II FSK 743/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Bogusław Dauter, WSA del. Hanna Kamińska, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Romana J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Gd 70/04 w sprawie ze skargi Romana J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 stycznia 2004 r. (...) w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Romana J. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Romana J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 stycznia 2004 r. w przedmiocie zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przystępując do oceny zasadności twierdzenia strony o skutecznym doręczeniu tytułów wykonawczych w dniu 27 października 2003 r., wskazać należy, że z art. 39 Kpa wynika, iż podmiotami doręczającymi pisma organów administracji publicznej są: poczta, pracownicy organu administracji publicznej albo inne upoważnione osoby lub organy. Zasadą jest doręczanie pism przez pocztę jednakże doręczanie pism przez pracowników organu albo inne upoważnione osoby lub organy /w tym przez poborcę skarbowego/ nie jest wyłączone. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że doręczanie pism przez pracowników organu nie wymaga odrębnego upoważnienia. Doręczanie pism odbywa się za pokwitowaniem, przez które należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez je odbierającego swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. W przypadku, gdy odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może potwierdzić doręczenia, wówczas doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo i przyczynę braku jej podpisu /art. 46 Kpa/. Zasada doręczania pism za pokwitowaniem nie ma zastosowania także Wówczas, gdy adresat odmawia przyjęcia pisma /art. 47 Kpa/. W takiej sytuacji pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy, uznając że doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. W związku z powyższym przyjąć należy, że w sytuacji takiej zachodzi ustawowa fikcja doręczenia. Odmowa przyjęcia pisma rodzi takie same konsekwencje prawne, jak jego doręczenie. Doręczenie staje się zatem skuteczne w dacie samej odmowy przyjęcia pisma. Sąd wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika, że dniu 20 października 2003 r. poborca podatkowy udał się do zobowiązanego, na adres pod którym prowadził on działalność gospodarczą, celem wyegzekwowania należności podatkowych za rok 1998 i 2003. Skarżący odmówił zapłacenia powyższych należności. Odmowę umotywował faktem złożenia do Izby Skarbowej pisma odwoławczego dotyczącego ww. należności i oczekiwaniem na odpowiedź. Uregulował nadto zaległość z 2003 r. - podatek VAT za marzec. Na pozostałe zaległości nie miał już środków i odmówił odbioru pozostałych tytułów egzekucyjnych do niego skierowanych. Na okoliczność powyższego sporządzone zostały przez poborcę podatkowego: notatka służbowa oraz raport, które stanowią odpowiedni dowód na potwierdzenie powyższej okoliczności. Stosownie do brzmienia art. 75 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dokumenty urzędowe w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone /art. 76 Kpa/. Raport poborcy podatkowego, który w świetle art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest egzekutorem /pracownikiem organu egzekucyjnego wyznaczonym do prowadzenia czynności egzekucyjnych/ bez wątpienia jest dokumentem urzędowym, który może zostać obalony jedynie poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu /art. 76 par. 3 Kpa/, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Doręczenie stronie tytułu wykonawczego osobiście przez pracownika organu egzekucyjnego jest zatem zgodne z przepisami i wywołuje taki sam skutek jak doręczenie decyzji za pośrednictwem poczty. W ocenie Sądu, także oświadczenie skarżącego złożone do protokołu rozprawy /uzupełnionego zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2005 r./, według którego nie przebywał on w dniu 20 października 2003 r. na terenie G. oraz, że w aktach sprawy w czasie ich przeglądania nie było notatki i raportu poborcy podatkowego dotyczących odmowy przyjęcia przez skarżącego tytułów wykonawczych, poddaje w wątpliwość wiarygodność jego wyjaśnień złożonych zarówno w skardze jak i w piśmie procesowym. Trudno bowiem przyjąć, że w dniu 20 października 2003 r. nie przebywał on faktycznie na terenie G., skoro z notatki wynika, że nie dość, iż odmówił on przyjęcia przedmiotowych tytułów wykonawczych to dodatkowo wskazał, że oczekiwał od organu podatkowego zajęcia stanowiska w kwestii odwołania od decyzji określających wysokość należności podatkowych za rok 1998 i 2003. Także fakt, że skarżący w dniu 20 października 2003 r. uregulował zaległość za marzec 2003 r. do rąk poborcy podatkowego, budzi wątpliwość, że - jak twierdzi skarżący - w tym terminie nie przebywał on w G. W świetle powyższego za datę doręczenia przedmiotowych tytułów wykonawczych uznać należało dzień odmowy przyjęcia pisma przez adresata, tj. dzień 20 października 2003 r., co też zasadnie uczynił Dyrektor Izby Skarbowej. Od tej też daty liczyć się zaczyna ustawowy, 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów. Termin ten upłynął z dniem 27 października 2003 r. Zobowiązany zaś, uchybiając powyższemu terminowi, złożył zarzuty dopiero w dniu 3 listopada 2003 r., co spowodowało, że czynność taka stała się prawnie nieskuteczna, zaś zaskarżone postanowienie zgodne z przepisami prawa. W skardze kasacyjnej Roman J. zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 151 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżone postanowienie narusza: 1/ przepisy art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Kpa, w zw. z art. 34 par. 1 i 2 oraz art. 17 par. 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez bezzasadne uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania w zakresie wypowiedzi wierzyciela co do zarzutów zobowiązanego, 2/ art. 7 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /w skrócie "u.p.e.a."/ na skutek nie wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 47 par. 1 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie art. 77 par. 1 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. niezebranie i nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, art. 80 i art. 81 Kpa w zw. z art. 18 cytowanej ustawy poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawnego uznania za udowodnione okoliczności wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, art. 10 par. 1 Kpa w zw. z art. 18 cytowanej ustawy poprzez niezapełnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, art. 73 par. 1 Kpa w zw. z art. 18 cytowanej ustawy, art. 124 par. 1 i 2 w zw. z art. 107 par. 3 w zw. z art. 126 Kpa i w zw. z art. 18 cytowanej ustawy poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia a nadto zarzucił Sądowi naruszenie art. 141 par. 4 p.p.s.a poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie iż zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 32 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /w skrócie "u.p.e.a."/ organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, zaopatrzony w klauzulę wykonalności, oraz poucza zobowiązanego, że służy mu w terminie siedmiu dni prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec tego, organ egzekucyjny winien w pierwszej kolejności po otrzymaniu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dokonać ustaleń czy powyższy ustawowy, zawity termin został przez zobowiązanego dochowany. W art. 39 Kpa ustawodawca sformułował zasadę oficjalności doręczeń, która wyraża się tym, że strony i inni uczestnicy postępowania ani nie muszą składać osobnych wniosków lub żądać co do doręczenia im pism, ani nie muszą dowiadywać się w siedzibie organu, czy jest jakieś pismo do odebrania w sprawie, ponieważ organ z urzędu dokonuje doręczeń za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma osoba doręczająca czyni adnotację o odmowie jego przyjęcia z datą odmowy. W tym przypadku ustawodawca stanowi, że pismo zostało doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata /art. 47 par. 1 i 2 Kpa/ W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wywiódł Sąd I instancji egzekutor dokonując w dniu 20 października 2003 r. czynności egzekucyjnych polegających na próbie wyegzekwowania należności podatkowych za 1998 r. i 2003 r. doręczył zobowiązanemu tytuły wykonawcze jednakże podatnik odmówił ich odbioru. Powyższa czynność została przez egzekutora potwierdzona w sporządzonej przez niego notatce służbowej i raporcie. Wobec tego zasadnym jest twierdzenie organów egzekucyjnych i Sądu, że tytuły wykonawcze doręczono podatnikowi w dniu 20 października 2003 r. Oznacza to, że złożone przez podatnika zarzuty w dniu 3 listopada 2003 r. były nieważne i nie mogły wywołać skutków prawnych a wobec tego uzasadniały umorzenie postępowania w zakresie wypowiedzi wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów. Na marginesie należy zauważyć, że stosownie do art. 26 par. 2 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji w sposób zgodny z prawem orzekł i uzasadnił swoje stanowisko. W uzasadnieniu w sposób zwięzły przedstawił stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.