II SA/Sz 388/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-06-13
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, jako właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, może być adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości technicznych w budynku, nawet jeśli za powstanie tych nieprawidłowości odpowiedzialni są konkretni właściciele lokali?Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa, jako właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, jest właściwym adresatem decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości technicznych w budynku, w tym dotyczących stropów, które stanowią części składowe obiektu. Obowiązki te wynikają z art. 61 i 66 Prawa budowlanego i obciążają wspólnotę niezależnie od tego, kto faktycznie spowodował powstanie wad. Właściciele lokali, którzy przyczynili się do powstania wad, mogą dochodzić roszczeń na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanej w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej wykonanie izolacji termicznej i akustycznej w stropie nad parterem. Skarżący W. M. kwestionował zasadność skierowania decyzji do Wspólnoty, argumentując, że odpowiedzialność spoczywa na konkretnych właścicielach lokali, którzy spowodowali wadliwy remont. Skarżący podnosił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, w tym nieważności decyzji organu I instancji i braku dwuinstancyjności postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , na postawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm., dalej zwanej pr.bud.) nakazał Wspólnocie A. wykonanie w określonym terminie pod nadzorem uprawnionej osoby zaleceń wynikających z ekspertyzy budowlanej, sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego R. M., tj. izolacji termicznej oraz akustycznej w stropie nad parterem przy wbudowanej stalowej belce pomiędzy mieszkaniami nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. M. podnosząc, że adresatem decyzji nie powinna być Wspólnota A., lecz J. i S. S., którzy spowodowali wskazany w ekspertyzie stan techniczny stropu.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na postawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm., dalej zwanej pr.bud.), utrzymał w mocy powyższą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego .
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu [...] r. D. i W. M. skierowali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo dotyczące pogorszenia się warunków w lokalu mieszkalnym nr [...], spowodowanego wadliwie wykonanym remontem parteru. Do pisma załączyli ekspertyzę wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego R. M, wskazującą na konieczność pilnego wykonania określonych w niej robót budowlanych, mających na celu doprowadzenie przedmiotowego stropu do należytego stanu. Dokonane w toku postępowania przed organem I instancji ustalenia pozwoliły na uznanie, że strop nad parterem pomiędzy mieszkaniem [...] w przedmiotowym budynku znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, a jego użytkowanie stanowić może zagrożenie dla zamieszkujących w budynku ludzi. Powołując się na art. 61 i art. 66 pr.bud organ II instancji zaznaczył, że obowiązki wynikające z powyższych przepisów w zakresie utrzymania należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje Wspólnota A., powinny zostać nałożone na ten podmiot, a nie poszczególnych właścicieli lokali, bowiem stropy stanowią części składowe budynków. Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nakłada się niezależnie od tego, kto i kiedy przyczynił się do ich powstania, przy czym właściciele poszczególnych lokali mogą dochodzić ewentualnych roszczeń między sobą na drodze powództwa cywilnego.
Na powyższą decyzję w dniu [...] r. W. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i tym samym zmianę decyzji organu I instancji poprzez uwzględnienie żądania strony lub uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz 1071, ze zm, dalej zwanej k.p.a.), poprzez błędną jego interpretację, mającą wpływ na wynik sprawy, tj. uznanie Wspólnoty A. za właściciela nieruchomości, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 k.p.a. przez brak uwzględnienia przez organ odwoławczy istnienia w przedmiotowej sprawie przesłanek nieważności decyzji organu I instancji, 3) naruszenie prawa materialnego poprzez błędne jego zastosowanie, tj. art 61 pr.bud w związku z naruszeniem przepisów postępowania -art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w takim zakresie, w jakim organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, niewykonalną w dniu jej wydania, 4) naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, tj. art. 61 pr.bud poprzez uznanie, że adresatem decyzji nie musi być także organ Gminy , mimo że gmina jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...], 5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art 6 w związku z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., poprzez niezachowanie zasady praworządności przy wydaniu decyzji przez organ odwoławczy oraz pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, która jest nieważna z mocy samego prawa, 6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 15 k.p.a., poprzez brak ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji z punktu widzenia jej legalności.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż organ I instancji mylnie uznał Wspólnotę A. za właściciela lokalu [...]. Właścicielem tejże nieruchomości są J. i S. S, którzy spowodowali zagrożenie niewłaściwie wykonanym remontem i to oni powinni byli się stać adresatami zaskarżonych decyzji, a nie Wspólnota, będąca jedynie przedstawicielem współwłaścicieli. Współwłaścicielem przedmiotowego budynku jest także Gmina . Organy obu instancji nie uwzględniły tej okoliczności i nie wskazały podstawy prawnej, z której wynikałoby, że obowiązek wykonania wynikających z ekspertyzy zaleceń spoczywałby wyłącznie na Wspólnocie, jako współwłaścicielu nieruchomości. Organy wskazując jako podstawę prawną art. 61 pr.bud. nie wzięły również pod uwagę, że wydanie decyzji czyniło ją niewykonalną od momentu wydania z tej przyczyny, że Wspólnota nie posiadała faktycznej i prawnej możliwości egzekwowania, na podstawie nałożonego na nią obowiązku, udostępnienia części nieruchomości przez J. i S. S., których współdziałanie w tym zakresie byłoby niezbędne. Nie więto też pod uwagę, że w sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, określone w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku ze skierowaniem decyzji do Wspólnoty Mieszkaniowej, tj. podmioty nie będącego stroną w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne dokonują kontroli decyzji pod względem zgodności z prawem.
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta wydana została zgodnie z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Przedmiotem sporu jest w zasadzie jedynie kwestia, kto powinien być adresatem zaskarżonej decyzji - Wspólnota , czy właściciele lokalu nr [...], którzy w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych spowodowali stan stropu oddzielającego ten lokal od położonego wyżej lokalu nr [...], należącego do skarżącego, wymagający interwencji organu nadzoru budowlanego w trybie art. 66 prawa budowlanego.
Należy zgodzić się z oceną organów obu instancji, iż obowiązki w zakresie utrzymania należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w tym także w odniesieniu do stropów, jako części składowych budynku, ciążyły w rozpatrywanym przypadku, w myśl art. 61 i 66 pr.bud., na wspólnocie mieszkaniowej, reprezentującej wszystkich współwłaścicieli budynku.
W myśl art. 61 pr.bud. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ zobligowany jest nakazać, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Powołane przepisy odnoszą się więc do obiektów budowlanych, a nie lokali znajdujących się w tych obiektach. Nakazy określone w art. 66 pr.bud. dotyczyć mogą zatem usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co nie wyklucza także nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w konkretnym lokalu lub lokalach. Celem takich robót powinno być jednak utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości. Własność lokalu nie obejmuje bowiem ścian oddzielających lokal od innych lokali, ścian zewnętrznych budynków, jak również stropów, lecz ogranicza się do zamkniętej i wyodrębnionej przestrzeni. Jednocześnie adresatem obowiązków wynikających z art. 61 i 66 pr.bud. w budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, powinien być w odniesieniu do lokali, których właściciele tworzą tę Wspólnotę, właśnie ten podmiot (por. m.in. wyrok NSA z 13 lutego 1998 r., sygn akt IV SA 757/96 oraz wyroki WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 752/04 i z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1498/04).
Członkiem takiej wspólnoty jest również gmina, jeśli jest właścicielem części lokali. Zarzut skargi dotyczący pominięcia Gminy jest więc chybiony.
Nieuzasadniony jest również podniesiony w skardze zarzutu trwałej niewykonalności decyzji z uwagi na brak podstawy prawnej dla uzyskania przez Wspólnotę dostępu do lokalu J. i S. S. w celu zrealizowania nałożonych na Wspólnotę obowiązków. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, ze zm.) właściciel lokalu na żądanie zarządu obowiązany jest zezwolić na wstęp do lokalu, ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku, jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje. Organ II instancji prawidłowo poinformował stronę, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nakładany jest niezależnie od okoliczności i podmiotów winnych jego powstania, jednakże właściciele poszczególnych lokali mogą dochodzić ewentualnych roszczeń między sobą na drodze cywilno-prawnej
W przedmiocie podniesionego także w skardze zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez ograniczenie prawa skarżącego do dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy, stwierdzić należy/-/, że organ odwoławczy co do zasady nie przeprowadza dodatkowych czynności dowodowych, ograniczając się do rozpatrzenia sprawy w oparciu o materiał zgromadzony w toku postępowania przed organem I instancji. Jeżeli w ocenie organu II instancji materiał ten jest nie wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, wówczas może on, zgodnie z art. 136 k.p.a. w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, z urzędu lub na żądanie strony przeprowadzić dodatkowe postępowanie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W sytuacji natomiast, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy, w myśl art. 138 § 2 k.p.a. może uchylić kwestionowaną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W rozpatrywanej sprawie powyższe okoliczności nie zachodziły, wobec czego zarzut skarżącego ocenić należy jako niezasadny.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło