I SA/Wa 544/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-15
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie na wniosek strony, jeśli inna strona postępowania zgłosi sprzeciw, mimo że organ podjął działania wyjaśniające w celu ustalenia przesłanek do obligatoryjnego zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. (fakultatywne zawieszenie na wniosek strony), jeśli inna strona postępowania zgłosi sprzeciw, ponieważ nie zostaje spełniona kumulatywna przesłanka braku sprzeciwu innych stron. Organ rozpatrujący wniosek o zawieszenie fakultatywne nie może orzekać o zawieszeniu obligatoryjnym z przyczyn określonych w art. 97 § 1 k.p.a., gdyż są to odrębne podstawy normatywne rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Towarzystwo [...] złożyło wniosek o zawieszenie postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie likwidacji majątku stowarzyszenia. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił zawieszenia, wskazując na sprzeciw innej strony postępowania (Towarzystwa [...] Ludowych) oraz na fakt, że wniosek oparty był na art. 98 k.p.a., a nie na przesłankach z art. 97 k.p.a. Skarżące Towarzystwo podniosło zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w tym dotyczące braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, braku możliwości wypowiedzenia się oraz błędnego zastosowania przepisów o zawieszeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie : WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Ewelina Ryszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Głównego Towarzystwa [...] w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmawiające zawieszenia wznowionego postępowania dotyczącego decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1991 r., nr [...] stwierdzającej nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wydziału Społeczno-Administracyjnego w P. z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...] w sprawie likwidacji i przeznaczenia majątku stowarzyszenia pod nazwą "Towarzystwo [...]" w P., w części dotyczącej nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił zawieszenia toczącego się postępowania dotyczącego zbadania prawidłowości wydania dnia [...] listopada 1991 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych przedmiotowej decyzji w sprawie likwidacji i przeznaczenia majątku stowarzyszenia pod nazwą "Towarzystwo [...]" w P.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Towarzystwo [...] w W. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że zasadność zawieszenia niniejszego postępowania wynika wprost z art. 98 § 1 kpa, przy czym nie bez znaczenia pozostają przesłanki z art. 97 § 1 kpa. Wnioskodawca zarzucił również organowi, iż nie wziął pod uwagę, że decyzja Minister Spraw Wewnętrznych z dnia 25 listopada 1991 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz przedstawił swoje stanowisko dotyczące reaktywacji Towarzystwa [...] Ludowych. Ponadto wskazał, że postanowienie z dnia 15 stycznia 2007 r. nie zostało doręczone pełnomocnikom wnioskodawcy, ze względu na wysłanie go przez organ na niewłaściwy adres.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany wydanego postanowienia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stanął na stanowisku, że nieprawidłowe jest przeświadczenie wnioskodawcy, iż rozpatrując sprawę zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 kpa, organ powinien wziąć pod uwagę przesłanki wynikające z art. 97 § 1 kpa. Zdaniem organu są to dwa niezależne od siebie tryby zawieszenia postępowania - w art. 97 § 1 kpa wskazane zostały przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu, natomiast art. 98 § 1 kpa wprowadza możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania na wniosek strony, wskazując jednocześnie warunki tego zawieszenia, to jest brak sprzeciwu innych stron oraz brak zagrożenia interesu społecznego. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zawieszenie postępowania wpłynął od strony postępowania - Towarzystwa [...]. Zawierał on jednoznaczne wskazanie podstawy zawieszenia, czyli art. 98 kpa. W tej sytuacji brak było podstaw do rozpatrzenia sprawy na podstawie innej niż art. 98 kpa. Odmowa zawieszenia postępowania podyktowana została sprzeciwem pełnomocnika Towarzystwa [...] Ludowych z siedzibą w G. wobec zawieszenia postępowania. Sprzeciw ten spowodował bowiem, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 98 § 1 kpa.
Równocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestionowane postanowienie z dnia [...] stycznia 2007 r. rozstrzyga wyłącznie kwestię wniosku o zawieszenie wznowionego postępowania. Merytoryczne rozstrzygnięcie dotyczące decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 1991 r. nastąpi po zgromadzeniu i całościowej ocenie materiału dowodowego. Organ podkreślił, że nie posiada informacji, które wskazywałyby, iż obecnie działającemu Towarzystwu [...] Ludowej nie przysługuje prawo strony w toczącym się postępowaniu.
W sprawie doręczenia postanowienia z dnia [...] stycznia 2007 r. pełnomocnikom wnioskodawcy organ odwoławczy wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo w sprawie administracyjnej z dnia 7 listopada 2006 r. udzielone adwokat M. Z. oraz adwokat A. M. Brak jest natomiast wskazania jakiegokolwiek adresu pełnomocników dla doręczeń. Stąd też przedmiotowe postanowienie wysłane zostało na adres mocodawcy.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Zarząd Główny Towarzystwa [...] w W. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał w pełni argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucił wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, czyli naruszenie:
- art. 7 w związku z art. 77, art. 8 i 9 kpa, ponieważ organ administracji I instancji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego sprawy i nie podejmował w tym zakresie żadnych działań przewidzianych w kpa, czym naruszył słuszny interes skarżącego, prowadził postępowanie w sposób wykluczający zaufanie do organów administracji, z uwagi na brak kompleksowego i wnikliwego rozpoznania sprawy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, a w szczególności brak ponownego przeanalizowania sprawy na skutek wniesionego odwołania;
- art. 73 i art. 89 kpa bowiem skarżący nie został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie po złożeniu odwołania oraz z uwagi na brak wyznaczenia przez organ administracji rozprawy administracyjnej, co w tym postępowaniu było celowe ze względu na przesłanki podane w tym przepisie;
- art. 97 § 1 i art. 98 § 1 kpa poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania.
W tej sytuacji skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2007 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ administracji I instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez stronę postępowania Towarzystwo [...] Zarząd Główny, na podstawie art. 98 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosku z dnia [...] listopada 2006 r. o zawieszenie postępowania (k-553 akt adm.). W uzasadnieniu złożonego wniosku podano, że prowadzone jest z wniosku Prokuratury Apelacyjnej w P. postępowanie o wykreślenie Towarzystwa [...] Ludowych z Krajowego Rejestru Sądowego, która to okoliczność ma istotne znaczenie w sprawie, a jej rozstrzygnięcie będzie miało priorytetowe znaczenie dla sprawy.
Zgodnie z treścią art. 98 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Wymienione w art. 98 § 1 kpa pięć przesłanek warunkujących możliwość tzw. fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego (czyli: postępowanie administracyjne zostało wszczęte na żądanie strony, postępowanie administracyjne toczy się, o zawieszenie musi wystąpić strona, na której żądanie zostało ono wszczęte, inne strony nie zgłoszą w tym zakresie sprzeciwu, zawieszenie nie zagraża interesowi społecznemu) muszą wystąpić kumulatywnie. Niespełnienie chociażby jednego z tych warunków powoduje, że organ nie może zawiesić postępowania administracyjnego w tym trybie.
Z akt sprawy wynika, że Towarzystwo [...] Zarząd Główny jest stroną postępowania, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Prawidłowo więc organ pismem z dnia [...] listopada 2006 r. zwrócił się do drugiej strony postępowania o zajęcie stanowiska w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego (k-569 akt adm.). Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. Towarzystwo [...] Ludowych oświadczyło, że nie wyraża zgody na zawieszenie przedmiotowego postępowania (k-584 akt adm.). Oznacza to, że w sprawie niniejszej nie zaistniały ustawowe przesłanki do fakultatywnego zawieszenia postępowania. Prawidłowo więc Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, a zarzuty skargi należy w tym zakresie uznać za całkowicie niezasadne.
Także pozbawione podstaw są zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przepisu art. 97 § 1 kpa. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] listopada 2006 r. organ wystąpił do Prokuratury Apelacyjnej w P. z prośbą o informację, czy rzeczywiście na wniosek tego organu zostało wszczęte postępowanie o wykreślenie Towarzystwa [...] Ludowych z Krajowego Rejestru Sądowego, a jeśli tak, to na jakim etapie się ono znajduje i pod jaką sygnaturą jest prowadzone (k-555 akt adm.). W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2006 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej poinformował organ, że "do chwili obecnej w organach prokuratury w okręgu apelacji [...] nie podjęto działań zmierzających do wykreślenia z rejestru Towarzystwa [...] Ludowych..." (k-582 akt adm.). Oznacza to, że organ podjął działania wyjaśniające zmierzające do sprawdzenia, czy ewentualnie w sprawie nie zaistniały przesłanki do podjęcia z urzędu postępowania w sprawie zawieszenia przedmiotowego postępowania na podstawie przepisów art. 97 § 1 kpa. Wyjaśnić jednak w tym miejscu należy, że organ rozpatrując wniosek strony może orzekać jedynie w granicach przedmiotu (podstawy normatywnej) tego wniosku, czyli w niniejszej sprawie, fakultatywnego zawieszenia postępowania administracyjnego (art. 98 kpa). Orzekanie przez organ o zawieszeniu obligatoryjnym z przyczyn określonych w art. 97 kpa jest zaś rozstrzygnięciem dotyczącym innej sprawy (kwestii), ponieważ pomiędzy zawieszeniem fakultatywnym (art. 98 kpa) a obligatoryjnym (art. 97 kpa) nie zachodzi stosunek tożsamości sprawy (rozumianej jako tożsamość podstawy normatywnej rozstrzygnięcia).
Co do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 73 i art. 89 kpa na skutek niepoinformowania wnioskodawcy o możliwości wypowiedzenia się w sprawie po złożeniu odwołania oraz z uwagi na brak wyznaczenia przez organ administracji rozprawy administracyjnej, co w tym postępowaniu, zdaniem skarżącego, było celowe, Sąd biorąc pod uwagę, że obie strony postępowania były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników, stanął na stanowisku, że ewentualne tego typu naruszenie przepisów proceduralnych w postępowaniu nieprowadzącym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie mogło wywrzeć wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło