VI SA/Wa 657/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-14

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Izabela Głowacka-Klimas, Jolanta Królikowska-Przewłoka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ostateczne orzeczenie psychologiczne, stwierdzające istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i brak możliwości dysponowania bronią, jest wiążące dla organów Policji w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń, nawet jeśli strona skarżąca kwestionuje jego prawidłowość i wnosi o powołanie biegłego?
Ratio decidendi
Ostateczne orzeczenie psychologiczne wydane w trybie odwoławczym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia, jest wiążące dla organów Policji w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń. Organy te nie posiadają kompetencji do weryfikacji takiego orzeczenia ani do przeprowadzania dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte jego treścią. W związku z tym, zaskarżona decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń, oparta na takim orzeczeniu, jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z powodu toczącego się postępowania karnego przeciwko K. S. oraz opinii sądowo-psychiatrycznej wskazującej na możliwość choroby psychicznej. Po warunkowym umorzeniu postępowania karnego, organ pierwszej instancji cofnął pozwolenie na broń, powołując się na wyrok skazujący. Po uchyleniu tej decyzji przez KGP i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie cofnął pozwolenie, tym razem opierając się na negatywnym orzeczeniu psychologicznym stwierdzającym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. KGP utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając wiążący charakter orzeczenia psychologicznego. Skarżący kwestionował prawidłowość orzeczenia psychologicznego i wniósł o powołanie biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę W dniu [...] sierpnia 2002 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej [...]KWP) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń K. S.i, którym to pozwoleniem dysponował on od [...] września 1984 r. (karty 9, 55 i 78 tomu I akt admin.). Podstawą wszczęcia tego postępowania było pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. informujące o postępowaniu karnym toczącym się przeciwko K. S. podejrzanemu o popełnienie przestępstw z art. 157 § 1 kk (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni; tzw. średni uszczerbek na zdrowiu) i art. 190 § 1 kk (groźba karalna) oraz o terminie posiedzenia w przedmiocie umieszczenia go w Oddziale Psychiatrycznym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w [...] połączonego z sześciotygodniową obserwacją. Do pisma została załączona kserokopia opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] lipca 2002 r. (karty 58-61 tomu I akt admin.), z której wynika, że u K. S. nie można wykluczyć choroby psychicznej w postaci zaburzeń urojeniowych, dlatego powinien on być poddany sześciotygodniowej obserwacji w warunkach oddziału psychiatrycznego. Postanowieniem [...]KWP w [...] z dnia [...] września 2002 r. w/w postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego (karta 79 tomu I akt admin.). Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2004 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy w K. uznał K. S. za winnego zarzucanych mu przestępstw i wymierzył mu karę łączną grzywny oraz nawiązkę (karty 107-107 verte tomu I akt admin.). Orzeczenie to zostało następnie zmienione wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2005 r. (sygn. akt [...]) w ten sposób, że postępowanie karne wobec wyżej wymienionego warunkowo umorzono na okres dwóch lat próby (karty 106-106 verte tomu I akt admin.). W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania karnego, w dniu w [...] czerwca 2005 r. [...]KWP w [...], działając na podstawie art. 97 § 2 kpa, postanowił podjąć postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia K. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, zawieszone postanowieniem z [...] września 2002 r. (postanowienie [...]KWP z dnia [...] czerwca 2005 r. - karta 116 tomu I akt admin.). Następnie decyzją tego organu wydaną dnia [...] sierpnia 2005 r. w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnięto K. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. (karty 123-124 tomu I akt admin.). W świetle powołanych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy o broni i amunicji (por. art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Natomiast stosownie do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu w/w decyzji [...]KWP w [...] podniósł w szczególności, iż rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w [...] (warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres 2 lat próby) nie oznacza, że wyrok wydany w I instancji przez Sąd Rejonowy w K. został uchylony. Wyrok ten został jedynie zmieniony w zakresie wymiaru kary. Tymczasem osoba karana za przestępstwo nie spełnia kryterium nieskazitelnej postawy, która przejawia się m.in. poszanowaniem prawa i nie daje gwarancji przestrzegania jego przepisów, w tym również przepisów ustawy o broni i amunicji. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Komendant Główny Policji (dalej KGP) działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 i art. 268a kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. S., uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (karty 141-143 tomu I akt admin.). W uzasadnieniu podał, iż bezspornym jest okoliczność popełnienia przez K. S. dwóch przestępstw, z których jedno było wymierzone przeciwko życiu i zdrowiu (art. 157 kk), a drugie – przeciwko wolności (art. 190 kk). W obu przypadkach poszkodowanym był jego syn, a zatem osoba najbliższa. Jednak w świetle w/w wyroku Sądu Okręgowego w K. K. S. nie został skazany za przestępstwa zarzucone mu aktem oskarżenia, bowiem postępowanie w tej sprawie zostało warunkowo umorzone. Wyrok umarzający warunkowo postępowanie karne z jednoczesnym wyznaczeniem okresu próby nie ma waloru wyroku prawomocnie skazującego. Dlatego też organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na broń dokonuje autonomicznej oceny takiego wyroku w kontekście przepisów prawa materialnego nakazujących cofnięcie pozwolenia. Podstawą takiej oceny nie może być wyłącznie sam wyrok sądowy bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, którego wyniki legną u podstaw ustaleń faktycznych i prawnych organu rozstrzygającego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w dniu [...] stycznia 2007 r. [...]KWP w [...], na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji, a także art. 268a kpa, wydał decyzję o cofnięciu K. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej (karty 171-173 tomu II akt admin.). Zgodnie z w/w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż prowadząc postępowanie uzupełniające dopuścił dowód w postaci opinii Koła Łowieckiego "[...]" w P. oraz Koła Łowieckiego "[...]" w D., których strona jest członkiem (karty 6, 7 tomu II akt admin.). Z opinii tych wynika, że strona dała się poznać jako osoba sumienna, uczciwa, prawa, a także swoim zachowaniem przekonująca, iż będzie używała broni zgodnie z przepisami prawa. Nadto [...]KWP zwrócił się do Sądu Rejonowego w T. o udzielenie informacji jak zakończyło się posiedzenie w przedmiocie umieszczenia K. S. w Oddziale Psychiatrycznym Wojewódzkiego Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w [...] połączonego z sześciotygodniową obserwacją (karta 4 tomu II akt admin.). W odpowiedzi Sąd przesłał organowi odpis postanowienia z dnia [...] września 2002 r. o umieszczeniu K. S. w w/w szpitalu w celu poddania go obserwacji i wydania opinii o stanie zdrowia (karty 20-20 verte, 21 tomu II akt admin.). Z opinii sądowo - psychiatrycznej z dnia [...] grudnia 2002 r. (karty 16-19, 87-90, 91-94 tomu II akt admin.), sporządzonej na polecenie Prokuratury Rejonowej w T. wynika m.in., że przeprowadzona obserwacja psychiatryczna wykluczyła istnienie choroby psychicznej i upośledzenia umysłowego. Niemniej jednak ujawniła zakłócenie czynności psychicznych [...]. Z przekazanych natomiast organowi przez Sąd Rejonowy w K. akt sprawy karnej wynika, że K. S. już w roku 1996 został poddany badaniu lekarskiemu, a opinia sądowo-lekarska wykazała, iż doznał wstrząśnienia mózgu, dlatego też nie wykluczono, że rozpoznany zespół [...] mógł mieć wpływ na jego zachowanie. Dodatkowo jako dowód w postępowaniu administracyjnym [...]KWP dopuścił kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia [...] października 2002 r. wydaną przez Specjalistyczny Psychiatryczny Szpital [...] (karty 34-37 tomu II akt admin.)., z której wynika, że strona przebywała w nim w dniach od [...] do [...] października 2002 r. [...]. Od dnia [...] marca 2005 r. (data w/w wyroku Sądu Okręgowego w [...]) nie odnotowano faktów gróźb karalnych kierowanych przez stronę pod adresem syna C. S., jak również interwencji policyjnych z udziałem strony. W związku z tym, że zebrane w toku prowadzonego postępowania administracyjnego materiały nasuwały organowi wątpliwości co do stanu zdrowia strony, organ ten korzystając z zapisu art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, zobowiązał stronę do poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu (pismo z dnia [...] maja 2006 r. - karta 108 tomu II akt admin.). W dniu [...] czerwca 2006 r. do organu wpłynęło orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne potwierdzające zdolność K. S. do dysponowania bronią (orzeczenie lekarskie [...] – karta 113, orzeczenie psychologiczne [...]- karta 115 tomu II akt admin.). Orzeczenia te zostały wydane odpowiednio przez lekarza i psychologa upoważnionego do przeprowadzania badań osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, i wpisanych do rejestru [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Od orzeczenia psychologicznego potwierdzającego zdolność strony do dysponowania bronią palną [...]KWP złożył odwołanie (karty 137-137 verte tomu II akt admin.) w trybie § 8 ust. 1, 2, 3 i 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.). Odwołanie to zostało złożone na skutek podejrzenia organu, że strona będąc badana przez upoważnionego psychologa, mogła nie ujawnić, iż uprzednio była poddawana obserwacjom psychiatrycznym oraz ich wyniku. Po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się z dokumentacją badań psycholog wyznaczony jako psycholog odwoławczy wydał orzeczenie nr [...] r. z dnia [...] października 2006 r. (karta 151 tomu II akt admin.), w którym stwierdził, że strona wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Po poinformowaniu o możliwości ponownego zapoznania się z materiałami postępowania K. S. złożył za pośrednictwem swojego pełnomocnika pismo wyjaśniające (karty 157-158 verte tomu II akt admin.), w którym podniósł, iż orzeczenie psychologiczne wydane przez psychologa odwoławczego nie może być uznane za mające znaczenie w przedmiotowej sprawie. Twierdzenie to oparł na załączonych do pisma dokumentach ([...]), z których wynika, że nie stwierdza się u strony choroby psychicznej ani też istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego. Poza tym (karty 167-168 verte tomu II akt admin.) K. S. wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków szeregu dodatkowych osób, które mogą przedstawić jego sylwetkę jako osoby zrównoważonej i nikomu niewadzącej. Uznał bowiem, że żona i syn - przesłuchani w toku prowadzonego postępowania w charakterze świadków - zeznawali nieprawdę. Odnosząc się do powyższych argumentów, organ stwierdził, że zarówno przedłożone zaświadczenia o stanie zdrowia strony, jak i wniosek o przesłuchanie kolejnych świadków, nie mają istotnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Opinie wskazanych świadków nie mogą bowiem wpłynąć na zmianę ostatecznego orzeczenia psychologicznego jakim jest orzeczenie psychologiczne wydane przez psychologa odwoławczego. Nadto zgodnie z obowiązującymi przepisami organ może nie uwzględnić żądania, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Wprawdzie postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na skutek informacji o prowadzonym przeciwko stronie postępowaniu karnym, jednak w jego toku ujawniły się okoliczności pozwalające zakwalifikować K. S. do grupy osób ujętych w dyspozycji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, w świetle którego pozwolenia na broń nie wydaje się osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. O tym, czy osoba wykazuje takie zaburzenia, może orzekać wyłącznie psycholog legitymujący się zaświadczeniem wydanym przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji oraz wpisany do rejestru psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań dla osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Dodatkowo psycholog, o którym mowa, obowiązany jest prowadzić działalność zgodnie z wyż. cyt. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r., w którym wskazano wzory orzeczeń wydawanych przez psychologa zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do treści § 8 ust. 9 w/w rozporządzenia, orzeczenie psychologiczne wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne. Przedmiotowa informacja została uwidoczniona w orzeczeniu psychologicznym wydanym dnia [...] października 2006 r. Stąd też zaświadczenia o stanie zdrowia, załączone przez pełnomocnika strony, nie mogą zostać uwzględnione jako wiążące w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W konkluzji uzasadnienia decyzji [...]KWP w [...] stwierdził, iż przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w przypadku, gdy właściwy organ Policji ujawni, iż posiadacz pozwolenia na broń może być zaliczony do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, ma on nie tylko prawo, ale i obowiązek cofnięcia przedmiotowego pozwolenia. W odwołaniu od powyższej decyzji K. S. podniósł m.in., iż w świetle przedłożonych organowi dokumentów w postaci diagnozy psychologicznej i zaświadczenia o stanie zdrowia, nie istnieją przesłanki do pozbawienia go pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej ze względu na stan zdrowia. Gdyby istniały wątpliwości odnośnie funkcjonowania psychologicznego strony, to Komendant Główny Policji powinien powołać biegłego z W. do wydania opinii w tym względzie. Wskazał też na konflikt rodzinny jako przyczynę ataków na jego osobę. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji (dalej KGP) decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a kpa, a także art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Podkreślił, iż K. S. zaliczono do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji, albowiem w dniu [...] października 2006 r. zostało wydane w drugiej instancji negatywne orzeczenie psychologiczne nr [...] potwierdzające, iż wykazuje on istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią. Jest to orzeczenie ostateczne i wiążące organ Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też zasadnie odmówiono przeprowadzenia w sprawie dowodu z zeznań świadków na okoliczności, które zmierzały do weryfikacji tego orzeczenia na korzyść strony. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o powołanie biegłego, KGP wskazał, że przepisy prawa materialnego (ustawa o broni i amunicji oraz wyż. cyt. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 07 września 2000 r.) nie dopuszczają możliwości wzruszenia ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego (tj. wydanego w instancji odwoławczej). Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 78 § 1 kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Taką okolicznością jest niewątpliwie zdolność fizyczna i psychiczna K. S. do dysponowania bronią palną. Jednakże została ona ustalona w sposób prawem przewidziany, tj. orzeczeniem ostatecznym wydanym przez uprawnionego psychologa, a zatem przeprowadzenie kolejnego dowodu w tej sprawie jest zbędne, o czym stanowi art. 78 § 2 kpa. Organ odwoławczy podniósł też, że do orzekania o zdolności psychofizycznej do posiadania broni uprawnieni są tylko lekarze i psycholodzy, którzy spełniają wymogi określone w § 4 ust. 1 i § 6 ust. 1 w/w rozporządzenia. Zatem nie mogą mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy przedłożone w toku postępowania inne opinie o stanie zdrowia K. S., ponieważ zostały wydane przez osoby nieuprawnione do orzekania o takiej zdolności. Organy Policji nie mają żadnych kompetencji do oceny prawidłowości przeprowadzanych badań i wydanych na ich podstawie orzeczeń, a tym samym pracy orzeczników. Organem uprawnionym do takiej kontroli jest – stosownie do treści § 9 ust. 1 w/w rozporządzenia - wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. KGP wyjaśnił również, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w związku z początkowymi ustaleniami (postępowanie karne toczące się przeciwko stronie) i zakończenie go decyzją wydaną w oparciu o inną przesłankę (negatywne orzeczenie psychologiczne) nie stanowi o wadliwości postępowania czy decyzji. W toku prowadzonego postępowania organy Policji są bowiem obowiązane do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, co oznacza, że pierwotne przyczyny wszczęcia postępowania mogą ustać, ulec zmianie albo zostać uzupełnione, ponieważ zostaną ustalone inne lub nowe okoliczności, które będą miały decydujący wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia negatywne orzeczenie psychologiczne stwierdzające, iż K. S. nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Fakt ten został stwierdzony przez uprawnionego psychologa i nie ma żadnego związku z tym, iż w rodzinie wymienionego istnieje konflikt, w którego rozwiązywanie włączane są organy ścigania i sprawiedliwości. Zatem w sprawie zasadnie odmówiono przesłuchania wskazanych przez stronę świadków, gdyż okoliczności, które mieliby oni potwierdzić, są badane w przypadku określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, który w niniejszej sprawie nie został zastosowany. Od powyższej decyzji K. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy KGP do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że skarżący nie może dysponować bronią - w sytuacji, gdy negatywne orzeczenie psychologiczne nie odpowiada rzeczywistości. Według skarżącego, jest on całkowicie zdolny do posługiwania się bronią myśliwską, gdyż nie wykazuje istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego. Od wielu lat jest myśliwym. Z opinii kół łowieckich "[...]" i "[...]" wynika, że jest sumienny, uczciwy i koleżeński. Pozwolenie na broń zostało mu cofnięte w oparciu o negatywne orzeczenie psychologiczne wydane po krótkim, pobieżnym badaniu. W całym postępowaniu jedynie psycholog, która wydała to orzeczenie, doszła do wniosku, iż skarżący nie może dysponować bronią, podczas gdy inni wysoce kwalifikowani specjaliści z zakresu psychologii stwierdzili brak takich przyczyn. Zdaniem strony skarżącej, podłoże tej sprawy znajduje uzasadnienie w twierdzeniach członków rodziny (tj. żony i syna), z którymi skarżący jest skłócony, a także w działaniach osób trzecich, które wywierają naciski na osoby uprawnione do wydawania zaświadczeń zezwalających na posiadanie broni myśliwskiej, aby skarżący broni nie posiadał i nie uczestniczył w polowaniach. Skarżący podkreślił też konieczność zbadania go, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, przez "niezależnego biegłego psychologa" co do możliwości posługiwania się bronią myśliwską. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Sądem w dniu 14 czerwca 2007 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt kopię orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., sporządzonego na żądanie skarżącego przez upoważnionego psychologa. W orzeczeniu tym stwierdzono, iż skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, analizowana w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa, tak materialnego, jak i procesowego. W ocenie Sądu, organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 kpa). Poczynione przez organy pierwszej i drugiej instancji ustalenia faktyczne wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a dokonana przez te organy ocena stanu faktycznego w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Ponadto stanowisko wyrażone w decyzjach pierwszo- i drugoinstancyjnej organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny charakteru i mocy wiążącej orzeczeń psychologicznych wydawanych na podstawie § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń. Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na możliwość spowodowania nieograniczonego zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, posiadanie broni, zwłaszcza broni palnej, jest ściśle reglamentowane przepisami ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Dlatego zarówno osoby dysponujące bronią, jak i osoby ubiegające się o wydanie pozwolenia na jej posiadanie muszą spełniać określone przepisami prawa warunki, m.in. są zobowiązane do legitymowania się odpowiednim stanem zdrowia fizycznego i psychicznego. Podstawę materialnoprawną decyzji pierwszo– i drugoinstancyjnej stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Art. 15 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy zawiera bezwzględny zakaz wydawania pozwolenia na broń osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do osób posiadających pozwolenie na broń, albowiem w przypadku zaistnienia wskazanej w nim przesłanki (tj. istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego), stanowi on również podstawę do cofnięcia tego pozwolenia (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy). Tak więc w razie ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że posiadacz broni wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, właściwy organ Policji może zobowiązać go do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń wydanych przez upoważnionych lekarzy i psychologów (ust. 5 art. 15 cyt. ustawy). Przepisy w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. kompleksowo regulują tryb i sposób dokonywania oceny stanu zdrowia fizycznego i psychicznego osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie, określając zakres badań lekarskich i psychologicznych oraz procedurę odwoływania się od orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Stosownie do treści § 3 ust. 1 tego aktu, badanie psychologiczne obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Nadto zakres badania psychologicznego może zostać rozszerzony, jeżeli psycholog przeprowadzający badanie uzna to za niezbędne do prawidłowego określenia sprawności psychologicznej osoby badanej (ust. 2 § 3 rozporządzenia). Psychologiem upoważnionym do przeprowadzania badań i wydawania orzeczeń psychologicznych stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań do dysponowania bronią jest psycholog, który posiada kwalifikacje wymienione w ust. 1 § 6 rozporządzenia. Z przepisów § 8 pkt 1 - 9 normujących tryb wnoszenia odwołań od orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych w oparciu o § 2 i § 3 wynika, iż odwołania te przysługują osobie ubiegającej się o wydanie pozwolenia na broń (tj. osobie badanej) oraz właściwemu organowi Policji, przy czym osoba ubiegająca się wnosi odwołanie wraz z jego uzasadnieniem na piśmie w terminie 30 dni, a organ - w terminie 45 dni od otrzymania orzeczenia. Odwołanie od orzeczenia psychologicznego wnoszone jest za pośrednictwem psychologa, który je wydał, do psychologa wyznaczonego przez właściwego wojewodę, po zasięgnięciu opinii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego lub Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce. Psycholog odwoławczy przeprowadza powtórne badanie w terminie nie dłuższym niż 30 dni – licząc od dnia otrzymania odwołania. Natomiast punkt 9 omawianego paragrafu stanowi, że orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest ostateczne. Kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). W rozpatrywanej sprawie [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] skorzystał z uprawnienia przewidzianego w § 8 ust. 2 rozporządzenia i z zachowaniem powyżej przedstawionej procedury wniósł odwołanie od orzeczenia psychologicznego [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. Działanie to było uzasadnione, albowiem na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów i materiałów szczegółowo cytowanych w części wstępnej uzasadnienia (zwłaszcza opinii sądowo–psychiatrycznej z dnia [...] grudnia 2002 r., w której wskazano, iż obserwacja sądowo-psychiatryczna K. S. ujawniła zakłócenie czynności psychicznych pod postacią organicznych zaburzeń osobowości) organ Policji miał prawo uznać, że zachodzą okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, iż skarżący należy do osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. W wyniku powtórnego badania przeprowadzonego w trybie odwoławczym upoważniony psycholog - licencjonowany przez Stowarzyszenie Psychologów Sądowych w Polsce – wydał w dniu [...] października 2006 r. ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...], w którym stwierdził, że skarżący K. S. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 w/w ustawy. Organy Policji, wydając decyzje zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji wskazywały na moc wiążącą powyższego orzeczenia, a tym samym brak możliwości weryfikowania stanu zdrowia skarżącego za pomocą dodatkowego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów Policji jest prawidłowe i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1273/04, LEX nr 189224, wypowiedział się na temat charakteru i mocy wiążącej orzeczeń lekarskich i psychologicznych wydawanych w oparciu o § 8 wyż. cyt. rozporządzenia Ministra Zdrowia, podnosząc, iż związanie organów Policji wydanym w tym trybie ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń. Mianowicie wydawanie orzeczeń lekarskich i psychologicznych, jak również badania lekarskie i psychologiczne (poprzedzające wydanie tych orzeczeń) są czynnościami specjalistycznymi, pozostającymi w wyłącznej gestii upoważnionych lekarzy, psychologów oraz organów sprawujących nad nimi kontrolę, do których to podmiotów organy Policji nie należą. Powyższe czynności zostały objęte specjalną – bo wynikającą ze szczególnych przepisów aktu wykonawczego (rozporządzenia) – regulacją , odrębną od procedury administracyjnej (unormowanej w kpa). Oznacza to m. in., że organy Policji nie tylko nie są uprawnione do weryfikacji ostatecznych orzeczeń zarówno lekarskich, jak i psychologicznych, wydawanych w trybie § 8 rozporządzenia, ale także są nimi związane. Ponadto skutkiem szczególnego uregulowania zakresu i sposobu przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawania orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest wyeliminowanie udziału biegłych w ustalaniu merytorycznej poprawności tych orzeczeń. Zatem przepis art. 75 § 1 kpa, przykładowo wymieniający opinie biegłych jako jeden ze środków dowodowych, nie ma tu zastosowania. W świetle powyższego, brak podstaw do uznania zasadności stanowiska skarżącego wyrażającego się w żądaniu powołania "niezależnego biegłego psychologa" w celu wydania opinii co do możliwości posługiwania się przezeń bronią myśliwską. W tym miejscu podkreślić należy, iż skarżący mając wątpliwości co do merytorycznej prawidłowości zrealizowanego w trybie odwoławczym badania psychologicznego mógł swoje zastrzeżenia w tym zakresie skierować do podmiotu wskazanego w przepisie § 9 ust. 1 rozporządzenia, tj. wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia psychologicznego. Ten bowiem podmiot (w przeciwieństwie do organów Policji) posiada tu stosowne uprawniania kontrolne. W świetle § 9 ust. 1 i 3 rozporządzenia, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń psychologicznych przeprowadza upoważniony psycholog, posiadający pisemne upoważnienie właściwego wojewody. Psycholog, o którym mowa w ust. 3, przekazuje wojewodzie wyniki kontroli wraz z wnioskami pokontrolnymi oraz przedstawia wyniki kontroli psychologowi upoważnionemu, którego czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania były wykonywane w zakładzie opieki zdrowotnej - również kierownikowi tego zakładu (§ 9 ust. 4 rozporządzenia). Z akt niniejszej sprawy nie wynika, by skarżący inicjował postępowanie kontrolne przewidziane w przepisach § 9 rozporządzenia. Tymczasem dopóki niekorzystne dla skarżącego orzeczenie psychologiczne nie zostanie wzruszone w trybie kontroli uprawnionych organów, dopóty wiąże ono organy Policji. Analizując postępowanie prowadzone w rozpoznawanej sprawie przez organy Policji obu instancji, Sąd doszedł do przekonania, iż organy te wypełniły wszystkie obowiązki nałożone na nie przepisami ustawy o broni i amunicji oraz kpa. Strona skarżąca miała możliwość przeglądania akt sprawy, składania wniosków w każdym stadium postępowania oraz zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, z których to uprawnień korzystała. Również Sąd w pełni podziela stanowisko organów, w myśl którego ostateczne orzeczenie psychologiczne było dla nich wiążące w sprawie cofnięcia wydania pozwolenia na broń. Obowiązek (nakaz) cofnięcia pozwolenia na broń wynika bowiem z literalnego brzmienia dyspozycji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji (vide: "organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 "). Jest to przepis o charakterze obligatoryjnym, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, a więc pozbawionej cechy uznaniowości. Zaznaczyć również należy, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają istotnego znaczenia wnioskowane dowody, jak i przedstawione w toku postępowania dokumenty przemawiające na korzyść skarżącego, takie jak w/w zaświadczenie o stanie zdrowia, diagnoza psychologiczna, opinie kół łowieckich czy przedłożone na rozprawie pozytywne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] czerwca br. wydane już po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie decyzją ostateczną, albowiem jedyną przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską było wiążące organy Policji ostateczne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] października 2006 r. wydane przez upoważnionego specjalistę z zakresu psychologii w przewidzianym w tym względzie trybie postępowania. Ponadto należy podnieść, iż prawo posiadania broni nie jest prawem gwarantowanym w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, zwłaszcza na broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób. Oznacza to wydawanie pozwoleń na broń wyłącznie w uzasadnionych wypadkach oraz cofanie ich w sytuacjach, w których interes bezpieczeństwa i porządku publicznego jest zagrożony. W powyższych warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwoleń na broń palną (podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego) organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. W niniejszej sprawie organy Policji obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Fakt wydania ostatecznego negatywnego orzeczenia psychologicznego przez uprawniony do tego podmiot wypełnia dyspozycję drugiego z w/w przepisów i niewątpliwie wiąże organy Policji, które nie posiadają kompetencji do weryfikowania tego dokumentu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło