II SA/Bk 351/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2. stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wojewoda P. zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] marca 2007r. nr [...] stwierdził nieważność § 37 ust. 6 i 7 w części "19MN", § 49 oraz § 50 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] stycznia 2007r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące okoliczności faktyczne: W dniu [...] stycznia 2007r. Rada Miejska w S. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...] w S. Powyższa uchwała w dniu [...] lutego 2007r. wpłynęła do organu nadzoru. Przeprowadzona analiza wykazała, iż część zapisów uchwały została podjęta z naruszeniem prawa, w związku z czym w dniu [...] lutego 2007r. wszczęte zostało postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia ich nieważności. Wojewoda P. zważył co następuje: Tereny wymienione w § 49, § 50 części tekstowej uchwały oraz oznaczone na rysunku planu symbolami: 19MN, 20MN, 21MN, 22MN, 23MN przylegają do cmentarza. Lokalizacja cmentarzy powoduje ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Ograniczenia te wynikają z treści §3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze ( Dz.U. nr 52, poz. 315), który nakazuje ustalenie strefy ochronnej sanitarnej od cmentarzy i stanowi, że odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren ten w granicach od 50 m do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone. W przedmiotowej sprawie zarówno w tekście uchwały jak i na rysunku planu brak jest jakichkolwiek ustaleń planistycznych określających ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy, które w ocenie organu powinny znaleźć się w uchwalonym planie zagospodarowania. Przede wszystkim dlatego, że na terenach określonych symbolami: 19MN, 20MN, 21MN, 22MN, 23MN przewidziano wprowadzenie nowej zabudowy - na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem 19MN przewidziano możliwość wymiany istniejących obiektów na nowe – (§ 49 ust. 3) z możliwością kształtowania nowej zabudowy – (§ 49 ust. 4 ) na zasadach określonych w rozdziale 7 uchwały, tj. z możliwością wprowadzenia nowej zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, analogicznie na obszarach oznaczonych symbolami: 20MN, 21MN, 22MN, 23MN przewidziano możliwość wymiany istniejących obiektów na nowe – (§ 50 ust. 3) oraz wprowadzono nową zabudowę mieszkalną w formie zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej – (§ 50 ust. 4 i § 37 pkt 1 ). Nadto organ podał, że ograniczenia wynikające z §3 w/w rozporządzenia obniżają wartość terenów wymienionych w § 49 oraz § 50 uchwały i wprowadzenie ich poza procedurą planu miejscowego oznacza, że właściciele tych terenów nie będą mogli skorzystać z praw określonych w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym naruszone zostaną ich prawa wynikające z tytułu własności ( art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożył Prezydent Miasta S. i zarzucił: - naruszenie prawa materialnego tj. § 3 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze w zw. z art. 36 ustawy z dnia 23 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne zastosowanie przepisów powołanego rozporządzenia, - naruszenie przepisów art. 7 i 8 kpa, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia nadzorczego, poprzez oczywiście błędne ustalenie faktyczne, że w przestrzeni architektonicznej objętej zaskarżonym planem miejscowym, w odniesieniu do istniejących cmentarzy, realnie możliwe jest ustalenie strefy ochrony sanitarnej, o której mowa w §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Wskazując na powyższe Prezydent Miasta S. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego i zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze nie mają zastosowania do niniejszego planu miejscowego, gdyż postanowienia przedmiotowego planu dotyczą już istniejącego zespołu cmentarzy, którego rozbudowy w świetle postanowień planu nie przewiduje się. Organ nadzoru w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, generalnie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: Zarzuty i argumenty skargi zasługują na uwzględnienie, dlatego też zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, albowiem stanowi nieuprawnioną ingerencję organu nadzoru w sferę władztwa planistycznego przysługującego gminie na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz. 217 z późn. zm.). Bezzasadne jest stanowisko organu nadzoru uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego naruszeniem, przez organy planistyczne gminy, przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. nr 52, poz. 315). Zgodnie z §7 tego rozporządzenia "przepisów niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do cmentarzy już istniejących, jeżeli ich zastosowanie uniemożliwiłoby korzystanie z cmentarza, a właściwy powiatowy inspektor sanitarny nie sprzeciwia się dalszemu korzystaniu z tego cmentarza". Cytowany przepis, aczkolwiek ustanowiony prawie 50 lat temu, nie zawiera sformułowania, iż dotyczy cmentarzy istniejących w dniu wejścia w życie rozprowadzenia, a więc – zdaniem Sądu ma zastosowanie w chwili obecnej. Oznacza to, że organy planistyczne nie mają bezwzględnego obowiązku zastosowania się do dyspozycji przepisu §3 rozporządzenia co do rozmiarów strefy sanitarnej wokół istniejących już cmentarzy. W niniejszej sprawie organy planistyczne musiały uwzględnić fakt, iż w sąsiedztwie zespołu 5-ciu istniejących cmentarzy, o łącznej powierzchni ok. 17,48 ha istnieje już zabudowa mieszkaniowa, położona w 50-cio metrowej strefie ochrony sanitarnej. Rozwiązania przyjęte w planie polegają na wprowadzeniu na rysunku planu strefy ochrony sanitarnej o szerokości 50m, wokół zespołu istniejących zabytkowych cmentarzy, oraz na nakazaniu zwodociągowania całego obszaru objętego planem, ze względu na położenie w strefie ochrony sanitarnej cmentarzy ( §15 ust. 3 tekstu planu). Rozwiązanie takie uzyskało pozytywne uzgodnienie P. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. – inspektor nie zgłosił zastrzeżeń co do dalszego funkcjonowania cmentarzy, ani nie wyraził sprzeciwu wobec zachowania istniejącej zabudowy mieszkalnej położonej w strefie ochrony sanitarnej oraz wobec zapisanych w tekście uchwały ustaleń dotyczących wymiany obiektów mieszkalnych i budowlanych. Według oceny Sądu przyjęte rozwiązania godzą w sposób dopuszczalny potrzeby ochrony sanitarnej z uprawnieniami wynikającymi z prawa własności mieszkańców aktualnie istniejącej zabudowy. Przepisy § 49 oraz § 50 uchwały w sprawie planu zawierają postanowienia, iż w zakresie przeznaczenia podstawowego adaptuje się istniejącą zabudowę jednorodzinną, zaś w zakresie przeznaczenia dopuszczalnego ustala się możliwość wymiany istniejących obiektów na nowe ( §49 ust. 2 i 3, §50 ust. 2 i 3). W świetle powyższych rozważań uznać należy, iż podstawowy argument uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody P., iż do części tekstowej planu nie wprowadzono ustaleń, określających ograniczenia w zakresie dopuszczalnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenów wymienionych w §49 oraz w 50 uchwały, wymaganych na podstawie §3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959r., jest bezzasadny. Postanowienia planu, uwzględniające istniejący stan faktyczny, nałożyły bowiem obowiązek zwodociągowania całego obszaru, a uprawnienia właścicieli zamieszkujących w strefie ochronnej ograniczone zostały do możliwości wymiany istniejących obiektów na nowe. Jeżeli postanowienia planu spowodują, obniżenie wartości terenów wymienionych w §49 oraz §50, to zainteresowani będą mogli skorzystać z uprawnień określonych w art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. O zasadności roszczeń z tytułu obniżenia wartości nieruchomości orzeka sąd powszechny. Hipotetyczne rozważania organu nadzoru o możliwości obniżenia wartości terenów, a tym samym naruszenia praw wynikających z tytułu własności ( vide: końcowa partia uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego) nie mogą wszakże stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności postanowień uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł, jak w sentencji, na postawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.