I SA/Bd 231/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania w sprawie podatku od nieruchomości na 2003 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz A. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania I SA/Bd 231/07 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T., po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Prezydenta Miasta T., z dnia [...] 2006r. Nr [...], decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji . Organ wskazał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] 2006r. uchyliła w części ostateczną decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004r. na podstawie, której ustalono podatek od nieruchomości na rok 2003 w kwocie 8.312,00 zł. poprzez zwiększenie wymiaru ww. podatku do wysokości 11.404, 20 zł. W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004r. Nr [...]. Powodem wznowienia postępowania było ujawnienie w dniu 10 stycznia 2006r. nowej okoliczności faktycznej w sprawie, jaką było prowadzenie przez skarżącą w roku podatkowym 2004 - działalności gospodarczej, zarejestrowanej w Wydziale Ewidencji i Rejestracji Urzędu Miasta T. pod numerem ewidencyjnym [...], w zakresie : import, export artykułów przemysłowych, usługi motoryzacyjne, oraz wynajem lokali mieszkalnych i użytkowych, dzierżawa nieruchomości. Ta okoliczność zdaniem organu stanowi przesłankę wznowieniową przewidzianą w przepisie art. 247 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) w myśl, którego postępowanie może być wznowione, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie organu I instancji było prawidłowe bowiem wskazana przesłanka wystąpiła, gdyż o fakcie , że skarżąca jest przedsiębiorcą organ podatkowy nie wiedział. Na zarzut skarżącej, że w stosunku do niej nie mają zastosowania stawki podatku od nieruchomości, przewidziane przy prowadzeniu działalności gospodarczej z tego powodu, że nie prowadziła ww. działalności w tych obiektach, - organ przywołał obowiązujący od 1 stycznia 2003r. przepis art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm. ) , w myśl, którego pod pojęciem gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć " grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych". Na tej podstawie organ uznał, że skoro skarżąca w roku podatkowym 2004 była przedsiębiorcą , co zostało w postępowaniu wznowieniowym udowodnione, to grunty, budynki i budowle będące jej własnością, za wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów z nimi związanych – podlegały opodatkowaniu, przy zastosowaniu wyższej stawki podatku od nieruchomości., właściwej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności. Organ uznał, że przesłanka negatywna ( wyłączająca z opodatkowania nieruchomości, które ze względów technicznych nie mogą być wykorzystywane - nie zachodzi w sprawie. Bowiem opodatkowaniem zostały objęte tylko te części budynków, które zostały oddane do użytku na podstawie pozwolenia wyrażonego w decyzji Prezydenta z dnia 12 września 2001 r. W skardze do Sądu A. B. wniosła o uchylenie lub o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006r. zarzucając organowi, iż przy wydawaniu decyzji rażąco naruszył prawo, poprzez nieprzestrzeganie podstawowych zasad postępowania , takich jak zasada : praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organ w opinii skarżącej nie wyjaśnił wyczerpująco i dokładnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Przy rozstrzyganiu nie wziął pod uwagę interesu społecznego i jej interesu, jako obywatela. Nie poinformował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków, do czego był zdaniem skarżącej zobowiązany. A ponadto w jej przypadku tj. nieznajomości prawa nie wykonał obowiązku , wynikającego z obowiązywania art. 6 § 3 a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka tj. nie czuwał nad tym, aby strona nie poniosła szkody , zawczasu udzielając stosownych wyjaśnień i wskazówek. W opinii skarżącej fakt prowadzenia przez nią działalności powinien być uwzględniony przez organ z urzędu, gdyż taką informację posiadał jako organ prowadzący ewidencję podmiotów gospodarczych. Wskazała, że nie może ponosić ujemnych skutków braku synchronizacji w systemie organizacyjnym organu administracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( SKO) w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wskazało, że żądanie skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji lub o ich uchylenie jest bezzasadne, gdyż decyzje te nie naruszają prawa materialnego ani procesowego. Organ wskazał, że do ustawy Ordynacja podatkowa nie zostały przeniesione wszystkie ogólne zasady kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada informowania strony jest w postępowaniu podatkowym realizowana w bardzo ograniczonym zakresie (art. 121 § 2 ) . Organy podatkowe nie czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Podatnik będący przedsiębiorcą jest zobowiązany znać prawo. Organy podatkowe nie udzielają porad prawnych ani nie informują o zmianie przepisów. Organ podniósł, że Prezydent, przy sprawie wymiaru podatku od nieruchomości opierał się na deklaracji składanej przez skarżącą a więc nie miał wiedzy o prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej, co w opinii organu oznacza, że nie można winą za nieprawidłowości obarczyć Prezydenta. Zdaniem organu to strona zataiła prowadzenia działalności gospodarczej , nie wykazując w deklaracji powierzchni gruntów i budynków związanych z jej prowadzeniem. Organ przywołał przepis art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej , w myśl, którego w takiej sytuacji gdy : przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym." Organ wskazał, że deklaracja podatkowa korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Skoro Prezydent uznał, ze deklaracja jest zgodna z prawdą nie miał obowiązku jej badania pod tym względem. Pełnomocnik strony z urzędu, adwokat A. L. w piśmie otrzymanym przez Sąd w dniu 6 czerwca 2007r. podtrzymał zarzuty skargi. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów : • Art. 240 § 1 pkt 5 Op. poprzez przyjęcie , iż w sprawie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania ; • Art. 122 Op poprzez niepodjęcie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; • Art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że skarżąca w deklaracji podatkowej nie podała wszystkich gruntów i budynków zajętych pod działalność gospodarczą; Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości obu instancji oraz o zasądzenie od SKO w T. kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że nie było podstaw do wznowienia postępowania , gdyż wskazana przesłanka wznowieniowa nie mogła mieć zastosowania w sprawie. W opinii pełnomocnika organ posiadał informację o tym, ze skarżąca jest przedsiębiorcą, co wynika z załączonej kopii z dnia [...] 2005r. decyzji, gdzie wyszczególniono pozycje pod nazwą : " budynki pod działalność " - 390, 50 m2 , grunty pod działalność. Ta okoliczność w opinii pełnomocnika przeczy twierdzeniu, że organ nie wiedział o tym, że skarżąca jest przedsiębiorcą. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca w składanych deklaracjach wykazywała tylko te nieruchomości, które mogły być wynajmowane, pomijając te, które do tego celu, ze względów technicznych się nie nadawały. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Sąd Administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ona prawo. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności winien się skupić przede wszystkim na kwestii zasadności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] , mocą której ustalono wysokość podatku od nieruchomości za rok 2003. Ta kwestia zdaniem Sądu została błędnie rozpatrzona przez organ II instancji. Organ I instancji wydając w dniu [...] 2006r. postanowienie o wznowieniu postępowania, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – dalej Op. ( t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ), w myśl, którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji ale nieznane organowi, który wydał decyzję. Ustalone w tym przepisie przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji podatkowych. Celem wprowadzenia tej zasady była stabilizacja opartych na decyzjach skutków prawnych. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące obiektywnie w dniu wydania decyzji, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, niż to, które zostało wydane, a w konsekwencji te nowe dowody lub okoliczności faktyczne wywołają konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z 1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biuletyn Skarbowy 2004 nr 3, s. 22). Organ I instancji podniósł, że tą nową , istotną okolicznością , nieznaną organowi był fakt prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawia nie można stwierdzić, że organ nie miał wiedzy o tym, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Należy tu zauważyć, że Prezydent Miasta T. ( ten sam organ ) występuje tu w podwójnej roli, a mianowicie : 1. jest organem rejestrującym działalność gospodarczą; 2. jest organem podatkowym w sprawach dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości. Z tego faktu wypływa wniosek, że organ w swych zbiorach posiadał wiedzę o tym, że A. B. jest zarejestrowanym od 1997 r. przedsiębiorcą. To, że organ nie zasięgnął tej informacji ze swego wydziału - ewidencji działalności gospodarczej nie oznacza, że jej nie posiadał. To, że jej nie znał spowodowane mogło być różnymi przyczynami, także i niedbalstwem pracownika, który nie sprawdził obowiązujących od dnia 1 stycznia 2003r. przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ,traktujących nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy jako związane z działalnością gospodarczą (z wyłączeniem budynków mieszkalnych i gruntów z nimi związanych oraz tych, które ze względów technicznych nie mogą być użytkowane). Nowe przepisy spowodowały, że wymiar podatku od nieruchomości uległ podwyższeniu ponieważ opodatkowaniem zostały objęte prawie wszystkie nieruchomości, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, za wyjątkiem mieszkalnych i nie nadających się do użytku. Zatem ten fakt powinien znaleźć odzwierciedlenie w decyzji wymiarowej podatku od nieruchomości za rok 2003. wydanej po 1 stycznia 2003r. Należy ponadto zauważyć, że pogląd organu o zatajeniu informacji o prowadzeniu działalności przez skarżącą nie znajduje potwierdzenia, w składanych przez skarżącą informacjach o nieruchomościach i w wydawanych przez organ decyzjach, gdzie wyraźnie są wyszczególnione budynki i grunty przeznaczone pod działalność gospodarczą ( vide – deklaracje). Jak wynika z akt sprawy skarżąca we wszystkich informacjach o nieruchomościach wskazywała te, które wynajęła zarówno jeśli chodzi o budynki jak i grunty, pomijając te, które stanowiły budynki mieszkalne jak i te, które ze względów technicznych nie nadawały się do użytku. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że wznowienie postępowania w oparciu o przywołaną podstawę prawną wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 było nieprawidłowe, gdyż w sprawie nie wyszły na jaw nowe , istotne dowody lub okoliczności faktyczne, istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. Okoliczności te były znane organowi a zatem nie były dla niego nowe, gdyż wiedzę o nich miał w swym posiadaniu. Por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 lutego 1999 r. sygn. akt III SA 5019/98 ONSA 2000/2/62 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 09 kwietnia 2001 r. w sprawie V SA 1831/00 Lex 51329 z tezą : " Nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Jeżeli jednak dowody te były a organ orzekający " ich nie zbadał" to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił.". Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, winien powyższy wywód wziąć pod uwagę, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa. Zatem należy stwierdzić, ze organ odwoławczy nie dostrzegł błędu organu I instancji i go powielił. W orzecznictwie wyrażono nawet takie stanowisko ( wyrok NSA w Krakowie z 09 kwietnia 1998 r. I SA/Kr 737/97 , że " jeżeli organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności znanych mu w dniu wydania decyzji jest to naruszenie prawa, które nie powinno być tolerowane z punktu widzenia praworządności." Mając powyższe na względzie ,na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy oraz w oparciu o art. 152 orzeczono jak w pkt 2 sentencji.