I SA/Wr 2361/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-26
Skład orzekający: Halina Betta, Marta Semiczek, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zaliczył nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości w tym podatku za 1997 r., uwzględniając zarzut przedawnienia i charakter wpłaconych kwot?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zaliczył nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości z 1997 r., ponieważ istniały obie należności (nadpłata i zaległość), a wpłacona przez stronę kwota została zaksięgowana na poczet grzywny karnej, a nie podatku. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, co nie miało miejsca w tej sprawie.Stan faktyczny
Strona skarżyła postanowienie organu podatkowego o zaliczeniu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości z 1997 r. Strona podnosiła zarzut przedawnienia oraz twierdziła, że wpłacona kwota powinna zostać zaliczona na poczet zaległości podatkowych, a nie grzywny karnej. Organy podatkowe utrzymały w mocy swoje postanowienia, wskazując na prawidłowe zastosowanie przepisów o zaliczaniu nadpłat i przedawnieniu zobowiązań podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.NSA Halina Betta Sędziowie: asesor WSA Marta Semiczek S.WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Protokolant: Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie zaliczenia z urzędu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r.: oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] Urząd Skarbowy w Ś. powołując się na przepisy art. 76 § 1, art. 76 a § 1, art. 53 § 4 ustawy ordynacja podatkowa dokonał przerachowania nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym za 1997 r. oraz odsetek od tej zaległości.
Postanowienie stało się przedmiotem zażalenia w którym Strona powołała się na zarzut przedawnienia wskazując na trzyletni termin, w którym organ może wydać decyzję w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wskazywała także, iż za 1997 r. dokonała wpłaty kwoty [...] na rzecz Urzędu Skarbowego Ś., na dowód czego przedłożyła dowody wpłaty.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Izba Skarbowa utrzymała w mocy orzeczenie organu I Instancji, podnosząc, iż załączone dowody wpłaty dotyczą grzywny wynikającej z orzeczenia karnego, którą Urząd Skarbowy zaksięgował zgodnie z wolą strony na wskazany przez nią tytuł. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ odwoławczy wskazał na deklaratoryjny charakter zobowiązania podatku dochodowego od osób fizycznych, dla którego ustawa przewiduje 5 letni termin przedawnienia biegnący od końca roku podatkowego, w którym powstało zobowiązanie.
W złożonej skardze Strona domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej, zwrotu przerachowanej kwoty oraz orzeczenia o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu podnosiła, iż Izba Skarbowa nie wskazała na poczet jakiej należności głównej i odsetek dokonywane jest przerachowanie, nie wskazano także z jakiego tytułu wynika zaległość. Zdaniem Strony nie jest prawdą aby wpłacone kwoty mogły być zaksięgowane jako grzywna bowiem Skarżąca w 1997 r. nie uzyskała takich dochodów aby mogła zapłacić dwie różne należności - tytułem grzywny i podatków (łącznie [...]). Dokonaną w 1997 r. wpłatę organy podatkowe winny zaliczyć na poczet zaległości podatkowych, w związku z czym kwota [...] została wpłacona na poczet podatku za 1997 r.. Końcowo zwalczała Skarżąca twierdzenie organu odwoławczego o 5 letnim terminie przedawnienia, na poparcie swojego stanowiska przywoływała konkretny przykład sporu z organami podatkowymi. Zdaniem Strony 5 letni okres przedawnienia odnosi się do sytuacji zaniedbania przez podatnika zgłoszenia obowiązku podatkowego, co w analizowanej sprawie nie wystąpiło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia może nastąpić w sytuacji, gdy jego wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle powyżej wskazanych kompetencji należy stwierdzić, iż w żadnej mierze nie narusza ono przepisów prawa tak materialnego jak i procesowego.
Istota sporu sprowadza się do oceny czy zasadnie organy podatkowe dokonały przeksięgowania powstałej u Skarżącej nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego z tytułu podatku dochodowego o osób fizycznych za 2002 r. na poczet zaległości w tymże podatku za 1997 r.
Uprawnienie dla organów podatkowych do dysponowania nadpłatą wynika z art. 76 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i praktycznie nie jest ograniczone żadnymi przesłankami. Z chwilą stwierdzenia przez organ podatkowy istnienia nadpłaty i zaległości jest on nie tyle uprawniony co obligowany do dokonania zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Wynika to wprost ze wskazanej powyżej regulacji. Istotne jest zatem istnienie dwóch należności: wierzycielskiej - nadpłaty oraz dłużnej - zaległości.
W rozpatrywanej sprawie fakt istnienia nadpłaty wynikającej z zeznania rocznego w zasadzie jest niesporny. Zarzuty Strony odnoszą się do zaległości, przy czym nie kwestionuje ona faktu jej istnienia, wskazując jedynie, iż w 1997 r. dokonała wpłaty kwoty [...] na rzecz Urzędu Skarbowego w Ś., na dowód czego przedłożyła dokumenty potwierdzające wpłatę.
Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, iż jest on bezzasadny. Słusznie bowiem podnosi organ podatkowy, iż dokonana wpłata dotyczyła innej zupełnie należności, co w sposób jednoznaczny wynika z treści przedłożonych przez Stronę dowodów. Na odwrocie przekazów widnieją adnotacje wskazujące sygnaturę orzeczenia wymierzającego grzywnę karną na poczet której zgodnie z wolą Skarżącej przekazana została wpłata. Formułowany w skardze zarzut o braku zdolności Strony do uiszczenia w 1997 r. dwóch należności tj. podatkowej i tytułem grzywny w żaden sposób nie podważa twierdzeń organów podatkowych, a wręcz potwierdza fakt istnienia zaległości w podatku dochodowym. Skoro bowiem Strona nie była zdolna do uiszczenia kwoty [...], a dokonała wpłaty tytułem grzywny do zapłaty pozostała należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r.
Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa także wyrażany w skardze pogląd, iż w dacie dokonywania przeksięgowania przez organ podatkowy zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za 1997 r., wygasło na skutek przedawnienia. Zasadnie przywołał organ podatkowy regulację art. 70 § 1 ustawy ordynacja podatkowa, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Cytowana norma odnosi się do zobowiązań powstających z mocy prawa a takim niewątpliwe jest zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Powoływany przez Stronę przykład pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania w przypadku zaniedbań w zgłoszeniu obowiązku podatkowego dotyczy innej grupy zobowiązań - o charakterze ustalającym, a więc powstających poprzez doręczenie decyzji ustalającej wysokości zobowiązania. Ta grupa zobowiązań przedawnia się co do zasady z upływem 3 lat od licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, ustawodawca przewidział jednakże przypadki, w których okres ten może ulec wydłużeniu do pięciu lat, powołany przez Stronę przykład dotyczy takiej właśnie sytuacji.
Za bezzasadne uznać należy także zarzut dotyczący braku określenia przez Izbę Skarbową należności głównej, odsetek oraz wskazania jakich zobowiązań podatkowych dotyczą. Powyższe informacje zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej oraz w osnowie i uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji.
Uznając zatem, iż zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, Sąd działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) oraz art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło