I OSK 1818/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędzia NSA : Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 619/07 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 12 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 619/07 oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie - po rozpoznaniu odwołania skarżącego - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą J. S. dodatek mieszkaniowy w miesięcznej kwocie 110,39 zł na okres od 1 marca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu Kolegium argumentowało, iż zgodnie z regulacją art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) skarżącemu dodatek mieszkaniowy przysługiwał. Jednocześnie zgodnie z regulacją art. 7 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Kolegium wskazało, iż z akt sprawy wynika, że J. S. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 6 lutego 2006 r. Tym samym organ pierwszej instancji przyznał wnioskowany dodatek mieszkaniowy zgodnie ze wskazaną powyżej regulacją na okres sześciu miesięcy poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu, w którym złożony został wniosek, tj. od 1 marca 2006 r. Z uwagi na fakt, iż ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie pozostawia okresu, na który świadczenie jest przyznawane uznaniu organu je przyznającemu i wprost wskazuje, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres sześciu miesięcy, brak było - w ocenie Kolegium - prawnej możliwości przyznania tego świadczenia na dłuższy przedział czasu. Zdaniem organu odwoławczego toczące się postępowanie administracyjne z wniosku złożonego przez J. S. w dniu 6 lutego 2006 r. nie stało na przeszkodzie w ubieganiu się przez stronę o świadczenia na następne sześciomiesięczne okresy. J. S. złożył skargę od powyższej decyzji podnosząc, iż do września 2005 r. otrzymywał dodatek mieszkaniowy. Przy składaniu wniosku w dniu 30 września 2005 r. odmówiono skarżącemu przyjęcia wniosku w związku z odmową wypełnienia wniosku przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Ponadto nikt nie poinformował skarżącego, iż pomimo niezałatwienia sprawy w terminie sześciu miesięcy skarżący winien złożyć wniosek na kolejny okres. Działanie organu oraz Spółdzielni wyrządziło skarżącemu krzywdę powodując nieporozumienia rodzinne, wskutek czego skarżący ma obecnie sprawę o eksmisję. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zaznaczył, iż spór w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia okresu na jaki winien zostać przyznany skarżącemu dodatek mieszkaniowy. Ustawodawca regulując sprawy związane z procedurą przyznawania dodatków przyjął, że dodatki mieszkaniowe są świadczeniami, które przyznaje się jedynie na wniosek osoby uprawnionej. W art. 7 ust. 1 ustawy wskazano, iż dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego powinna złożyć w urzędzie gminy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, według wzoru stanowiącego załącznik do cyt. rozporządzenia. Natomiast z art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Powyżej cytowane przepisy nie pozostawiają uznaniu organów administracji - wskazał Sąd - okresu na jaki należy przyznać dodatek mieszkaniowy, określając, iż dodatek ten przyznaje się na okres sześciu miesięcy poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po dacie złożenia wniosku. Nie pozwalają także na przyznanie tegoż świadczenia z urzędu pomijając wniosek strony. Tak więc skoro wniosek o dodatek mieszkaniowy wpłynął do organu w dniu 6 lutego 2006 r. (co potwierdzają akta administracyjne) organ I instancji mógł jedynie przyznać świadczenie na sześć miesięcy poczynając od pierwszego dnia miesiąca następnego, tj. od 1 marca 2006 r. Ustawodawca nie przewidział jednocześnie możliwości przyznania dodatku mieszkaniowego na okres dłuższy niż sześć miesięcy, także w przypadku, gdy postępowanie administracyjne toczy się przez długi okres czasu z przyczyn proceduralnych, np. uchylenie decyzji przez organ odwoławczy z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, iż gdyby skarżący wykazał, że już we wrześniu 2005 r. złożył podanie do organu, które nie zostało przyjęte, wskazać należy, że organ będzie pozostawał wówczas w bezczynności. W tej sytuacji skarżący może podjąć obronę przed bezczynnością organu składając zażalenie do organu wyższego stopnia (art. 37 K.p.a.), a w dalszej kolejności skarżący może złożyć skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji. Niemniej jednak bezczynność organu I instancji nie była przedmiotem skargi, w związku z powyższym w niniejszym postępowaniu Sąd nie mógł ocenić, czy organ I instancji rzeczywiście w bezczynności pozostaje. J. S. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ P.p.s.a., poprzez zawężenia granic przedmiotowej sprawy do kwestii dodatku mieszkaniowego jedynie za okres od 1 marca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r., podczas gdy orzekający Sąd powinien był w ramach niniejszego postępowania dokonać kontroli legalności decyzji SKO w Olsztynie z dnia [...] marca 2007 r. również w kontekście wspomnianego dodatku za okres od początku października 2005 r. do końca lutego 2006 r. i w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję administracyjną W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika głównego kosztów adwokackich za reprezentowanie skarżącego z urzędu, które nie zostały opłacone w całości ani w części oraz o zwrot na rzecz tegoż pełnomocnika opłaty od skargi w kwocie 150 zł, która również nie została pokryta przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji rozpatruje sprawę w jej granicach. Z decyzji Prezydenta Miasta Olsztyna z dnia [...] stycznia 2007 r. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotem sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego był wniosek skarżącego z dnia 6 lutego 2006 r. W związku z tym granice niniejszej sprawy wyznacza wskazany wyżej wniosek. Jak słusznie podniósł Sąd I instancji, dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na okres 6 miesięcy od ustawowo określonej daty i organ w tym zakresie nie ma swobody działania. Stwierdzić przy tym należy, że postępowanie o dodatek mieszkaniowy jest postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że dopiero skutecznie złożony wniosek uruchamia to postępowanie. Ponieważ dodatek ten przyznawany jest na okres 6 miesięcy, to za każdym razem, do wszczęcia postępowania o przyznanie dodatku na kolejny okres niezbędne jest złożenie stosownego wniosku. W takiej sytuacji całkowicie chybiony jest pogląd przedstawiony w skardze kasacyjnej, iż niniejsze postępowanie administracyjne winno obejmować również inny okres. Z tych względów skarga kasacyjna jako niezawierająca usprawiedliwionej podstawy na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zgodnie z przepisami dot. prawa pomocy.