych, tj. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, która w art. 2 zawiera definicję działalności gospodarczej, natomiast w art. 3 wskazuje, iż przepisów ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego. Skarżący kwestionował także nałożenie kary za fakt, iż przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. W jego ocenie organ niewłaściwe zastosował pkt 4, lit. f, pkt 1-5 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 i lp. 1.11.7.ust 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącego organ naruszył ponadto art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieustalenie, czy skarżący posiada status rolnika czy też przedsiębiorcy oraz czy zamontowane w samochodzie skarżącego urządzenie rejestrujące nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Ponadto strona wskazywała na naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom określonym w tym przepisie, ze względu na jego lakoniczność oraz niejasność. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. Decyzja tą: a) utrzymano zaskarżoną decyzję mocy w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, b) utrzymano zaskarżoną decyzję mocy w zakresie nałożonej kary pieniężnej w wysokości 100 zł za fakt, iż zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego, c) uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za fakt, iż przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i umorzono postępowanie organu I instancji w tym zakresie, d) uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, nakładając za ww. naruszeni karę pieniężną w wysokości 600 zł i e) ograniczając ją do kwoty 200 zł. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, przytaczając treść art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.4.1 załącznika do ww. ustawy, organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu kontroli wynika, że doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych, albowiem w chwili kontroli prowadzący pojazd nie posiadał karty opłaty drogowej. Przedmiotowa karta nie została przedstawiona przez stronę także w trakcie postępowania wyjaśniającego. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. W kwestii nałożenia kary pieniężnej za fakt, iż zastosowany typ wykresówki nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego, organ wskazał, iż okazana podczas kontroli wykresówka z dnia [...] grudnia 2004 r. nie zawierała oznaczenia el 44 wymaganego do typu tachografu zamontowanego w pojeździe, co w myśl art. 13, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 2 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.11.10 załącznika do tej ustawy stanowi naruszenie przepisów, a organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ww. rozporządzenia. Wypowiadając się w kwestii nałożenia kary pieniężnej za fakt, iż przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż zawarte w odwołaniu argumenty strony zasługują na uwzględnienie i uchylił zaskarżoną decyzję w tej części oraz umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W kwestii nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, przytaczając treść art. 87 ust. 1 i 2, 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o czasie pracy kierowców oraz lp.1.11.11 załącznika do tej ustawy, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż kierowca nie okazał łącznie 3 wykresówek z dni: 6 i 7 grudnia 2004 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym prowadził pojazd, jednakże za to naruszenie została wymierzona kara pieniężna w wysokości 200 zł - czyli jedynie za nieokazanie 1 wykresówki. W związku z tym Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary w wysokości 200 zł i nałożył karę w wysokości 600 zł, jednakże ze względu na zakaz reformiationis in peius wynikający z art. 139 kpa, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy w zakresie nałożenia kary pieniężnej w kwocie 200 zł. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż jest on rolnikiem a nie przedsiębiorcą i nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym, Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż nie można zgodzić się z powyższym stanowiskiem strony. Organ podkreślił, iż działalność rolnicza to działalność wytwórcza, która jest wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, rolnik taką działalność prowadzi zawodowo i we własnym imieniu. Może być ona kwalifikowana jako działalność gospodarcza, jeśli jest to działalność zarobkowa, a wiec niewykonywana wyłącznie dla zaspokojenia własnych potrzeb. Strona powołała się na definicję przedsiębiorcy zawartą w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, jednakże w ocenie organu ustawa ta nie wyłącza osób prowadzących działalność wytwórczą w rolnictwie spod pojęcia przedsiębiorcy, lecz jedynie wyłącza stosowanie ustawy w odniesieniu do takiej działalności. Tak więc działalność rolnicza objęta jest kategorią przedsiębiorcy. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikał, iż w dniu kontroli strona przewoziła rzeczy, które zgodnie z okazaną fakturą VAT z dnia 7 grudnia 2004 r. zostały sprzedane przez A. F.. Należy więc uznać, że strona działalność rolniczą wykonuje dla celów zarobkowych, nie służy ona jedynie zaspokojeniu własnych potrzeb. Tak więc, w związku z powyższym, skarżący jest przedsiębiorcą podlegającym przepisom ustawy o transporcie drogowym. Organ wskazał ponadto, iż decyzja I instancji nie narusza przepisów art. 7 oraz 77 k.p.a. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący –A. F., zaskarżając ją w części utrzymującej decyzję organu I instancji (pkt 1 i 2 decyzji) oraz w części nakładającej na stronę w miejsce kary pieniężnej w wysokości 200 zł karę w wysokości 600 zł i ograniczającą nałożoną karę do 200 zł (pkt 4 i 5 decyzji). Skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, a dotyczące naruszenia art. 42 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie, naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów ze wskazanych w odwołaniu dokumentów) oraz naruszenie art. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie, iż skarżący ma status przedsiębiorcy. Skarżący, powołując się na zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym definicję przewozu na potrzeby własne, w myśl której jest nim każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczy w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, po spełnieniu warunków opisanych w lit. a-d opisanego przepisu, ponownie podnosił, iż wykładnia m.in. tego przepisu wskazuje, że obowiązek uiszczenia opłat drogowych ciąży jedynie na wykonujących przewozy na potrzeby własne osobach prowadzących działalność gospodarczą. A. F. podnosił ponadto, iż uchylenie decyzji I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, i nałożenie za ww. naruszenie kary pieniężnej w wysokości 600 zł stanowi naruszenie przepisu art. 139 k.p.a., przewidującego zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Oczywistego naruszenia art. 139 nie sanuje ograniczenie w pkt 5 zaskarżonej decyzji nałożonej kary pieniężnej do 200 zł, nie ma bowiem w ocenie strony skarżącej przepisu prawa, który pozwalałby organowi na wydanie orzeczenia ograniczającego wcześniej nałożoną karę do innej kwoty. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie w całości. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, iż skarżący nie mający statusu przedsiębiorcy, nie jest podmiotem obowiązków wynikających z przepisów o czasie pracy kierowców i ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, iż w zakresie przepisów o czasie pracy kierowców rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 statuuje obowiązek użytkowania tachografów oraz wykresówek nie wyłączając spod swojego zakresu podmiotów nie posiadających statusu przedsiębiorcy. W ocenie organu bezzasadny jest także zarzut naruszenia zawartej w art. 139 k.p.a. zasady reformationis in peius, albowiem właśnie ze względu na tą zasadę ograniczono wysokość kary za brak trzech wykresówek do kwoty 200 zł. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, iż do skarżącego, który nie jest wpisany do ewidencji działalności gospodarczej a wykonujące przewóz o cechach przewozu na potrzeby własne, nie stosuje się przepisów ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał na treść art. 3 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego przepisy ustawy transportowej o przewozach niezarobkowych stosuje się odpowiednio do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami, a więc i skarżącego. Strona nie podlegała wyłączeniom zawartym w art. 3 ust. 1 omawianej ustawy. Skarżący nie został objęty także w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty drogowej zwolnieniami wynikającymi z art. 42 ust. 1 pkt 1-5 omawianej ustawy. Na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, w związku ze śmiercią skarżącego A. F., w miejsce strony wstąpili następcy prawni zmarłego, tj. W. F., A. F., R. F. oraz R. F., reprezentowani przez radcę prawnego J. N.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutów dotyczących nałożenia kary pieniężnej wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych wskazać należy, iż w myśl art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym podczas wydawania decyzji, przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.4.1 załącznika do ww. ustawy, który karą 3000 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Definicja niezarobkowego przewozu drogowego przewozu na potrzeby własne została zawarta w art. 4 pkt 4 omawianej ustawy, zgodnie z która jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łączni warunki zawarte w lit. a-d omawianego przepisu; tj: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu sa prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, iż kierujący pojazdem będącym własnością skarżącego wykonywał pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności skarżącego przewóz rzeczy należących do skarżącego, tj. wykonywał przewóz o cechach przewozu na potrzeby własne. Jednakże w ocenie strony skarżącej wykładnia ww. przepisów art. 4 pkt 4 i art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że obowiązek uiszczenia opłat drogowych ciąży jedynie na wykonujących przewozy na potrzeby własne przedsiębiorcach, tj. osobach prowadzących działalność gospodarczą. Skarżący wskazywał, przedstawiając różnego rodzaju dokumenty, iż nie jest on przedsiębiorcą (nie ma wpisu działalności gospodarczej w ewidencji prowadzonej przez organy gminy), lecz rolnikiem i nie mają do niego zastosowania ww. przepisy ustawy o transporcie drogowym. Wskazać jednakże należy, iż w myśl art. 3 ust. 2 pkt 3 do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. W ocenie Sądu w myśl tego przepisu zarówno do podmiotów posiadających status przedsiębiorcy jak i do podmiotów nie posiadających tego statusu (a więc także skarżącego) stosuje się przepisy o przewozach na potrzeby własne, w tym art. 42 ust. 1 nakładający obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Nadmienić należy, iż skarżący nie został objęty zawartymi art. 42 ust. 1 pkt 1-5 ww. ustawy zwolnieniami od obowiązku uiszczenia omawianej opłaty, a pojazd skarżącego nie został objęty wynikającymi z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 zwolnieniami od stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. W świetle powyższego stwierdzić zatem należy, iż skarżący A. F. i prowadzący działalność rolniczą wykonując przewóz drogowy pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę 3,5 t poruszając się w dniu kontroli po drodze krajowej zobowiązany był do uiszczenia opłaty za przejazd po tych drogach w stosownej wysokości. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne, jak i obowiązujące przepisy, Sąd uznał nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości określonej pod pozycją lp.1.4.1 załącznika do ustawy za uzasadnione. W związku z powyższym bezpodstawne są także zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz naruszenia art. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, bezprzedmiotowe były rozważania organu, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czy w związku z działalnością prowadzoną przez skarżącego można go uznać za przedsiębiorcę. Odnosząc się do kwestii nałożenia kary pieniężnej za zastosowanie typu wykresówki nie zatwierdzonego i nie przeznaczonego do danego typu przyrządu kontrolnego, wskazać należy, iż bezsporne jest, że zastosowany typ wykresówki przedstawionej podczas kontroli pojazdu w dniu [...] grudnia 2004 r. nie był zatwierdzony i przeznaczony do danego typu przyrządu kontrolnego, albowiem nie zawierał oznaczenia el 44. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu organ trafnie przyjął, iż skarżący nie mający statusu przedsiębiorcy, jest podmiotem obowiązków wynikających z przepisów o czasie pracy kierowców i ustawy o transporcie drogowym, albowiem w zakresie przepisów o czasie pracy kierowców rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE Ne L 370 z 31.12.1985 ze zm.) statuuje obowiązek użytkowania tachografów oraz wykresówek nie wyłączając spod swojego zakresu podmiotów nie posiadających statusu przedsiębiorcy. W art. 4 i 14 omawianego rozporządzenia zostały zawarte pewne zwolnienia natury przedmiotowej, jednakże do żadnej z zawartych w tych przepisach kategorii zwolnień nie można zaliczyć ani pojazdu skarżącego, ani przewozu przez niego wykonywanego. W tym stanie faktycznym i prawnym organ zasadnie nałożył na skarżącego za ww. naruszenie karę pieniężną w wysokości 100 zł na podstawie lp. 1.11.10. ust.2 lit.c załącznika do ustawy o transporcie drogowym. W kwestii nałożenia kary pieniężnej za nieokazanie podczas kontroli drogowej wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, Sąd stwierdził także, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej o naruszaniu art. 139 k.p.a., Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż kierowca podczas kontroli nie okazał 3 wykresówek, jednakże za to naruszenie została wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 200 złotych - czyli za nieokazanie 1 wykresówki. W związku powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego w pkt 4 zaskarżonej decyzji w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w zakresie nałożenia kary w wysokości 200 złotych i nałożył karę w wysokości 600 złotych. Następnie, ze względu na zawarty w art. 139 k.p.a. zakaz reformationis in peius, w myśl którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, organ prawidłowo w pkt 5 zaskarżonej decyzji ograniczył karę za brak trzech wykresówek do kwoty 200 złotych. Biorąc pod uwagę, że ani zaskarżona decyzja, ani utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło